Bình đẳng tiếp cận chính sách nhà ở xã hội
(HPĐT)- Với 12 khu công nghiệp đang hoạt động, hiện thu hút 180 nghìn lao động, trong đó có hơn 50 nghìn lao động nhập cư và hàng nghìn người thuộc nhóm ưu tiên trợ cấp về nhà ở trên địa bàn thành phố, nhu cầu nhà ở xã hội (NOXH), nhà ở cho công nhân luôn “nóng”. Nhiều người trong diện thụ hưởng mong các chính sách về NOXH sẽ công khai, thông thoáng, dễ tiếp cận để họ có cơ hội chạm tay tới căn nhà mơ ước.
Khu nhà ở xã hội tại khu đô thị Pruska (xã An Đồng, huyện An Dương). Ảnh: Minh Trí
Mong mỏi được an cư
Chị Nguyễn Thị Hương, sinh năm 1992, quê ở xã Tiền Phong (huyện Vĩnh Bảo) làm việc ở Công ty TNHH Đỉnh Vàng (quận Dương Kinh). Chồng chị cũng là công nhân tại một công ty trên địa bàn quận Dương Kinh. Sau hơn 4 năm rời quê ra phố mưu sinh, hiện 2 vợ chồng chị vẫn thuê căn nhà trọ rộng chừng 15 m2 tại phường Hải Thành. Chị Hương chia sẻ: Thu nhập của hai vợ chồng đều không cao, tổng hơn 12 triệu đồng/tháng. Để có tiền thuê nhà, ăn uống sinh hoạt hằng ngày, học phí cho 2 con nhỏ, vợ chồng chị cố gắng tăng ca, chi tiêu “thắt lưng buộc bụng”. Tuy nhiên, mỗi tháng cũng chỉ dư được 1 triệu đến 2 triệu đồng. Với số tiền dành dụm ít ỏi này, chị chỉ mơ ước sở hữu 1 căn NOXH. Tuy nhiên, hiện chị chưa nắm rõ được thông tin về các chính sách và cách thức tiếp cận đăng ký mua nhà.
Còn anh Vũ Huy Quang, sinh năm 1985, quê ở xã Phú Thái, huyện Kim Thành (Hải Dương) làm việc tại Khu công nghiệp Tràng Duệ (huyện An Dương) hơn 10 năm nay. Yêu mảnh đất Hải Phòng, anh dự định gắn bó và an cư lập nghiệp tại nơi này, nên rất quan tâm các chính sách về dự án nhà ở của thành phố. Khi biết tin thành phố khởi công xây dựng Khu nhà ở xã hội thuộc Dự án Khu đô thị - Dịch vụ thương mại và nhà ở công nhân Tràng Duệ với tổng mức đầu tư gần 1.595 tỷ đồng cuối tháng 5 vừa qua, anh rất vui mừng. Anh Quang bày tỏ: “Đây là cơ hội để công nhân lao động như tôi có cơ hội sở hữu nhà, an cư lập nghiệp. Tôi mong, các chính sách về NOXH sẽ công khai, minh bạch hơn để người có thu nhập thấp, công nhân lao động như tôi thực sự tiếp cận được quỹ nhà này”.
Ngăn ngừa trục lợi
Sự trăn trở về việc có được tiếp cận NOXH hay không của người lao động có thu nhập thấp, các nhóm người cần hỗ trợ về nhà ở là có cơ sở, khi tại một số tỉnh, thành phố khác như Hà Nội, thành phố Bắc Ninh… xảy ra việc người mua NOXH không đúng đối tượng, có hành vi trục lợi khi triển khai dự án. Các vụ việc đều được cơ quan chức năng thanh tra xử lý nghiêm và đề ra nhiều giải pháp để khắc phục, trong đó, việc công khai thông tin là giải pháp cấp thiết và hàng đầu.
Tại Hải Phòng, hiện khu NOXH tại Tổng kho 3 Lạc Viên (quận Ngô Quyền) với diện tích 16,7 ha, quy mô gần 5000 căn hộ được khởi công. Bên cạnh đó một số dự án khác như khu nhà ở công nhân của Công ty TNHH Pegatron Việt Nam tại Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải (quận Hải An) với diện tích dự kiến là 5,04 ha, đáp ứng nhu cầu nhà ở cho gần 10 nghìn lao động; 2 khu vực được quy hoạch là đất nhà ở xã hội thuộc dự án Khu đô thị ven sông Lạch Tray (quận Lê Chân) do Công ty TNHH Apage Việt Nam là chủ đầu tư với dự kiến 3000 căn hộ… cũng sẽ sớm được triển khai, sẽ tạo quỹ NOXH phong phú cho thành phố. Việc công khai minh bạch chính sách là yêu cầu cấp thiết để quỹ NOXH này đến được đúng người tránh hành vi trục lợi khi triển khai chính sách.
Luật sư Trần Thị Kim Dung, Trưởng Văn phòng luật sư Dung Trần và cộng sự (Đoàn Luật sư thành phố) bày tỏ: Theo quy định hiện hành, chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, lập danh sách người dự kiến mua NOXH gửi Sở Xây dựng. Sau đó, cơ quan này có trách nhiệm cập nhật danh sách này lên cổng thông tin điện tử mình và các cơ quan liên quan để bảo đảm công khai, minh bạch danh sách người mua. Song song với việc thực hiện đúng quy định và công khai minh bạch các thủ tục, các cơ quan quản lý cần tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động mua bán NOXH trên địa bàn. Nếu phát hiện mua bán không đúng đối tượng thì thu hồi NOXH và công khai vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng, Cổng thông tin điện tử và các nền tảng xã hội.
Cùng quan điểm trên, đồng chí Vũ Ngọc Thức, Trưởng Ban Chính sách Pháp luật và Quan hệ lao động (Liên đoàn Lao động thành phố) nêu: Hiện các dự án đều mới triển khai, nên chưa có thông tin về thủ tục, giá các căn hộ từng dự án. Liên đoàn Lao động thành phố yêu cầu các Công đoàn cơ sở thường xuyên cập nhật tiến độ các dự án NOXH, nhà ở cho công nhân, thông tin tới người lao động để họ đều nắm được. Đơn vị cũng mong các thủ tục xét đối tượng mua bán nhà, thủ tục hỗ trợ vay tiền mua NOXH sẽ sớm được hướng dẫn công khai. Các cấp Công đoàn sẽ sát cánh cùng người lao động, hỗ trợ các thủ tục này để việc tiếp cận NOXH là công bằng cho tất cả mọi người có nhu cầu theo đúng chủ trương của thành phố./.