Phát huy giá trị nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo trong chống đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc
(HPĐT)- Chiến công chống đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi, bom từ trường của quân và dân miền Bắc, trong đó Quân chủng Hải quân làm nòng cốt trở thành kỳ tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Nửa thế kỷ trôi qua, song những bài học nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo rút ra từ chiến công ấy còn nguyên giá trị, cần được kế thừa và phát huy trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc hiện nay.

Phát huy truyền thống vẻ vang, lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, bảo vệ vững chắc biển, đảo Tổ quốc trong mọi tình huống. Ảnh: Trọng Thiết
Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, đế quốc Mỹ hai lần sử dụng không quân và hải quân đánh phá kết hợp phong tỏa sông, biển miền Bắc. Giai đoạn 1967-1968 và 1972- 1973, Mỹ rải hơn 14.700 quả thủy lôi, bom từ trường xuống hầu hết cửa sông, bến cảng, luồng lạch ở miền Bắc. Đây là phương thức chiến tranh mới nhằm cô lập hoàn toàn miền Bắc, ngăn chặn nguồn viện trợ quốc tế, cắt đứt tuyến chi viện chiến lược bằng đường biển cho chiến trường miền Nam, bẻ gãy ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân ta.
Để chủ động đối phó địch sử dụng thủy lôi, bom từ trường phong tỏa sông, biển miền Bắc, ngay từ tháng 6- 1966, Thường vụ Quân ủy Trung ương xác định: Vấn đề chống phong tỏa các cảng là nhiệm vụ cấp thiết, Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Hải quân cần tích cực nghiên cứu kế hoạch và chuẩn bị đối phó. Bộ Quốc phòng chỉ thị cho Quân chủng: Phải tích cực đánh địch, không để địch phong tỏa cảng; chuẩn bị mọi điều kiện để khi địch phong tỏa cảng thì giải quyết được nhanh chóng; chuẩn bị tập trung, có trọng điểm, nhất là luồng ra vào các cảng lớn.
Với quyết tâm “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, ý chí quyết tâm và phẩm chất trí tuệ, sáng tạo của con người Việt Nam, sẵn sàng chấp nhận hy sinh tính mạng vì độc lập dân tộc, Quân chủng Hải quân cùng quân dân miền Bắc mở tuyến, thông luồng, kịp thời nối lại tuyến chi viện bằng đường biển cho chiến trường miền Nam. Trong đó, Đội 8 Công binh Hải quân là lực lượng xung kích, trực tiếp lặn mò, tháo gỡ thành công những quả thủy lôi đầu tiên, khám phá tính năng kỹ, chiến thuật của chúng, làm cơ sở để các cán bộ kỹ thuật ta nghiên cứu ra nhiều cách rà phá, tháo gỡ hết sức độc đáo và sáng tạo; kết hợp giữa kỹ thuật thô sơ và hiện đại để vô hiệu hóa các loại thủy lôi, bom từ trường tối tân của địch.
Trải qua nhiều ngày đêm chiến đấu gian khổ và quyết liệt, Quân chủng huy động hơn 1.000 lần chiếc tàu hoạt động rà phá, cùng quân, dân miền Bắc phá hủy 13.346 quả thủy lôi, bom từ trường, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ làm nòng cốt, chủ lực, hiệp đồng chặt chẽ với các lực lượng khác, rà quét, giải quyết hậu quả thủy lôi địch, nhanh chóng giải phóng luồng lạch, bảo đảm giao thông đường thủy kịp thời, an toàn, thông suốt, làm thất bại hoàn toàn chiến tranh phong tỏa của đế quốc Mỹ. Với chiến công xuất sắc đó, Quân chủng có 2 tập thể được tuyên dương danh hiệu Đơn vị “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”; 10 tập thể, 30 cá nhân được tặng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công; 11 đồng chí được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ…

Đại tướng Võ Nguyên Giáp chúc mừng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 171, Quân chủng Hải quân sau khi hoàn thành nhiệm vụ rà phá thủy lôi. Ảnh: Tư liệu
Chống đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi và bom từ trường là một trong những chiến công tiêu biểu của Quân chủng Hải quân và quân, dân miền Bắc, để lại nhiều bài học nghệ thuật quân sự độc đáo. Đó là dự báo sớm, đánh giá đúng âm mưu của địch nên không bị động bất ngờ, có phương án đối phó hiệu quả. Xây dựng bản lĩnh chính trị và ý chí quyết tâm chiến đấu cao cho bộ đội, không sợ vũ khí hiện đại của địch, dám đánh, biết đánh và quyết đánh thắng. Kịp thời tham mưu đề xuất phương án và tổ chức lực lượng chống phong tỏa có đầy đủ thành phần (quan sát, phát hiện; công binh, trục vớt, tháo gỡ; nghiên cứu kỹ thuật, chế tạo thiết bị rà phá; tàu, phương tiện rà phá; dẫn dắt tàu vòng tránh), phù hợp với diễn biến chiến trường. Đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực với bộ đội địa phương và dân quân tự vệ, giữa lực lượng cơ động với lực lượng tại chỗ, lực lượng nòng cốt với lực lượng khác; huy động đông đảo cán bộ khoa học kỹ thuật trong và ngoài Quân đội, kịp thời động viên công nghiệp khi có tình huống, đối phó hiệu quả chiến tranh vũ khí công nghệ cao của địch; tổ chức chỉ đạo, chỉ huy, điều hành, hiệp đồng chặt chẽ, tập trung, thống nhất các lực lượng.
Phát huy bài học kinh nghiệm và giá trị nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo trong chống đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc vào nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tổ quốc hiện nay, Quân chủng Hải quân tập trung xây dựng lực lượng, tổ chức biên chế, vũ khí trang bị kỹ thuật, trong đó có lực lượng chuyên trách rà phá thủy lôi, rải thủy lôi phòng thủ và tiến công theo hướng tinh, gọn, mạnh, đồng bộ và hiện đại. Tăng cường huấn luyện, diễn tập, luyện tập thuần thục các phương án hiệp đồng tác chiến chống địch phong tỏa đường biển. Các học viện, nhà trường nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, nhân viên kỹ thuật vũ khí dưới nước, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Quân chủng Hải quân tiếp tục quan tâm phát triển tiềm lực khoa học công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát huy sáng kiến, sáng chế, áp dụng công nghệ nội địa làm chủ vũ khí trang bị hiện đại và tham gia phát triển nền công nghiệp quốc phòng; có chính sách thu hút, đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, kỹ sư, thợ kỹ thuật, chuyên gia đầu ngành giỏi về vũ khí trang bị. Đầu tư cơ sở vật chất hiện đại cho các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, làm chủ khoa học kỹ thuật, nhất là ở những lĩnh vực, chuyên ngành đặc chủng..., góp phần xây dựng Quân chủng “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, làm nòng cốt bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc./.