Xây dựng mô hình tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy: Ứng phó kịp thời sự cố cháy, nổ trong cộng đồng

Diễn tập phương án chữa cháy, cứu hộ cứu nạn trong khu dân cư trên phố Hoàng Văn Thụ, quận Hồng Bàng. Ảnh: Đức Nghĩa

Tận dụng thời gian “vàng” dập lửa

Nhớ lại vụ cháy lúc nửa đêm, bà Lê Thị Thu Hà, trú tại số 38/12 khu dân cư Phú Hải 3, phường Anh Dũng, quận Dương Kinh chưa hết bàng hoàng. Khoảng 23 giờ 10 phút ngày 30-6, bà Hà đang xem ti vi trên tầng 2 thì phát hiện có khói bốc lên từ dưới tầng 1. Chạy xuống kiểm tra, bà Hà thấy lửa phát ra từ chiếc ổn áp đặt ở gầm cầu thang. Nhớ những hướng dẫn được tập huấn trước đó, bà Hà nhanh chóng nhấn nút báo cháy để báo hiệu các gia đình trong mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC, gọi Trung tâm báo cháy 114, rồi khẩn trương lấy bình chữa cháy cầm tay của gia đình dập lửa. Nghe tiếng chuông và đèn báo cháy phát sáng tại nhà bà Hà, các gia đình trong Tổ liên gia lập tức huy động bình chữa cháy sang kịp thời hỗ trợ dập lửa. Đến 23 giờ 23 phút đám cháy được dập tắt hoàn toàn.

Trung tá Nguyễn Thành Trung, Đội trưởng Đội Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH) Công an quận Dương Kinh cho biết: Khi lực lượng chữa cháy Công an quận đến hiện trường, đám cháy cơ bản được dập tắt. Tổ liên gia an toàn PCCC số 9, trong đó có gia đình bà Hà và 4 gia đình liền kề mới được thành lập từ đầu tháng 6-2023. Cùng với lắp đặt các trang thiết bị như nút, chuông, đèn báo cháy, mỗi gia đình tự trang bị bình chữa cháy cầm tay và được cán bộ, chiến sĩ đơn vị hướng dẫn sử dụng thành thạo, cũng như kỹ năng xử lý khi phát hiện có cháy. Đồng chí Trung thông tin thêm: Công an quận Dương Kinh đăng ký xây dựng 21 mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC, nhưng nhận thấy những lợi ích từ mô hình mang lại hiệu quả tốt, tận dụng tối đa thời gian 10 phút “vàng” trước khi đám cháy lan rộng, bùng phát, đến nay có 45 Tổ liên gia an toàn PCCC được thành lập trên toàn quận.

Theo báo cáo của Công an thành phố, tính đến hết tháng 6-2023, toàn thành phố xây dựng 924/795 Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy, vượt trên 16% chỉ tiêu đề ra. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó nòng cốt là lực lượng Công an cơ sở, nhiều địa phương đạt, vượt chỉ tiêu. Đơn cử như sau hơn 4 tháng triển khai, huyện Thủy Nguyên xây dựng 123 Tổ liên gia an toàn PCCC với sự tham gia của trên 1.200 hộ dân. Tương tự, trên địa bàn quận Lê Chân, có nhiều tuyến đường, phố tập trung hoạt động kinh doanh sầm uất, nhiều khu dân cư đông đúc, lực lượng Công an tham mưu với cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cùng cấp xây dựng 102 Tổ liên gia an toàn PCCC. Trung tá Cao Hải Đăng, Phó trưởng Công an quận Lê Chân cho biết: Tổ liên gia an toàn PCCC là mô hình kết hợp phòng ngừa và chữa cháy ban đầu khi có sự cố cháy, nổ xảy ra. Mỗi hộ dân trong tổ phải bảo đảm các tiêu chí về mở lối thoát nạn thứ 2, được phổ biến kiến thức về PCCC, tập huấn sử dụng thành thạo các trang thiết bị chữa cháy và kỹ năng thoát nạn. Xây dựng và nhân rộng mô hình sẽ góp phần tích cực thực hiện phong trào toàn dân tham gia PCCC trong cộng đồng. Trên thực tế, đối với một số vụ cháy nhỏ xảy ra trên địa bàn, các hộ dân huy động bình chữa cháy của các gia đình lân cận thực hiện chữa cháy ban đầu, trước khi gọi lực lượng chuyên nghiệp qua số điện thoại 114.

Tiếp tục tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Mặc dù được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong triển khai xây dựng mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC, song trên thực tế việc xây dựng, duy trì mô hình còn không ít “rào cản”. Trung tá Vũ Xuân Viện, Đội trưởng Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an huyện Thủy Nguyên phản ánh: Qua kiểm tra, mặc dù được trang bị các phương tiện chữa cháy xách tay, dụng cụ phá dỡ, song một số hộ bố trí ở những nơi không dễ lấy, sử dụng. Ở một số Tổ liên gia các nút ấn, chuông, còi, đèn báo sự cố được lắp đặt bên ngoài nhà bị hỏng hoặc bị hạn chế về cường độ chiếu sáng, cường độ âm thanh. Với khoản kinh phí mua sắm các trang thiết bị dao động từ 1,3 đến 1,8 triệu đồng/hộ khi tham gia Tổ liên gia an toàn PCCC, cán bộ khi đến vận động gặp không ít khó khăn, thậm chí một số hộ cho rằng gây phiền hà, sách nhiễu người dân. Một bộ phận người dân, chủ cơ sở kinh doanh còn e ngại khi trang bị, lắp đặt thiết bị, phương tiện PCCC trong mô hình sẽ ảnh hưởng đến cấu trúc, kiến trúc công trình và không kiểm soát được nút ấn chuông báo cháy gây ảnh hưởng sinh hoạt của các hộ.

Theo kế hoạch Công an thành phố đề ra, đến 30-9-2023 có 100% số Tổ liên gia an toàn PCCC thực tập, diễn tập tình huống; đến 31-12-2023 bảo đảm 100% số gia đình có ít nhất 1 người được tuyên truyền, tập huấn kiến thức, kỹ năng cơ bản về PCCC và 100% số hộ gia đình tự trang bị 1 bình chữa cháy. Để mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC hoạt động hiệu quả, thực chất và bảo đảm tiến độ thực hiện theo mốc thời gian trên, thiếu tá Lê Anh Tuấn, Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH cho biết: Thời gian tới, đơn vị tiếp tục tham mưu với Công an thành phố chỉ đạo Công an các quận, huyện hướng dẫn cấp ủy Đảng, chính quyền chính quyền địa phương, các ban, ngành đoàn thể triển khai thực hiện quyết liệt, hiệu quả công tác PCCC trong tình hình mới. Trong đó, chú trọng đổi mới nội dung, cách thức, phương pháp tuyên truyền, vận động, thuyết phục, tập trung vào ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tham gia Tổ liên gia an toàn PCCC, điểm chữa cháy công cộng, mở lối thoát nạn khẩn cấp thứ 2, tự trang bị bình chữa cháy, biện pháp thoát nạn, xử lý chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ khi có sự cố xảy ra để nhân dân hiểu và tự giác thực hiện. Đồng thời, phân công giao trách nhiệm cụ thể cho cán bộ, chiến sĩ công an các cấp phối hợp với chính quyền, các đoàn thể, ban, ngành địa phương tiếp tục rà soát để vận động 100% các hộ dân có nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa dễ cháy và liền kề nhau tham gia Tổ liên gia an toàn PCCC, góp phần giảm thiểu thiệt hại khi có cháy nổ xảy ra./.

Lê Oanh