Đưa nước sạch phục vụ người dân nông thôn: Sớm thay thế nguồn cấp
(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, người dân nhiều xã khu vực nông thôn liên tục phản ánh về tình trạng nước sinh hoạt tại các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn (nhà máy nước mini) không bảo đảm chất lượng. Đây là những nhà máy nước xây dựng từ nhiều năm trước với công suất thấp, công nghệ lạc hậu nhưng lại không đủ điều kiện để cải tạo, nâng cấp.
Hồ chứa nước thô Nhà máy nước sạch Đại Thái (huyện Kiến Thụy) xuống cấp sau nhiều năm xây dựng.
Trăn trở chất lượng nước
Cuối tháng 6 vừa qua, hàng nghìn hộ dân tại xã Đông Phương (huyện Kiến Thụy) đồng loạt kiến nghị tình trạng nước máy mua từ Nhà máy nước Đông Phương do Công ty TNHH Đại Thái là chủ đầu tư không bảo đảm chất lượng, ngả màu vàng đục, bốc mùi khó chịu, áp lực yếu. Sau hơn 1 tuần khắc phục, đến nay, chất lượng nước cấp trở lại bình thường. Tuy nhiên, người dân xã Đông Phương vẫn chưa an tâm. Anh Nguyễn Văn Vịnh, ở xã Đông Phương cho biết, đây không phải lần đầu người dân xã có kiến nghị liên quan đến chất lượng nước cấp từ Nhà máy nước Đông Phương. Tháng 9- 2020, người dân ở đây bức xúc khi nước cấp từ nhà máy này bị vẩn đục do sự cố đường ống dẫn nước.
Tình trạng nước sinh hoạt không bảo đảm chất lượng cũng xuất hiện trên địa bàn các huyện khác của thành phố trong thời gian qua. Giữa tháng 2-2023, người dân 2 xã Tự Cường và Tiên Cường (huyện Tiên Lãng) phản ánh tình trạng nước máy từ Nhà máy nước sạch Tiên Cường đục ngầu, bị nhiễm mặn nên không thể sử dụng cho ăn uống, sinh hoạt. Tại huyện Vĩnh Bảo, nhiều hộ dân tại các xã: Trấn Dương, Thắng Thủy, Vĩnh An, Thanh Lương… thường xuyên phản ánh chất lượng nước sinh hoạt của các công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn không ổn định, nhất là vào mùa khô khi nguồn nước sông cạn thì nước cấp từ các nhà máy nước mini thường có màu, mùi lạ khiến người dân bất an khi sử dụng.
Vấn đề chất lượng nước sạch đang ngày càng trở nên cấp thiết tại khu vực nông thôn. Phát biểu tại Hội nghị Cấp nước an toàn năm 2023, Phó chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng Vũ Văn Dũng cho biết, trong vòng 20 năm qua, trên địa bàn huyện xây dựng 20 công trình cấp nước mini với quy mô công suất 200- 400 m3/ngày đêm, phục vụ cấp nước trên địa bàn 20 xã. Đến nay, còn 18 công trình hoạt động, 2 công trình ngừng hoạt động do nguồn nước đầu vào bị ô nhiễm hoặc không có vùng phục vụ. Tại các kỳ họp HĐND và các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân các xã trên địa bàn huyện đều phản ánh chất lượng nước của các nhà máy nước mini không bảo chất lượng và số lượng nên chỉ dám sử dụng để sinh hoạt không thể dùng cho ăn, uống...
Không đủ điều kiện cải tạo, nâng cấp
Trong bối cảnh chất lượng nước tại phần lớn các nhà máy nước mini không đáp ứng nhu cầu của người dân nông thôn, việc nâng cấp quy mô công suất, công nghệ sản xuất các nhà máy nước này lại đang gặp khó do không đủ điều kiện thực hiện cải tạo, nâng cấp công trình cấp nước theo quy định tại Quyết định số 07/2017/QĐ-UBND ngày 25- 8-2017 của UBND thành phố. Trong khi đó, năng lực sản xuất nước sạch của các công ty cấp nước lớn vẫn đang dư thừa. Công ty CP Cấp nước Hải Phòng hiện có 9 nhà máy nước với tổng công suất 390 nghìn m3/ ngày đêm. Dự kiến đến năm 2025 sẽ nâng lên hơn 450 nghìn m3/ ngày đêm và đến năm 2050 là gần 1 triệu m3/ ngày đêm.
Phó tổng giám đốc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Trịnh Anh Tuấn cho biết, vì các xã đang có nhà máy nước mini cung cấp nên theo quy định, các đơn vị khác không được đầu tư hệ thống mới. Hiện công ty phối hợp với các địa phương thanh lý hợp đồng với các nhà máy nước mini hoặc liên kết, chuyển các nhà máy nước này thành các đại lý phân phối nước sạch của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng. Tại huyện Kiến Thụy, công ty lắp đặt hệ thống cấp nước cho gần 2 nghìn hộ dân tại xã Ngũ Phúc từ giữa năm 2021 sau khi chính quyền địa phương hoàn thành thủ tục thanh lý hợp đồng cấp nước với nhà máy nước mini thôn Xuân Chiếng. Tại huyện Tiên Lãng, trong năm 2022, công ty làm việc với UBND huyện, UBND các xã và các nhà máy nước mini, thống nhất chủ trương, phương án liên kết triển khai cấp nước. Đến nay, có gần 10 nhà máy nước mini đồng ý làm đại lý, các đơn vị còn lại đang tiếp tục thương lượng.
Có thể nói, đây là giải pháp khả thi, có thể áp dụng tại nhiều địa phương. Tuy nhiên, để làm được việc này cần sự chủ trì của UBND các huyện, sự đồng thuận, ủng hộ của các doanh nghiệp sở hữu nhà máy nước mini cùng tham gia nâng cao chất lượng nước sinh hoạt phục vụ cuộc sống của người dân nông thôn./.