Lãi suất cho vay giảm sâu phục hồi sản xuất: Doanh nghiệp chưa mặn mà

Do nguồn hàng đầu ra giảm, nhiều doanh nghiệp không có nhu cầu vay vốn ngân hàng phát triển sản xuất. Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH MTV May Mạnh Cường, ở thôn Lạng Am, xã Lý Học (huyện Vĩnh Bảo) trong ca sản xuất.

Giảm lãi suất nhưng tín dụng tăng trưởng thấp

Theo Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung, NHNN quyết định giảm lãi suất điều hành lần thứ 4 trong năm 2023 với tổng mức giảm 0,5-2%/năm tùy từng loại gói tín dụng. NHNN cũng khuyến khích các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để ổn định mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh. Hiện, lãi suất cho vay bình quân VND tại các ngân hàng thương mại ở mức khoảng 8,9%/năm, giảm 1%/năm so với thời điểm vay cuối năm 2022. Việc giảm lãi suất vốn vay đối với cả nợ cũ và vay mới sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, bên vay vốn giảm một phần chi phí tài chính. Việc lãi suất điều hành tiếp tục giảm khiến doanh nghiệp và người dân kỳ vọng lãi suất cho vay tiếp tục giảm. Vì vậy, họ có thể quyết định đầu tư, tiêu dùng nhiều hơn, góp phần hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội năm 2023 và những năm tiếp theo. Tại Hải Phòng, trong 6 tháng năm 2023, NHNN Chi nhánh Hải Phòng tiếp tục thực hiện có hiệu quả kế hoạch hành động triển khai nhiệm vụ năm 2023, trong đó, tập trung chỉ đạo các chi nhánh tổ chức tín dụng (TCTD) tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, chú trọng nâng cao chất lượng tín dụng, kiểm soát và xử lý nợ xấu.

Thời điểm hiện tại, mặt bằng lãi suất cho vay giảm sâu, đi cùng nhiều chính sách ưu đãi từ phía các ngân hàng, tuy nhiên dòng vốn vay vẫn không hút được các doanh nghiệp. Ông Bùi Thành Trung, Phó giám đốc Công ty sản xuất xuất bao bì Việt Anh (quận Kiến An) cho biết, hiện các đơn hàng công ty gặp khó khăn về đầu ra, do đó, chỉ duy trì sản xuất chưa có nhu cầu mở rộng xưởng và cần nguồn vốn lớn. Dự kiến đến giữa năm 2024, công ty có thể cần tới hàng chục tỷ đồng để mở rộng nhà xưởng, đầu tư thêm máy móc thiết bị đáp ứng các đơn hàng mới. Tuy nhiên, công ty vẫn băn khoăn dù có nhiều ngân hàng giới thiệu nguồn vốn vay với lãi suất thấp hơn mức niêm yết trên thị trường, nhưng lại đưa ra yêu cầu cao; vay ngân hàng lớn thì lại vướng thủ tục hành chính.

Đây có thể nói là thực tế của không ít doanh nghiệp hiện nay, không có nhu cầu vay vốn hoặc muốn vay vốn nhưng vướng mắc ở tiêu chí, điều kiện từ các ngân hàng. Chính vì lẽ đó, tăng trưởng tín dụng những tháng đầu năm 2023 ở mức rất thấp. Thông tin từ NHNN, tính đến giữa tháng 6- 2023, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt khoảng 12,32 triệu tỷ đồng, tăng 3,36% so với cuối năm 2022. Như vậy, tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng năm 2023 mới chỉ đạt 1/4 mục tiêu tăng trưởng cả năm mà NHNN đề ra.

Các chu kỳ chính sách phải kéo dài

Về vấn đề tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng năm 2023 chậm, Tiến sĩ Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế nhận định, chỉ giảm lãi suất là chưa đủ để hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh cầu yếu, đầu ra không có như hiện nay. Các chính sách tài khóa, hỗ trợ an sinh phải vào cuộc đồng bộ với chính sách tiền tệ (giảm lãi suất) thì mới có thể kích cầu đầu tư, tiêu dùng tín dụng, hỗ trợ nền kinh tế phục hồi, giúp doanh nghiệp thoát khó khăn. Ngoài khó khăn của khu vực sản xuất, kinh doanh, sự khó khăn, bế tắc của thị trường bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp vẫn chưa được tháo gỡ cũng là nguyên nhân gây nên điểm nghẽn dòng tiền. Chỉ khi tất cả những vướng mắc này được tháo gỡ, dòng tiền mới có thể luân chuyển, tín dụng mới có thể lưu thông.

Giám đốc Ngân hàng HDBank Chi nhánh Hải Phòng Phạm Việt Phương thông tin: Hiện, nguồn vốn huy động tại địa bàn của HDBank lớn hơn gấp 2 lần so với cho vay. Vốn huy động tăng một phần do các TCTD tăng lãi suất cho vay, một phần vì các kênh đầu tư như trái phiếu và cổ phiếu có biến động tiêu cực, một phần do các doanh nghiệp và cá nhân hạn chế đầu tư mở rộng kinh doanh. Tuy nhiên, nguồn tiền gửi của từng khách hàng cũng đảo chiều do nhu cầu. Nhiều khách hàng doanh nghiệp rút tiền gửi để đầu tư thay vì vay vốn do lãi suất cho vay tăng cao. Công tác cho vay chủ yếu là tái cấp hạn mức của các khách hàng hiện hữu. Số lượng khách hàng vay mới có tăng nhưng rất chậm mà nguyên nhân chủ yếu là do chi phí vay cao, biên lợi nhuận từ kinh doanh sẽ thấp đi, không hiệu quả. Do vậy, so với 6 tháng cùng kỳ năm 2022, tốc độ tăng trưởng tín dụng chỉ đạt khoảng 2%. Sau đợt giảm lãi suất điều hành của NHNN gần đây, HDBank đã thực hiện giảm lãi suất huy động và giảm lãi suất cho vay; riêng lãi suất cho vay giảm từ 0,5 đến 1,5%/năm.

Để khơi thông dòng vốn tín dụng, không ít doanh nghiệp kiến nghị, các cơ quan quản lý tiếp tục chỉ đạo quyết liệt hơn nữa việc cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh, hỗ trợ cả chi phí đầu vào thông qua các chính sách giãn hoãn, giảm thuế, phí đang tiến hành và mở rộng…; đồng thời phải hỗ trợ đầu ra thông qua việc đa dạng hóa, tìm kiếm thị trường, đối tác, đơn hàng… Hơn nữa, các ngân hàng cũng cần có những gói tín dụng, giải pháp tài chính thông thoáng hơn để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn cũng như thuận lợi hơn trong các hoạt động thương mại quốc tế như thư tín dụng, chuyển tiền, thanh toán quốc tế…/.

Bài và ảnh: THẢO ANH