Chuyện chưa kể về "Benois Madonna" của Leonardo da Vinci

Ngô Hương Sen 01/07/2023 10:47

(HPĐT)- Được coi như báu vật của Bảo tàng quốc gia Nga Hermitage, bức tranh "Benois Madonna" phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định, không được phép mang ra ngoài lãnh thổ Liên bang Nga...

Tác phẩm "Benois Madonna" được trưng bày tại Bảo tàng quốc gia Hermitage (Saint Petersburg - Nga).

Nhiều ý kiến từ giới chuyên môn cho rằng, trong hơn 100 năm qua, chỉ có ba tác phẩm của danh họa nổi tiếng bậc nhất nước Ý thời kỳ Phục hưng Leonardo da Vinci được luân chuyển trên thị trường, và "Benois Madonna" nằm trong số đó. Bức vẽ khổ 49,5x33 cm được Hermitage mua lại vào năm 1914, bổ sung thêm vào danh sách kiệt tác hội họa của thế giới mà bảo tàng có quy mô và vị thế hiện diện ở top 3 thế giới đang sở hữu. Leonardo da Vinci thực hiện "Benois Madonna" khoảng thời gian 3 năm, từ 1478 đến 1480. Đây là thời kỳ đầu trong sự nghiệp hội họa của Leonardo da Vinci, lúc ông say mê với đề tài Đức mẹ và Chúa hài đồng. Có rất ít tác phẩm ở thời kỳ này được lưu giữ tới ngày nay, bởi thế, giá trị và những giai thoại bủa vây quanh "Benois Madonna" càng lúc càng tăng lên, theo sự biến thiên của thời gian... Cũng với lý do ít và hiếm nên "Benois Madonna" thường được xưng tụng như "kiệt tác tuổi trẻ" của Leonardo da Vinci...

Không còn phải tranh cãi về những đóng góp của Leonardo da Vinci với văn minh nhân loại, tuy nhiên xác thực tính chính danh của những tác phẩm hội họa mà ông để lại, sau cả nửa thiên niên kỷ là điều vô cùng khó khăn. Năm 1914, "Benois Madonna" ra mắt trong một bộ sưu tập cá nhân, lập tức thu hút sự chú ý của giới chuyên môn. Sau những nghiên cứu, đánh giá, tác phẩm được xác định là của Leonardo da Vinci, được Sa hoàng Nga mua lại và bổ sung cho Bảo tàng Hermitage. Nhiều bộ sưu tập nghệ thuật quý giá trên thế giới xuất phát từ thành ý của các cá nhân yêu nghệ thuật, hiểu được giá trị và trị giá của tác phẩm nghệ thuật, nên bỏ công sức, tiền bạc kiếm tìm, mua lại, gìn giữ và trao tặng nhà nước, để trở thành tài sản quốc gia. Có nhiều bảo tàng, gallery nghệ thuật xuất chúng trên thế giới, trở thành địa chỉ du lịch hấp dẫn của nhiều quốc gia có xuất phát điểm là từ những sưu tầm cá nhân ưu việt như thế...

Thực ra, trong hơn 100 năm "định cư" ở Nga, "Benois Madonna" cũng có những lần hy hữu phá lệ. Như vào năm 2019, ra khỏi lãnh thổ Liên bang Nga, trở về quê hương đúng dịp kỷ niệm 500 năm ngày sinh Leonardo da Vinci. "Benois Madonna" trình diện trước công chúng Ý 4-7 đến 4-8-2019 tại Bảo tàng quốc gia Umbria, thành phố Perugia, quê hương Leonardo da Vinci. Nhiều tác phẩm vô giá đã được bảo tàng Hermitage cho mượn để những lễ hội nghệ thuật tôn vinh Leonardo da Vinci diễn ra thêm tưng bừng, long trọng.../.

Ngô Hương Sen