Thận trọng với quảng cáo thiết bị “tiết kiệm điện”
(HPĐT)- Thời tiết nắng nóng kéo dài, cường độ sử dụng thiết bị điện sinh hoạt cao hơn, nhất là thiết bị làm mát như điều hòa nhiệt độ cùng với việc tăng giá điện, khiến nhiều người mong tiết kiệm điện để giảm chi phí sinh hoạt. Cũng từ đây, nhiều chiêu trò quảng cáo “thiết bị tiết kiệm điện” lại bùng phát trên thị trường cũng như các trang mạng xã hội, sàn thương mại điện tử.
Người dân chọn mua thiết bị điện có dán nhãn tiết kiệm năng lượng của Bộ Công Thương tại siêu thị điện máy. Ảnh: Thanh Tùng
Quảng cáo “tiết kiệm” đến 50% điện năng?
Anh Ngô Văn Hiệp, ở phố Hợp Hòa, phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) cho biết: Do nhà có người già và trẻ nhỏ, sử dụng thường xuyên điều hòa nhiệt độ nên mức tiêu thụ điện gia đình anh luôn ở mức cao so với các gia đình chung quanh. Được biết từ ngày 4-5, giá điện tăng lên khoảng 3% so với trước, anh tìm cách giảm chi phí cho việc dùng điện của gia đình. Cuối tháng 4-2023, anh đọc được trên 1 trang Facebook quảng cáo loại thiết bị có thể giúp tiết kiệm từ 25 đến 50% điện năng tiêu thụ. Trang Facebook này dẫn đến đường link trang web “dien0dong.com”. Tại đây anh được giới thiệu sản phẩm có tên Electricity Saving Box, được quảng cáo sản xuất và lắp ráp tại Mỹ, có giá 920 nghìn đồng/thiết bị, nay giảm giá còn 520 nghìn đồng. Bên bán hàng giải thích thiết bị này có nguyên lý hoạt động là tích hợp mạch điện tử và tụ bù, dựa trên nguyên lý nâng cao hệ số công suất cosphi giữa hiệu điện thế và cường độ dòng điện để bù công suất phản kháng, giảm tổn hao công suất, điện áp, nhờ vậy tiết kiệm được điện năng. Anh Hiệp thấy dưới bài viết có nhiều phản hồi tiết kiệm điện năng từ thiết bị này nên đặt mua 1 thiết bị. Tuy nhiên, khi anh Hiệp sử dụng thiết bị này, theo dõi đồng hồ đo điện thấy không giảm chỉ số điện, mà còn tăng so với tháng trước.
Thực tế cho thấy, nắm bắt tâm lý khách hàng về việc muốn “dùng nhiều, tốn ít”, các trang web và sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada... xuất hiện tràn lan các quảng cáo thiết bị “tiết kiệm điện”. Với từ khóa “thiết bị tiết kiệm điện”, Google cho 73,7 nghìn kết quả trong 0.53 giây. Người tiêu dùng lạc vào “ma trận” các sản phẩm “tiết kiệm điện” với hàng trăm mẫu mã, chủng loại, nguồn gốc, xuất xứ khác nhau. Giá bán các thiết bị này dao động từ vài chục nghìn đến cả trên triệu đồng.
Tại một cửa hàng bán đồ điện trên phố Ngô Gia Tự, phường Cát Bi (quận Hải An), phóng viên dễ dàng tìm mua được thiết bị này. Theo lời người bán, loại có công suất 5.000 W dùng cho gia đình có nhiều thiết bị điện, như điều hòa, tủ lạnh, máy đun nước nóng lạnh… giá 200 nghìn đồng/bộ, với lời quảng cáo thiết bị này sẽ giúp tiết kiệm được từ 20% đến 40% tổng điện năng tiêu thụ.
Giải pháp hữu hiệu là có ý thức, thói quen sử dụng điện tiết kiệm
Cuối tháng 4-2023, trên trang web của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đưa ra cảnh báo về việc quảng cáo sai sự thật của những thiết bị “tiết kiệm điện”. Bên trong thiết bị này được cấu tạo khá đơn giản chỉ gồm có 1 tụ điện, 1 bảng mạch gồm 8 con điện trở, giúp chiếu sáng bóng đèn Led, không có khả năng tiết kiệm điện như quảng cáo. Các thiết bị này không được các Bộ Khoa học và Công nghệ, Công Thương hoặc đơn vị chuyên ngành về tiết kiệm năng lượng có uy tín trên thị trường chứng nhận về hiệu quả tiết kiệm điện.
TS Phạm Hồng Khoa, Trưởng khoa Điện– Cơ (Trường đại học Hải Phòng) cho biết: Bất kỳ một vật nào khi có dòng điện chạy qua đều tỏa nhiệt (hao tốn điện năng). Khi sử dụng một thiết bị điện năng, dù đấu song song hay nối tiếp vào công tơ điện đều tiêu tốn điện. Thực tế không thể có một thiết bị giúp tiết kiệm được 40 đến 50% điện năng. Người dân cần thận trọng với các “chiêu trò” bán thiết bị “tiết kiệm điện” được quảng cáo tràn lan trên các trang mạng internet hay trên thị trường. Các thiết bị này không những không làm giảm điện năng tiêu thụ, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây chập điện, cháy nổ, ảnh hưởng đến các thiết bị điện khác do không bảo đảm những đặc tính an toàn kỹ thuật. Để thực sự tiết kiệm điện, các hộ gia đình nên thực hiện các biện pháp như: Tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng, cắt hẳn nguồn điện nếu không sử dụng các thiết bị điện; chỉ sử dụng điều hòa nhiệt độ khi thật cần thiết và đặt ở mức nhiệt độ từ 260 C trở lên; ưu tiên mua sắm các phương tiện, thiết bị điện hiệu suất cao hoặc thiết bị điện có dán nhãn tiết kiệm năng lượng của Bộ Công Thương; không sử dụng nhiều thiết bị điện cùng một lúc trong giờ cao điểm.
Thực tế hiện nay, việc tiết giảm tiền điện là mong muốn và cũng là nhu cầu của hầu hết các gia đình. Tuy nhiên, việc làm thiết thực, hiệu quả nhất vẫn là có ý thức, thói quen sử dụng điện tiết kiệm trong gia đình, cơ quan, đơn vị. Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cơ quan quản lý thị trường, công an cần kiểm soát chặt chẽ, xử lý việc quảng cáo, bán hàng không đúng sự thật về các thiết bị “tiết kiệm điện”./.