Tình hình vi phạm pháp luật đê điều: Cần xử lý kiên quyết, triệt để từ sớm

Do không xử lý kiên quyết, triệt để, tình trạng vi phạm tại khu vực đê tả sông Lạch Tray, phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) diễn biến phức tạp. (Ảnh chụp thời điểm tháng 4-2023).

Cũ chưa xong, mới phát sinh

Sau kiến nghị của Hạt quản lý đê điều huyện An Dương về việc xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai, thủy lợi và đê điều, ngay đầu tháng 7 này, UBND huyện An Dương chỉ đạo UBND xã Đại Bản tổ chức tháo dỡ công trình vi phạm của bà Vũ Thị Yến, ở thôn Lê Xá, xã Đại Bản do có hành vi xây dựng nhà ở trong phạm vi bảo vệ đê điều, buộc khôi phục hiện trạng ban đầu. Trước đó, vào ngày 4-7, Hạt quản lý đê điều huyện An Dương trong khi kiểm tra an toàn công trình đê điều trước mùa mưa bão 2023, phát hiện bà Vũ Thị Yến đang tổ chức xây dựng móng nhà trong phạm vi bảo vệ đê tại vị trí Km8+ 845, hữu sông Cấm với diện tích 105 m2, sát chân đê đe dọa an toàn công trình phòng, chống lụt bão. Với trường hợp vi phạm này, Hạt kiến nghị cùng với việc tháo dỡ buộc khôi phục hiện trạng ban đầu, chính quyền địa phương xử phạt hành vi vi phạm với số tiền 90 triệu đồng.

Nhưng không phải vụ việc vi phạm pháp luật đê điều nào cũng được chính quyền địa phương, cơ quan chức năng khẩn trương vào cuộc, xử lý kiên quyết, triệt để như vậy. Trên thực tế, có không ít trường hợp vi phạm chưa được ngăn chặn, quyết liệt xử lý. Đơn cử như tại khu đê tả Lạch Tray, địa bàn phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân), lực lượng chức năng phát hiện một số trường hợp sử dụng đất bãi sông xây dựng công trình, nhà ở vi phạm quy định pháp luật về đất đai, đê điều, quy hoạch. Các trường hợp vi phạm được phát hiện, lập biên bản, kiến nghị UBND quận Lê Chân có biện pháp ngăn chặn, xử lý theo quy định. Liên tiếp từ năm 2016 đến nay, UBND thành phố nhiều lần ban hành văn bản như: 1537/UBND-TL ngày 23-3-2016; 2397/UBND-TL ngày 28-4- 2017; 2818/UBND-TL ngày 19-5-2017; 3356/UBND-TL ngày 13-6-2017; 4957/VPTL ngày 24-10-2018; 3721/VP-TL ngày 24-10- 2019; 916/VP-TL ngày 19-3- 2019; 1864/VP-TL ngày 23- 6-2020; 1465/VP-TL ngày 10-3-2023; 2227/VP-TL ngày 05-4-2023; 2524/VPTL ngày 17-4-2023… đề nghị UBND quận Lê Chân xử lý dứt điểm sai phạm theo thẩm quyền. Tuy nhiên, các hành vi vi phạm không những chưa bị xử lý mà tiếp tục diễn ra, gây bức xúc trong dư luận. Đến giữa tháng 4-2023, một số công trình vi phạm tại khu vực này mới được địa phương tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ. Tuy nhiên, dư luận cho rằng việc xử lý chưa triệt để, hiện còn một số công trình vi phạm vẫn chưa được tháo dỡ.

Kiên quyết xử lý kịp thời để ngăn chặn, răn đe

Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ đầu năm 2021 đến nay, trên địa bàn thành phố phát sinh 70 vụ việc vi phạm pháp luật về đê điều. Trong số đó, mới xử lý dứt điểm 6 vụ việc; đang tiếp tục xử lý 64 vụ việc. UBND thành phố, UBND quận, huyện ban hành 31 quyết định xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực đê điều, đất đai. Trong đó, riêng UBND thành phố ban hành 15 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền xử phạt 840 triệu đồng. Các địa phương tồn đọng và phát sinh nhiều vụ việc vi phạm như các huyện: An Dương 30 vụ; An Lão 12 vụ; Kiến Thụy 4 vụ; các quận: Lê Chân 8 vụ; Hải An 6 vụ…

Một trong những nguyên nhân khiến vi phạm pháp luật đê điều tồn đọng, thậm chí phát sinh thêm thời gian qua do chính quyền địa phương chưa thực sự quyết liệt vào cuộc xử lý, giải tỏa. Trong khi công tác này thực tế có phần trách nhiệm rất lớn từ chính quyền cấp cơ sở. Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Nguyễn Bá Tiến cho biết: Theo quy định, các Hạt quản lý đê điều, doanh nghiệp thủy lợi chỉ có chức năng kiểm tra, phát hiện vi phạm và lập biên bản vi phạm hành chính, sau đó báo cáo chính quyền địa phương xử lý theo quy định. Vì thế, nếu địa phương vào cuộc tích cực, xử lý triệt để hành vi vi phạm khi mới manh nha, sẽ hạn chế thiệt hại, răn đe các trường hợp có ý định vi phạm tương tự. Để thực hiện nghiêm pháp luật về đê điều, thủy lợi, UBND các quận, huyện và chính quyền cơ sở cần quản lý chặt chẽ đất công, đất nông nghiệp ngoài bãi sông, không để xảy ra tình trạng chuyển đổi mục đích sử dụng, xây dựng công trình trái pháp luật. Kiên quyết xử lý vi phạm mới phát sinh, nhất là vi phạm ảnh hưởng đến hành lang thoát lũ, an toàn công trình đê điều.

Tình hình vi phạm pháp luật về đê điều trên địa bàn thành phố phức tạp như thời gian qua có trách nhiệm từ nhiều phía, trong đó có vai trò chính quyền địa phương. Thực tế cho thấy, địa phương nào quan tâm bảo vệ công trình đê điều, thủy lợi, siết chặt quản lý, xử lý kiên quyết vụ việc vi phạm từ đầu sẽ ít phát sinh vụ việc phức tạp; ngược lại, địa phương buông lỏng, đùn đẩy trách nhiệm, chậm trễ xử lý thì thiệt hại khó lường. Để công tác ngăn chặn và xử lý vi phạm đê điều đạt hiệu quả cao, chính quyền các địa phương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các doanh nghiệp thủy lợi cần tích cực kiểm tra, rà soát, sớm phát hiện và kiên quyết xử lý trường hợp vi phạm từ giờ đầu. Trong đó, gắn trách nhiệm của người đứng đầu địa phương khi để phát sinh vi phạm mà không xử lý kịp thời. Có như vậy, tình hình vi phạm mới được ngăn ngừa, giảm thiểu./.

Bài và ảnh: MINH KHÔI