Thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu: Nâng cao năng lực, nhu cầu thị trường

Cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI.

Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam Hải Phòng trong ca sản xuất. Ảnh: Minh Tú

Nhiều khó khăn, thách thức

Tính đến cuối năm 2022, Hải Phòng có hơn 20 nghìn DN nhỏ và vừa, với doanh thu ước đạt hơn 260 nghìn tỷ đồng, giải quyết việc làm hơn 157 nghìn lao động. Việc DN nhỏ và vừa tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu mang lại nhiều lợi ích như thêm đơn hàng, mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu của các DN nhỏ và vừa Hải Phòng gặp nhiều hạn chế.

Trong lĩnh vực sản xuất ô tô, lĩnh vực khá phổ biến, các DN nhỏ và vừa Hải Phòng đang “chậm chân” hơn khi chỉ có lợi thế sản xuất phụ tùng cồng kềnh hoặc giá trị thấp, còn linh kiện chi tiết nhỏ, kỹ thuật cao gần như phải nhập khẩu. Tương tự, ở lĩnh vực điện tử, theo TS. Đỗ Thị Bích Thủy, Khoa Quản trị tài chính, Trường đại học Hàng hải Việt Nam, những năm gần đây, các doanh nghiệp FDI Hàn Quốc đầu tư mạnh vào Hải Phòng, nhất là Tập đoàn LG, kéo theo sự hình thành mạng lưới các dự án vệ tinh, sản xuất phụ trợ của tập đoàn này, với 50 doanh nghiệp đầu tư tại Khu công nghiệp Tràng Duệ (huyện An Dương). Song, các DN nhỏ và vừa của Hải Phòng chưa nắm bắt tốt cơ hội, mới chỉ cung cấp những linh kiện đơn giản, giá trị thấp hoặc bị phụ thuộc bởi nguyên liệu nhập khẩu từ nước ngoài.

Có thể thấy, các DN nhỏ và vừa của Hải Phòng đang đối mặt với nhiều khó khăn khi chưa đáp ứng hoặc đáp ứng rất thấp các yêu cầu để trở thành nhà cung cấp (vendor) của các DN đầu chuỗi, nhất là về năng lực tài chính, năng lực sản xuất, quản trị sản xuất, quản trị tài chính, ứng dụng công nghệ kỹ thuật số… Là doanh nghiệp sản xuất, gia công cơ khí, chế tạo máy, hiện Công ty TNHH ứng dụng và phát triển công nghệ tự động hóa T.T.H (huyện Thủy Nguyên) là nhà cung cấp của gần 50 doanh nghiệp FDI tại Hải Phòng và các địa phương khác, trong đó, có các nhà máy thuộc Tập đoàn LG. Tuy nhiên, Giám đốc Công ty Ngô Thị Loan phản ánh, để sản phẩm đơn vị “chen chân” vào chuỗi cung ứng của các DN FDI rất khó do DN chưa được hỗ trợ về thông tin. DN chủ yếu tiếp cận, giới thiệu, chào bán sản phẩm theo kiểu truyền thống như phát tờ rơi, truyền miệng… nên việc mở rộng thị trường, tìm kiếm đối tác bị hạn chế. Những bất cập trong cơ chế thông tin khiến giảm tính kết nối giữa DN nhỏ và vừa Hải Phòng (bên cung) và doanh nghiệp FDI (bên cầu).

Cần những giải pháp đồng bộ

Để thúc đẩy DN nhỏ và vừa Hải Phòng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó, giải pháp đóng vai trò quyết định là sớm hoàn thiện các cơ chế, chính sách ưu đãi về thuế, lãi suất, đào tạo, thông tin, hỗ trợ đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị DN, quản trị sản xuất…

Phó tổng giám đốc thứ nhất Công ty CP phát triển Khu công nghiệp Việt Nam - Nhật Bản Đỗ Quang Hưng chỉ ra nghịch lý khi có khoảng 50 DN thuộc Khu công nghiệp Việt Nam - Nhật Bản sản xuất linh kiện ô tô, nhưng chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Trong khi, DN sản xuất ô tô của Hải Phòng phải nhập khẩu linh kiện từ các tỉnh, thành phố khác, thậm chí từ nước ngoài. “Ngoài chính sách khuyến khích đầu tư, thành phố cần có chính sách hỗ trợ kết nối DN vừa và nhỏ với các DN FDI lớn” – ông Đỗ Quang Hưng nêu rõ. Còn Giám đốc Công ty TNHH ứng dụng và phát triển công nghệ tự động hóa T.T.H Ngô Thị Loan mong muốn các sở, ban, ngành thành phố quan tâm hơn nữa đến các DN nhỏ và vừa, hỗ trợ DN tiếp cận thông tin về các cơ chế, chính sách liên quan đến thuế, vốn, pháp lý, tổ chức định kỳ các hoạt động xúc tiến thương mại như: triển lãm, hội chợ... để DN vừa và nhỏ có thêm cơ hội giới thiệu, quảng bá sản phẩm đến các đối tác, nhất là DN FDI tại Hải Phòng và các địa phương khác. Đồng thời, DN đề xuất được tham gia các hiệp hội, phòng VCCI để được hỗ trợ kết nối, giao lưu, tìm kiếm đối tác.

Theo Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KHCN) Nguyễn Thị Hiên, cùng với sự hỗ trợ của các cấp, ngành thành phố, thời gian tới, Sở KHCN tiếp tục đẩy mạnh triển khai các chương trình hỗ trợ DN ứng dụng công nghệ số, công cụ cải tiến nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa./.

NGUYÊN NGUYÊN