Báo Đảng địa phương: Đổi mới để phát triển, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

Phóng viên Báo Hải Phòng cùng các cơ quan báo chí thành phố tác nghiệp tại Hội nghị biểu dương, khen thưởng các điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2018-2023. Ảnh: Minh Trí

Báo Đảng giữ vai trò nòng cốt, chủ lực tuyên truyền đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống

- Từ thực tế nhiều năm làm báo và tham gia công tác quản lý báo chí, theo ông, vai trò, vị trí của các Báo Đảng địa phương, trong đó có Báo Hải Phòng trong những năm gần đây được thể hiện như thế nào?

- Hiện hệ thống báo Đảng địa phương có 63 đơn vị trong tổng số 127 cơ quan báo cả nước. Không chỉ đông đảo về số lượng, các cơ quan báo Đảng thường xuyên được tiếp cận, bám sát các định hướng thông tin, tuyên truyền của Đảng, Nhà nước, chuyển tải thông tin chính thống, chính xác với dung lượng lớn nhất, rộng khắp, đúng thời điểm đến các tầng lớp nhân dân. Báo Hải Phòng cũng như các báo Đảng địa phương có đội ngũ phóng viên bám sát các địa bàn, lĩnh vực, phần lớn được đào tạo bài bản, có bản lĩnh chính trị vững vàng, thường xuyên rèn luyện, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, luôn nỗ lực phản ánh sinh động thực tiễn cuộc sống… Từ đó, nhiều tác phẩm báo chí của Báo Hải Phòng được nhiều bạn đọc là cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đón đọc, làm theo và lưu giữ, sử dụng như những tài liệu, văn bản quan trọng phục vụ công tác và hoạt động của đơn vị trong đời sống gia đình.

Báo Hải Phòng là một trong 5 tờ báo của cả nước xuất bản hằng ngày ngay từ sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; thực hiện cơ chế tự chủ một phần từ những năm 1989-1990… nên đội ngũ cán bộ, phóng viên của báo có sự năng động, nhạy bén của những người làm báo hằng ngày và tiếp cận sớm với cơ chế thị trường. Đồng thời, Báo Hải Phòng là một trong những báo Đảng địa phương ở khu vực có trang thông tin điện tử tổng hợp và báo điện tử sớm nhất, nên sớm làm quen với phương thức chuyển tải thông tin trên nền tảng mạng internet… Hiện nay, Báo Hải Phòng cũng như phần lớn các báo Đảng địa phương, cùng lúc có nhiều ấn phẩm gồm: báo hằng ngày, cuối tuần, điện tử cùng các trang mạng xã hội như: Fanpage, YouTube, Zalo… giúp thông tin truyền tải đa dạng, sinh động…

Với sự quan tâm, tạo điều kiện của Đảng bộ, chính quyền địa phương, Báo Hải Phòng cũng như nhiều báo Đảng địa phương có lượng phát hành rộng rãi đến tay bạn đọc qua hệ thống bưu điện, nhờ cơ chế Thành ủy cấp, phát báo Đảng đến các chi bộ, tổ trưởng dân phố, đảng viên từ 45 đến 50 tuổi Đảng… Hiện Báo Hải Phòng có số lượng phát hành hơn 24 nghìn tờ đối với ấn phẩm Hải Phòng hằng ngày, cùng với đó là cơ chế hỗ trợ ngân sách của Thành ủy với cơ quan Báo, thông qua giá báo…

Với đội ngũ ngày càng lớn mạnh với những thế mạnh được phát huy, có thể khẳng định, thời gian qua, Báo Hải Phòng cùng hệ thống báo Đảng địa phương giữ vai trò chủ lực tuyên truyền, chuyển tải các chủ trương, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, quy định… của Đảng bộ, chính quyền thành phố tới các tầng lớp nhân dân, là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân địa phương …

Những thách thức từ thực tiễn với yêu cầu ngày càng cao của bạn đọc

- Bên cạnh vai trò, vị thế đã được khẳng định, hiện nay báo Đảng địa phương nói chung, Báo Hải Phòng nói riêng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như: kinh tế báo chí; biên chế; tài chính; cơ sở vật chất cho hoạt động báo chí… Đâu là khó khăn lớn nhất, theo nhà báo?

- Hệ thống báo Đảng địa phương đã và đang chịu tác động rất lớn từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh từ xu hướng thương mại hóa, tình trạng “báo hóa” tạp chí, trang tin điện tử tổng hợp… Sự cạnh tranh của các loại hình báo chí điện tử, tiếp đó là mạng xã hội dẫn đến báo in bị sụt giảm nặng nề về số lượng phát hành và nguồn thu quảng cáo. Đặc biệt, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, công cuộc chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, bạn đọc có nhiều yêu cầu cao hơn đối với báo Đảng địa phương nói chung, Báo Hải Phòng nói riêng, nhất là đòi hỏi thông tin không chỉ nhanh chóng, tức thời mà còn phải được chuyển tải nhiều chiều, đa dạng, sinh động, hấp dẫn, chú trọng những bài viết mang tính phân tích, phản biện, đưa ra những giải pháp giải quyết vấn đề một cách thấu đáo, căn cơ. Trong khi đó, thông tin còn chậm trễ, chưa bao quát, nhiều chiều, tính phản biện chưa cao, chưa sinh động, hấp dẫn với nhiều đối tượng bạn đọc, vẫn là yếu điểm cần khắc phục với một số báo Đảng địa phương…

Những vướng mắc, khó khăn, thách thức mà Báo Hải Phòng cũng như nhiều báo Đảng địa phương và các cơ quan báo chí nói chung đang phải đối mặt đã được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính lắng nghe, ghi nhận tại cuộc thăm và làm việc với Hội Nhà báo Việt Nam ngày 13-6- 2023. Đó là vấn đề kinh tế báo chí; biên chế; tài chính; cơ sở vật chất cho hoạt động báo chí; cơ chế, chính sách nào để báo chí tự lực, tự cường. Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với các bộ, ngành chức năng, các đại phương sớm có giải pháp hỗ trợ các cơ quan báo chí tháo gỡ, giải quyết.

Trong những vấn đề trên, tùy theo từng đặc điểm, điều kiện, mỗi cơ quan báo Đảng địa phương cần những giải pháp cấp bách phù hợp. Đối với Báo Hải Phòng, vấn đề “nóng nhất” hiện nay là thực hiện chuyển đổi số với mục tiêu xây dựng mô hình tòa soạn hội tụ, tích hợp đa phương tiện, truyền dẫn trên đa nền tảng… để trở thành cơ quan báo chí đa phương tiện mạnh. Đề án Chuyển đổi số Báo Hải Phòng nằm trong công tác chuyển đổi số của toàn thành phố đang yêu cầu được gấp rút triển khai. Đây chính là thời cơ nhưng cũng là thách thức với Báo Hải Phòng hiện nay.

Căn cốt là phát huy tâm huyết, trí tuệ, sáng tạo của cán bộ, phóng viên

- Để thực hiện mục tiêu xây dựng nền báo chí, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại theo định hướng của Nghị quyết Đại hội lần thứ 13 của Đảng, theo nhà báo, báo Đảng địa phương nói chung, Báo Hải Phòng nói riêng cần làm gì?

- Để thực hiện được mục tiêu trên cần có nhiều giải pháp mạnh mẽ, bứt phá trước hết của các cơ quan báo chí với sự quan tâm hỗ trợ của các cấp, ngành, địa phương. Trước hết là việc thay thế, bổ sung đồng bộ, phù hợp với thực tế những cơ chế, chính sách về cơ cấu tổ chức, nhân lực của các cơ quan Báo Đảng địa phương. Trong đó, theo Quy định số 338-QĐ/TW, ngày 26-11-2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy cơ quan báo của Đảng bộ tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Báo Hải Phòng cũng như nhiều báo Đảng địa phương đã thực hiện mức biên chế thấp nhất (46-50 công chức, viên chức), nhưng hiện nay theo lộ trình tinh giản biên chế chung của Thành ủy, Tỉnh ủy, biên chế của cơ quan Báo tiếp tục tinh giản. Trong khi đó, khối lượng công việc của toà soạn tăng gấp nhiều lần so với trước do số ấn phẩm tăng, đặc biệt là việc ứng dụng công nghệ thông tin, làm báo đa phương tiện đòi hỏi bổ sung nhân lực tinh thông về công nghệ và đa năng…

Phóng viên các cơ quan báo chí trên địa bàn thành phố phỏng vấn đại diện Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt (Công an thành phố) về công tác xử lý xe chở quá khổ, quá tải trên quốc lộ 10. Ảnh: Trung Kiên 

Thứ hai là giải pháp đầu tư, đổi mới về công nghệ, cơ sở kỹ thuật, mà mấu chốt hiện nay là chuyển đổi số báo chí. Thực tế từ những tờ báo chuyển đổi số thành công cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là vấn đề công nghệ mà là chuyển đổi tư duy. Chuyển đổi số không chỉ là mang nội dung làm theo phương thức truyền thống đưa lên môi trường số, mà phải thay đổi toàn bộ từ việc hoạch định kế hoạch nội dung xuất bản chuyên sâu, phương thức tác nghiệp, biên tập… đến chuyển tải nội dung, phát hành, quảng cáo… đều thực hiện trên môi trường số. Chuyển đổi số là sự thay đổi về phương thức truyền thông, với mục tiêu hướng đến bạn đọc. Bạn đọc đang làm việc, tiếp cận thông tin trong môi trường số, sử dụng các nền tảng xã hội… Bạn đọc đang bị dư thừa “món ăn”, đòi hỏi “món ăn” phải được lựa chọn chất lượng, hấp dẫn hơn. Do đó, cùng việc phát huy thế mạnh của báo Đảng là thông tin chính thống, chính xác, cần khai thác tối đa sự phát triển của kỹ thuật, công nghệ hiện đại để các sản phẩm của tờ báo bao phủ đa nền tảng, nhất là nền tảng xã hội với nội dung vừa cập nhật, vừa hấp dẫn, sinh động…

Để đáp ứng mục tiêu trên, đòi hỏi đội ngũ người làm báo phải được đào tạo, thường xuyên bồi dưỡng nâng cao năng lực, trình độ vừa chuyên sâu vừa toàn diện, trong đó có khả năng công nghệ, tác nghiệp đa phương tiện. Tuy nhiên, năng lực công nghệ chỉ mang tính tạm thời, những kỹ năng cứng sẽ rất nhanh lạc hậu. Vì thế, năng lực cốt yếu của những người làm báo là khả năng ham học hỏi, nắm bắt, thích nghi để không ngừng đổi mới, sáng tạo. Để chuyển đổi số thành công, vấn đề căn cốt là Báo Hải Phòng cần tập trung củng cố, đầu tư thiết lập được môi trường làm việc văn hóa, để mỗi cán bộ, phóng viên coi cơ quan Báo Hải Phòng là gia đình lớn, vừa có nền nếp quy củ, vừa có sự đoàn kết, gắn bó… Từ đó, phát huy được trí tuệ tập thể, tâm huyết, trí tuệ đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, phóng viên…

- Trân trọng cảm ơn nhà báo!

Thanh Hà (thực hiện)