Minh bạch thị trường bảo hiểm nhân thọ

Đây là một trong những vấn đề được người dân rất quan tâm khi thời gian gần đây, số vụ việc vi phạm, thiếu minh bạch liên quan đến thị trường bảo hiểm nhân thọ có xu hướng ngày càng tăng. Tại Hải Phòng, cũng xảy ra nhiều vụ việc khiếu kiện liên quan đến hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư. Trong phiên thảo luận tình hình kinh tế-xã hội tại kỳ họp thứ 5, nhiều đại biểu Quốc hội thẳng thắn nêu lên những bất cập của thị trường bảo hiểm nhân thọ, nhất là sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư. Theo ý kiến đại biểu, tình trạng phát triển lệch lạc, thiếu kiểm soát chất lượng đại lý cũng như hoạt động tư vấn, thông tin điều khoản mập mờ... là những bất cập trên thị trường bảo hiểm nhân thọ kéo dài thời gian qua. Là sản phẩm tài chính phức tạp, hợp đồng bảo hiểm thường dài khoảng 70- 100 trang với nhiều thuật ngữ chuyên ngành. Tuy nhiên, không ít tư vấn viên cố tình tư vấn mập mờ, thậm chí là sai lệch để người mua nhanh chóng “chốt đơn” ký hợp đồng. Bởi theo quy định của Bộ Tài chính, tỷ lệ hoa hồng tối đa mà tư vấn viên được hưởng lên đến 40% ở năm thứ nhất của hợp đồng.

Bên cạnh đó, sản phẩm bảo hiểm liên kết đầu tư những năm gần đây “hái” ra tiền, mang lại doanh thu, lợi nhuận lớn cho các ngân hàng. Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, doanh thu phí nghiệp vụ bảo hiểm liên kết đầu tư gia tăng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ, chiếm gần 72% trong năm 2022. Sự phát triển “lệch” này khiến nhiều doanh nghiệp, đại lý bảo hiểm “chạy” theo doanh số, lợi nhuận bằng mọi cách. Nhiều người vì tin vào những lời hứa “ngon ngọt” mà chuyển tiền tiết kiệm thành mua bảo hiểm. Ngoài ra, hoạt động phân phối sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng phát triển nhanh chóng, dẫn đến những bất cập trong quản lý chất lượng dịch vụ bảo hiểm qua kênh ngân hàng. Có hiện tượng nhân viên ngân hàng “ép” khách hàng mua bảo hiểm nếu muốn vay vốn.

Để lành mạnh hóa, phát triển thị trường bảo hiểm nhân thọ, tại kỳ họp thứ 3 năm 2022, Quốc hội khóa 15 thông qua Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1- 1-2023. Dù Luật có hiệu lực thi hành gần 6 tháng nay, nhưng vẫn đang “vắng” nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, gây khó khăn trong thực thi.

Hiện nay, tỷ lệ tham gia bảo hiểm nhân thọ ở nước ta khoảng 11% dân số, vẫn ở mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Về bản chất, bảo hiểm nhân thọ mang tính nhân văn cao, giúp hỗ trợ người dân giảm thiểu những mất mát, thiệt hại trước rủi ro liên quan tính mạng, sức khỏe, bệnh tật. Song, trước những hạn chế, khiếm khuyết của thị trường bảo hiểm nhân thọ hiện tại, việc thanh tra toàn diện để “tìm đúng bệnh” là rất cần thiết, từ đó mới có “thuốc đặc trị” dứt điểm. Khi đó, thị trường bảo hiểm nhân thọ thực sự minh bạch, lành mạnh, phát huy đúng vai trò, bảo đảm phục vụ lợi ích khách hàng./.

Hoàng Minh