Chủ động sàng lọc phát hiện, điều trị ung thư

Các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp cơ sở An Đồng phẫu thuật nội soi tuyến giáp cho người bệnh. 

Chủ động tầm soát sớm

Thấy người mệt mỏi nên bà Trần Thị Thu Hằng, 67 tuổi, ở phố Nguyễn Hồng Quân, phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) đến Phòng khám sàng lọc phát hiện sớm ung thư tại Khoa Khám bệnh đa khoa (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) để tầm soát ung thư. Sau khi thực hiện một số xét nghiệm, bà được bác sĩ cho biết mắc ung thư dạ dày, nhưng ở giai đoạn đầu của bệnh, nên khả năng điều trị đạt kết quả tốt. Người bệnh được phẫu thuật nội soi cắt đoạn dạ dày, nạo vét hạch hệ thống. Đến nay, sau 2 tháng điều trị, sức khỏe người bệnh khá ổn định.

Không phải ai cũng may mắn, có hiểu biết để khám sàng lọc, phát hiện sớm, điều trị kịp thời như bà Hằng. Theo thống kê của Hội Ung thư Việt Nam, tỷ lệ phát hiện sớm tương đối thấp, khoảng 60-70% số người bệnh mắc ung thư được phát hiện ở giai đoạn tiến triển - tiên lượng thời gian sống thêm của người bệnh giảm đi nhiều. Trong khi đó, để điều trị bệnh ung thư thể nặng, người bệnh có thể tiêu tốn hàng tỷ đồng mỗi năm với các giải pháp như xạ trị, hóa trị, điều trị đích, điều trị giảm nhẹ, sử dụng thuốc để hạn chế sự lan rộng của khối u… Đây là số tiền lớn mà không phải người bệnh nào cũng có khả năng chi trả. Bởi vậy, nhiều người bệnh phó mặc số phận, không thể tiếp tục lộ trình điều trị. “Ở khoa từng có trường hợp phải bán cả nhà, đi ở thuê để lấy tiền điều trị nhưng cuối cùng cũng phải bỏ dở quá trình điều trị”, bác sĩ Nguyễn Bá Mạnh, Phó trưởng Khoa Ngoại Ung bướu và Chăm sóc giảm nhẹ (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) cho biết.

Do đó, chủ động tầm soát ung thư sớm có ý nghĩa rất quan trọng bởi nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu, giai đoạn tiền ung thư mang lại hiệu quả điều trị cao, giúp kéo dài thời gian sống, thậm chí người bệnh có thể khỏi bệnh hoàn toàn. Để khám sàng lọc ung thư, chi phí không tốn quá kém bởi về cơ bản, người dân chỉ cần làm các xét nghiệm, như: nội soi tai-mũi-họng, nội soi dạ dày, trực tràng, chụp X-quang phổi, siêu âm ổ bụng… cũng có thể phát hiện một số bệnh ung thư. Với người có điều kiện có thể thực hiện thêm xét nghiệm máu, chụp cắt lớp vi tính… để phát hiện bệnh giai đoạn sớm. “Ung thư biết sớm, trị lành bởi lúc đó chi phí điều trị ít tốn kém, thời gian sống lâu. Có nhiều người mắc ung thư tuyến giáp, ung thư đường tiêu hóa... điều trị sớm, cơ hội khỏi bệnh, quay trở lại cuộc sống bình thường đạt 95%”, bác sĩ Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam cho biết.

Theo GLOBOCAN (Tổ chức ghi nhận ung thư toàn cầu) năm 2020, tại Việt Nam ước tính có 182.563 ca mới mắc ung thư và có 122.690 ca tử vong do căn bệnh này. Trung bình cứ 100 nghìn người dân thì có 159 người chẩn đoán mắc ung thư và có 106 người tử vong do ung thư. Việt Nam xếp thứ 91 về tỷ suất mắc mới và thứ 50 về tử vong trong số 185 quốc gia được tổ chức GLOBOCAN thống kê.

Người bệnh có xu hướng trẻ hóa

Tại Hải Phòng, trung bình mỗi năm, Trung tâm Ung bướu và Y học hạt nhân (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) tiếp nhận và điều trị nội trú khoảng hơn 21 nghìn lượt người bệnh; khám và cấp thuốc ngoại trú khoảng gần 2 nghìn người bệnh; phẫu thuật hơn 800 người bệnh. Đáng lo ngại, tỷ lệ người bệnh ung thư ở người trẻ tuổi đang có xu hướng tăng cao do môi trường sống ngày càng ô nhiễm, thói quen sống không khoa học. Các bệnh ung thư thường gặp như: ung thư gan, phổi, vú, dạ dày, tuyến tiền liệt, tuyến giáp…

ThS.BSCK2 Đỗ Đình Toàn, Trưởng Khoa Ngoại ung bướu và Chăm sóc giảm nhẹ (Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp) thông tin: Hiện, người dân dễ dàng tiếp cận, tìm hiểu các thông tin liên quan đến bệnh ung thư trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng internet. Bên cạnh đó, với sự tiến bộ của khoa học công nghệ trong chẩn đoán và điều trị ung thư góp phần làm giảm tỷ lệ người mắc bệnh nặng. Cụ thể, nếu như cách đây 10-15 năm, bệnh viện tuyến tỉnh có một máy cắt lớp vi tính rất khó khăn, nhưng hiện nay, tại Hải Phòng, các bệnh viện tuyến thành phố có tới hơn 10 máy, giúp đánh giá, phát hiện người mắc ung thư sớm tốt hơn. Trên cơ sở một số dấu hiệu có thể giúp người dân nhận ra mắc ung thư, như: sụt cân kéo dài không rõ nguyên nhân (trừ những người ăn kiêng); cơ thể mệt mỏi, suy nhược; ho, sốt kéo dài; chảy máu mũi, ù tai, nổi sưng hạch ở vùng cổ; nuốt nghẹn; tổn thương trên da… Tuy nhiên, các dấu hiệu này thường xuất hiện khi người bệnh ở giai đoạn bệnh tiến triển, nên để phát hiện sớm ung thư, người dân nên chủ động đi khám tầm soát tại các cơ sở y tế chuyên khoa hoặc tham gia các buổi khám của các đoàn bác sĩ về khám tình nguyện tại tuyến y tế cơ sở./.

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG