Giúp học sinh “mở cửa” tương lai
(HPĐT)- Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay đang cận kề. Đây cũng là thời điểm học sinh đứng trước những lựa chọn nghề nghiệp của tương lai. Để giúp các em có những định hướng phù hợp với khả năng bản thân, đáp ứng sự thay đổi và nhu cầu của xã hội, cần sự chung tay của xã hội, nhà trường, gia đình trong việc xác định mục tiêu, định hướng, động viên cổ vũ các em vững vàng với lựa chọn tương lai.
![]()
Em PHẠM XUÂN MAI, học sinh lớp 12A6 Trường THPT Lê Quý Đôn:
Cân nhắc kỹ để có quyết định phù hợp

Trong kỳ thi đại học năm nay, em đăng ký Học viện ngoại giao và Trường đại học Kinh tế quốc dân, khối D01. Ngành và khối thi này hoàn toàn khác so với những định hướng ban đầu khi em mới vào lớp 10 THPT. Từ năm học lớp 9, em chú tâm và hứng thú với môn Sinh học, nên bố mẹ cũng định hướng theo khối B, lựa chọn học ngành Y và đầu tư thời gian, công sức tập trung các môn Toán, Hóa học, Sinh học. Đến đầu năm lớp 12, qua quá trình tìm hiểu các ngành nghề và sự tư vấn của các thầy, cô giáo và người thân, em nhận thấy niềm đam mê với ngành Y chưa đủ lớn và có hứng thú đối với khối ngành Kinh tế. Vì thế, em quyết định lựa chọn thử sức cơ duyên của mình ở khối ngành Kinh tế, tài chính quốc tế.
May mắn, em được bố mẹ ủng hộ, thầy, cô giáo động viên, hướng dẫn các phương thức xét tuyển gồm xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp THPT quốc gia; xét tuyển kết hợp giải học sinh giỏi, điểm thi Ielts và học bạ THPT để mở rộng cánh cửa vào đại học. Em hy vọng kết quả thi đại học sắp tới sẽ tốt đẹp như mong muốn để không phụ lòng tin tưởng của thầy, cô giáo, bố mẹ; bản thân vào được ngành học mình mong muốn.
Thầy giáo PHẠM HOÀNG HƯNG, Hiệu trưởng Trường THPT Hồng Bàng:
Chọn ngành học trước, chọn trường sau

Qúa trình chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia và xét tuyển đại học năm 2023 đang bước vào giai đoạn nước rút. Tới thời điểm này, học sinh tập trung ôn luyện, củng cố kiến thức để có được tâm thế chủ động, sự chuẩn bị tốt nhất trước khi bước vào kỳ thi diễn ra vào những ngày cuối tháng 6 này. Bên cạnh nỗi lo thi cử, việc lựa chọn nộp hồ sơ đăng ký dự tuyển vào trường đại học nào cũng là mối quan tâm của nhiều thí sinh. Theo kế hoạch tuyển sinh đại học năm 2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh đăng ký và nộp lệ phí xét tuyển trên hệ thống tuyển sinh từ ngày 3 đến ngày 6-7. Từ ngày 10-7 đến 17 giờ ngày 30-7, thí sinh được đăng ký điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển đại học không giới hạn. Dấu mốc đáng chú ý: ngày 18-7, các em sẽ được biết điểm thi tốt nghiệp THPT của mình. Đây là căn cứ quan trọng để thí sinh cân nhắc, điều chỉnh, thay đổi nguyện vọng tuyển đại học của mình để bảo đảm khả năng vào được ngành học, trường học mà mình mong muốn.
Như vậy, đối với xét tuyển đại học năm 2023, học sinh cần lưu ý quan tâm lựa chọn được ngành học mình yêu thích để đăng ký dự tuyển ngay từ giai đoạn đầu (từ ngày 3 đến ngày 6-7) cho chuẩn xác. Còn với trường học, các em có thể chờ tới khi biết điểm thi tốt nghiệp THPT của mình, phổ điểm tốt nghiệp chung để đưa ra những cân nhắc, đánh giá, lựa chọn phù hợp với kết quả mình đạt được tại kỳ thi. Với cách làm này, các em sẽ lựa chọn được ngành học, trường học phù hợp sở thích, nguyện vọng và năng lực của bản thân, tạo tiền đề để tạo dựng tương lai tốt đẹp.
Ông PHẠM HỒNG ĐIỆP, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Shinec (Chủ đầu tư Khu công nghiệp sinh thái Nam cầu Kiền - Hải Phòng)
Xác định rõ năng lực bản thân để định hướng việc làm

Là đơn vị thường xuyên phối hợp các doanh nghiệp, trường đại học, trường dạy nghề trên địa bàn thành phố tổ chức các hội nghị kết nối cung- cầu việc làm, tôi nhận thấy, để có lựa chọn nghề nghiệp đúng, phù hợp bản thân, trước tiên, học sinh, sinh viên cần xác định rõ khả năng, sở thích và thiên hướng của bản thân. Các bạn lưu ý đánh giá đúng năng lực bản thân mình như học lực, sở thích, kỹ năng, điều kiện kinh tế… để lựa chọn ngành nghề phù hợp. Nên xác định mục đích chính là học gì, cống hiến được gì cho xã hội.
Sự phát triển của công nghệ thông tin tác động mạnh mẽ đến mọi mặt kinh tế, đời sống, văn hóa, xã hội. Do đó, bên cạnh việc xác định mặt mạnh, mặt yếu của bản thân, khi định hướng nghề nghiệp, học sinh THPT còn cần dựa trên xu hướng phát triển của thị trường việc làm. Đối với thành phố Hải Phòng, xu hướng việc làm trong thời gian tới có nhu cầu cao về nguồn lao động kỹ thuật chất lượng cao, công nghệ thông tin, dịch vụ du lịch và logistics. Nắm bắt nhanh nhạy sẽ giúp các em tiếp cận được nhiều cơ hội việc làm, có khả năng thăng tiến cao trong tương lai. Thực tế, thời gian qua, có không ít bạn thi đỗ vào đại học nhưng không phải chuyên ngành ưu tiên mà bản thân mong muốn. Bên cạnh đó, nhiều bạn điểm cao nhưng chưa có chiến lược nộp hồ sơ phù hợp nên ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trúng tuyển.
Tuy nhiên, dù kết quả thế nào, các em hãy cố gắng suy nghĩ tích cực, tìm những giải pháp, lộ trình phù hợp hơn trong giai đoạn này. Học đại học không phải là con đường duy nhất để lập thân, lập nghiệp. Các em có thể theo học các chương trình dạy nghề hoặc du học tại các quốc gia có nền giáo dục phù hợp, tạo cho bản thân cơ hội để vươn xa ước mơ hơn nữa.
Chị PHẠM LAN ANH, ở phố Vườn Chay, phường Bắc Sơn (quận Kiến An):
Bố mẹ định hướng con khi lựa chọn nghề nghiệp

Là người mẹ có con trai đang học Đại học Kinh tế quốc dân và một con gái đang chuẩn bị thi tốt nghiệp THPT, tôi có trải nghiệm về việc định hướng và hỗ trợ con khi lựa chọn hướng đi cho tương lai. Bằng kinh nghiệm thực tế, tôi khẳng định, con trẻ cảm nhận được sự yêu thương và ủng hộ của bố mẹ sẽ thấy tự tin hơn trong việc tự lựa chọn nghề nghiệp mình yêu thích. Cha mẹ cần định hướng và hỗ trợ con khi lựa chọn hướng đi cho tương lai, bằng những trải nghiệm trong cuộc sống, vốn kiến thức tích lũy. Bên cạnh đó, cha mẹ cần gần gũi, trở thành điểm tựa cho trẻ, nhất là đối với những quyết định lớn như nghề nghiệp tương lai của mình.
Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, không ít bố mẹ có thể vô tình hay cố ý ép buộc con theo con đường họ chọn, nhất là áp đặt những ước mơ của mình lên con cái. Hay nhiều khi, nghề nghiệp của trẻ cũng phải dựa theo truyền thống của gia đình. Ví dụ, đối với các cơ sở kinh doanh gia đình, bố mẹ thường mong muốn con là người kế thừa và phát triển nên trẻ thường bị ép buộc lựa chọn ngành nghề phù hợp với nguyện vọng gia đình mà bỏ qua nguyện vọng hay sở thích của bản thân. Bên cạnh đó, bản thân tôi nhận thấy, không ít bậc cha mẹ chưa thực sự quan tâm nhiều tới tâm lý con mình, không muốn cho phép con trải qua thử thách để hiểu rõ bản thân. Hệ lụy của điều này là nhiều học sinh cảm thấy lúng túng, mông lung khi phải quyết định về nghề nghiệp, dẫn đến chọn theo “lối mòn” và sắp đặt của cha mẹ.
Lựa chọn nghề nghiệp là việc quan trọng với mỗi người, đưa ra quyết định đúng đắn là điều không dễ dàng. Điều quan trọng là cha mẹ cần giữ thái độ tích cực để không biến lựa chọn nghề nghiệp thành một “cuộc đua” căng thẳng. Nên cùng con trò chuyện về sở thích, ước mơ, khả năng để có lựa chọn phù hợp với yêu cầu của thực tế. Hãy giúp các con hiểu rằng, những thành công hay thất bại trong cuộc sống đều là những trải nghiệm mang lại nhiều bài học quý./.