Cảnh giác để an toàn trên mạng
(HPĐT)- Đang vội đưa con đến lớp mẫu giáo, chị Hoa ở xã Trường Thọ (huyện An Lão) nhận cuộc điện thoại của em gái nhờ “bắn” vào tài khoản vay 6 triệu đồng. Do không đủ tiền trong tài khoản, chị khất cô em đến đầu giờ chiều. Không ngờ 2 tiếng sau, chị nghe em rể “mách tội” vợ bị lừa mất 2 triệu đồng khi tham gia nhóm nhận quà từ một hệ thống siêu thị điện máy lớn, chuyển cho người xưng là nhân viên siêu thị. Sau khi nhờ cơ quan chức năng kiểm tra, mới biết đây là nhóm giả danh, còn hệ thống điện máy nọ không có chương trình tặng quà nào mà yêu cầu người nhận phải chuyển tiền trước qua nhân viên như vậy. May mà “ví” cô em có thế, nên không chuyển nhiều, mất nhiều hơn...
.png)
Đến cơ quan, chị Hoa nghe một đồng nghiệp kể chuyện vừa nhận được cuộc gọi tự xưng là người của Bộ Thông tin và Truyền thông báo số điện thoại của cá nhân “sẽ bị khóa 2 chiều trong 2 tiếng nữa nếu không bấm phím 2 và khai báo thông tin để chuẩn hóa dữ liệu thuê bao”. Mọi người vội ngăn, khuyên báo công an kiểm tra. Té ra, đây là hình thức lừa đảo để kẻ xấu thu thập thông tin của người dùng, từng được cơ quan chức năng cảnh báo.
Những tình huống như vậy hẳn không quá xa lạ với nhiều người. Theo thống kê của Cục An toàn thông tin cho thấy, số vụ việc lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam 6 tháng năm 2023 tăng 64,78% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong số 24 hình thức lừa đảo trên mạng tại Việt Nam, phổ biến là lừa đảo “combo du lịch giá rẻ”; lừa đảo cuộc gọi video; lừa đảo “khóa SIM” vì chưa chuẩn hóa thuê bao; giả mạo biên lai chuyển tiền thành công; giả danh giáo viên/nhân viên y tế báo người thân đang cấp cứu; thủ đoạn giả danh các công ty tài chính, ngân hàng; giả mạo trang thông tin điện tử, cơ quan, doanh nghiệp (BHXH, ngân hàng…); lừa đảo tuyển CTV online; đánh cắp tài khoản mạng xã hội, nhắn tin lừa đảo; giả danh cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án gọi điện lừa đảo… Trong thời gian trên, tại Hải Phòng ghi nhận 47 vụ việc lừa đảo trên không gian mạng; dự báo tiếp tục có chiều hướng tăng.
Trước tình hình này, cơ quan chức năng thực hiện nhiều giải pháp để hỗ trợ người dân nhận diện, ngăn chặn thủ đoạn lừa đảo qua mạng. Trong tháng 6-2023, Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành “Cẩm nang nhận diện và phòng, chống lừa đảo trực tuyến” và “Cẩm nang phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng”, khuyến cáo về các hình thức lừa đảo trên không gian mạng và biện pháp phòng tránh. Sở Thông tin và Truyền thông thành phố ban hành văn bản tuyên truyền, hướng dẫn về “Phòng, chống lừa đảo trực tuyến” và “Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng”. Đồng thời đề nghị các quận, huyện chỉ đạo UBND xã, phường, thị trấn tăng cường tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh cơ sở, Cổng thông tin điện tử, các trang mạng xã hội do đơn vị quản lý… về thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, khuyến cáo người dân đề cao cảnh giác…
Tuy nhiên, trước hết cần mỗi người dân nâng cao cảnh giác. Khi phát hiện mình đang bị kẻ xấu lừa đảo trên không gian mạng, cần bình tĩnh, dừng việc gửi tiền và chặn tất cả các số máy liên lạc từ kẻ lừa đảo. Người dân liên hệ ngay với ngân hàng để thông tin về vụ việc và đề nghị phía ngân hàng dừng mọi giao dịch; thu thập và lưu lại toàn bộ bằng chứng, gửi đơn tố giác tới cơ quan công an nơi lưu trú; đồng thời cảnh báo người thân, bạn bè về trò lừa đảo này để mọi người chủ động phòng tránh. Để không trở thành nạn nhân, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ; không đăng nhập vào đường link lạ..., nhất là đừng ham những cái “bánh vẽ” thơm ngon như kiểu chuyển tiền để được nhận quà giá trị lớn hơn... Khi không thể đánh vào lòng tham, “võ” của những đối tượng lừa đảo cũng khó “hạ” được ai./.