Phát triển kinh tế thể thao: Cần hành động chứ không chỉ hô hào

Nhờ thi đấu giải Đại kiến tướng - Kiện tướng quốc tế 2023 có tính điểm Elo ở trong nước, kỳ thủ Minh Nhật của Hải Phòng (phải) đạt chuẩn đại kiện tướng.

Đóng góp chưa nhiều

Ở các quốc gia phát triển, thể thao đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế đất nước. Như ở Mỹ, kinh tế thể thao chiếm 2,4% tổng sản phẩm nội địa (GDP), ở Trung Quốc 1,2% GDP. CLB Man Utd (Anh) cũng đóng góp hàng trăm triệu bảng Anh tiền thuế cho thành phố Manchester… Trong khi đó, ở Việt Nam, thể thao được quy là “ngành tiêu tiền” ngân sách. Hiện, với nhiều giải đấu thể thao chuyên nghiệp ra đời ở các môn bóng đá, bóng rổ, golf…, nhận thức này dần thay đổi.

Mới đây, tại diễn đàn “Phát huy tiềm năng của kinh tế thể thao trong thời kỳ mới” do Tổng cục Thể dục thể thao, Ban Kinh tế Trung ương, Ủy ban Olympic Việt Nam và Công ty Vietcontent phối hợp tổ chức, Phó vụ trưởng Vụ Xã hội (Ban Kinh tế Trung ương) Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, kinh tế thể thao là lĩnh vực phát triển mạnh mẽ, mang lại giá trị kinh tế cao ở nhiều quốc gia lớn trên thế giới. Phát triển kinh tế thể thao còn mang lại lợi ích, kích thích sự phát triển các ngành khác như: du lịch, nông nghiệp, công nghiệp, giao thông vận tải, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục.

Diễn đàn tổ chức đúng thời điểm có một số giải đấu thể thao xã hội hóa và trận đấu Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam gặp tuyển Hồng Kông (Trung Quốc). Trận đấu trên sân Lạch Tray bán được hơn 19.000 vé, nhận không ít tiền tài trợ, thu về kinh phí không nhỏ, đương nhiên sẽ phải nộp thuế theo quy định.

Bên cạnh đó, có 2 giải đấu cờ vua được xã hội hóa 100%. Giải cờ vua Đại kiện tướng - Kiện tướng quốc tế Hà Nội năm 2023, có 22 kỳ thủ nước ngoài tham dự. Đi cùng họ là người thân, bạn bè, HLV, nhân viên y tế... Lệ phí thi đấu 250 USD/kỳ thủ, các hoạt động khác phải tự chi trả nên mang lại số tiền không nhỏ cho du lịch, dịch vụ Thủ đô. Còn với các kỳ thủ Việt Nam, đây là cơ hội lớn bởi không phải lúc nào cũng có kinh phí cấp để ra nước ngoài thi đấu lấy điểm hệ số Elo quốc tế. Chính nhờ giải đấu này mà Đào Minh Nhật - kỳ thủ trẻ của cờ vua Hải Phòng, đang là sao sáng U20 của cờ Vua Việt Nam - thi và đạt chuẩn đại kiện tướng, không mất quá nhiều kinh phí; Bành Gia Huy (Hà Nội) cũng đạt chuẩn kiện tướng. Tương tự, giải cờ vua Hoa Phượng Đỏ của Hải Phòng do CLB Kiện tướng Hoa Phượng đỏ tổ chức, cũng lần đầu tiến hành lấy Elo quốc tế cho VĐV cờ nhanh. Giải thu hút hơn 1.000 VĐV, lượng người đi cùng VĐV từ khắp mọi miền Tổ quốc về, đóng góp đáng kể cho du lịch, dịch vụ đất Cảng.

Trước đó, tháng 11- 2022, nhân Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ 9, có tổ chức “Diễn đàn Thể thao Việt Nam” lần thứ nhất, một số nhận định cho rằng hoạt động kinh tế thể thao chưa thực sự sôi động, đang ở dạng tiềm năng, chờ cơ hội đầu tư, khai phá nếu có chính sách kinh tế phù hợp. Họ đưa ra con số thống kê, mỗi năm ở Việt Nam có đến 40.000 giải đấu từ nghiệp dư đến chuyên nghiệp, nhưng rất ít giải đấu vận hành “kinh tế thể thao” như bóng đá, bóng rổ, chạy bộ, bơi đường dài, ba môn phối hợp… thực hiện. Kinh tế thể thao nước nhà mới góp khoảng 300 triệu USD/năm, chưa bằng CLB Man Utd.

Cần nâng tầm các giải đấu

Tại diễn đàn “Phát huy tiềm năng của kinh tế thể thao trong thời kỳ mới”, các diễn giả khẳng định sớm nâng tầm thể thao là một ngành kinh tế quan trọng, để từ đó có những điều chỉnh về chính sách của doanh nghiệp, người dân về thể thao. Vấn đề không chỉ nằm ở các nhà quản lý mà còn ở khâu tổ chức giải. Các nhà tổ chức cũng phải có cách tiếp cận với người xem, VĐV để cuối cùng là tăng sức hấp dẫn của giải, làm rõ được khái niệm “kinh tế thể thao” trong toàn xã hội. Theo Giám đốc điều hành Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA) Trần Chu Sa, người xem bóng rổ có độ tuổi rất trẻ nên Ban tổ chức chú trọng phát hành giải đấu trên nền tảng online, thay vì chỉ truyền hình. Với giải bóng rổ chuyên nghiệp sân đấu 3 người - VBA 3x3, Ban tổ chức đưa giải đấu ra các phố đi bộ, quảng trường.. để dễ tiếp cận người hâm mộ. Ngoài yếu tố thể thao, VBA còn là để giải trí, và sẵn sàng cạnh tranh với những hoạt động như phim ảnh, ẩm thực, du lịch... Trong khi đó, phụ trách điều hành hệ thống Giải cờ vua Đại kiện tướng - Kiện tướng quốc tế Hà Nội Bùi Vinh cho rằng, yếu tố đầu tiên thu hút kỳ thủ nước ngoài chính là chất lượng giải đấu bên cạnh truyền thông về điểm đến, nơi diễn ra giải.

Rõ ràng, phải đặt kinh tế thể thao đúng tầm, không chỉ hô hào, tổ chức hội thảo, diễn đàn để tác động đến nhận thức của toàn xã hội rồi thôi, mà phải hành động. Hãy nhìn vào 2 giải đấu cờ vua trên mang lại hiệu quả ra sao để thấy vai trò của kinh tế thể thao trong nền kinh tế nói chung, để từ đó có cách làm phù hợp, nhân lên./.

TRẦN LONG