Chủ động xây dựng kinh tế tuần hoàn, xanh hóa

Khu công nghiệp Nam cầu Kiền xây dựng, chuyển đổi theo mô hình Khu công nghiệp sinh thái, tăng lợi thế cạnh tranh. Ảnh: Duy Thính

Tích cực chuyển đổi

Hải Phòng là 1 trong 5 địa phương được Bộ Kế hoạch và Đầu tư lựa chọn, thí điểm triển khai, chuyển đổi mô hình khu công nghiệp (KCN) sinh thái, hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Sau 3 năm triển khai mô hình KCN sinh thái, môi trường của KCN DEEP C có sự thay đổi rõ rệt. Nguồn nước thải công nghiệp sau xử lý, qua trạm quan trắc trực tuyến để kiểm tra chất lượng, bảo đảm an toàn trước khi đưa vào tái sử dụng, tiết kiệm nguồn tài nguyên nước. Mỗi ngày, nhà máy xử lý được 6000 m3. Nước sau xử lý được sử dụng để tưới cây cho khu vườn ươm rộng gần 1 ha và được cung cấp làm mát cho ngành sản xuất thép, sơ sợi và kính năng lượng mặt trời... Về năng lượng tái tạo, DEEP C thuê lại mái nhà xưởng của các doanh nghiệp trong KCN và lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời. Ngoài điện năng lượng mặt trời, DEEP C đầu tư điện gió và đang xây dựng kế hoạch thực hiện điện rác. DEEP C đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ sử dụng 25% năng lượng tái tạo, tới năm 2030 sẽ tự chủ 50% nhu cầu điện từ năng lượng tái tạo, cùng với đó là nghiên cứu công nghệ mới với tham vọng tự chủ 100% về năng lượng. Ông Bruno Jaspaert, Tổng giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C cho biết, KCN cũng đang tính toán xây dựng 1 nhà máy hơi nước dùng chung cho một số doanh nghiệp có nhu cầu; đưa ra đề nghị mới với các khách hàng để đào các hồ chứa nước mưa trong khu vực xanh của nhà máy và KCN sẽ thu gom lượng nước mưa này để chuyển đổi thành nước có chất lượng...

Ngoài KCN DEEP C, KCN Nam cầu Kiền cũng chuyển đổi, xây dựng theo mô hình KCN sinh thái, chú trọng việc xử lý nước thải, rác thải, một phần tái tạo sử dụng, vừa bảo đảm môi trường... Việc xây dựng KCN sinh thái giúp DEEP C, Nam cầu Kiền tăng lợi thế cạnh tranh, thu hút các nhà đầu tư, hướng tới sự phát triển bền vững. Không chỉ với KCN, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động đổi mới, thay đổi công nghệ, phương thức quản lý hướng tới sản xuất hiệu quả, tiết kiệm nguyên liệu, tài nguyên. Tại KCN DEEP C 2 có nhà đầu tư của Đức đang vận hành nhà máy hơi nước cho dây chuyển sản xuất, đồng thời nối đường ống từ nhà máy hơi này sang xưởng sản xuất của doanh nghiệp bên cạnh để cùng chia sẻ tài nguyên. Điều này cho thấy xu hướng cộng sinh công nghiệp giữa các doanh nghiệp, tận dụng tài nguyên của nhau trong sản xuất.

Cần những chính sách hỗ trợ lâu dài

Là địa phương đầu tiên trên cả nước ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014 – 2020, thành phố thực hiện nhiều giải pháp cụ thể, với mục tiêu phát triển “thành phố cảng xanh”. Nhiều năm qua, thành phố thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất, như: cam kết hỗ trợ 120 doanh nghiệp ngành đúc chuyển đổi từ sử dụng lò than sang sử dụng năng lượng sạch hơn, tái cơ cấu mô hình sản xuất theo hướng thân thiện môi trường. Cũng qua khảo sát ý kiến, 31,2% doanh nghiệp trên địa bàn thành phố được chính quyền hướng dẫn về hạn chế ô nhiễm nguồn nước; 27% doanh nghiệp được hướng dẫn về giảm thiểu ô nhiễm không khí, cao hơn nhiều so với tỷ lệ bình quân chung cả nước.

Việc thực hiện chuyển đổi, hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn của các doanh nghiệp cần sự đầu tư, chiến lược bài bản, dài hạn, nhưng trên thực tế cũng còn nhiều khó khăn. Tại cuộc tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội tại quận Ngô Quyền, ông Mai Văn Sỹ, Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp quận Ngô Quyền nêu, chủ trương của Chính phủ, thành phố là phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, song với nhiều doanh nghiệp hiện nay dù hiểu rõ đây là xu thế tất yếu, nhưng còn rất lúng túng khi đầu tư, chuyển đổi, nên rất cần sự hỗ trợ, tư vấn của thành phố, các sở, ngành liên quan.

Xây dựng mô hình KCN sinh thái là hướng đi bền vững, nhưng thực tế còn một số vướng mắc về quy định. Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng Lã Thanh Tân cho biết, về thủ tục, hồ sơ công nhận KCN sinh thái còn có mâu thuẫn, như: thẩm quyền cấp giấy chứng nhận KCN sinh thái thuộc UBND cấp tỉnh, nhưng thẩm quyền trong thẩm định lại do các bộ, ngành trung ương thực hiện. Ông Bruno Jaspaert, Tổng giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C nêu, những năm gần đây, các nhà đầu tư cảm nhận được sự thay đổi tích cực của thành phố trong việc cải thiện môi trường đầu tư thuận lợi hơn. Việc xây dựng KCN sinh thái cũng là sự đóng góp chung trong sự phát triển của thành phố, để nâng cao tính cạnh tranh, hấp dẫn hơn với nhà đầu tư. Và DEEP C cũng cần sự đồng hành, hỗ trợ và các chính sách ưu đãi thiết thực, đặc thù của thành phố, để hỗ trợ DEEP C trở thành điển hình tiên phong cả nước về KCN sinh thái. Các doanh nghiệp rất mong thành phố tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng, sớm triển khai các dự án năng lượng sạch, giảm thiểu các rủi ro thiên tai...

Tháng 4-2023, UBND thành phố có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thành phố về tăng trưởng xanh, để xây dựng, triển khai thực hiện Kế hoạch hành động về tăng trưởng xanh thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021- 2030. Đây là bước đi tiếp theo của thành phố, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, tăng trưởng xanh./.

HOÀNG MINH