Ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU): Chính quyền và ngư dân cùng quyết tâm

Cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát biên phòng bến Xăm (Đồn biên phòng Đồ Sơn) kiểm tra giấy tờ của phương tiện, thuyền viên.

Ngư dân khai thác hải sản có trách nhiệm hơn

Sáng 14-7, các phương tiện đang neo đậu tại khu vực bến Xăm (quận Đồ Sơn) tất bật chuẩn bị ra khơi. Thành thói quen, trước khi xuất bến, ông Vũ Duy Minh, thuyền trưởng tàu HP 90892 hoàn thành thủ tục khai báo với các đơn vị chức năng. Ông Minh cho biết: Trước mỗi chuyến đi biển, ông luôn kiểm tra kỹ lưỡng trang thiết bị giám sát hành trình, ICOM, bộ đàm, sổ ghi nhật ký khai thác, chấp hành đầy đủ quy định về khai thác IUU. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng mà hệ thống giám sát hành trình trên phương tiện hoạt động ổn định, chưa từng bị mất, ngắt tín hiệu. Sáng cùng ngày, Trạm Kiểm soát biên phòng bến Xăm (Đồn biên phòng Đồ Sơn) và Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nghề cá thực hiện thủ tục xuất bến đối với 5 phương tiện và các phương tiện đều bảo đảm các điều kiện theo quy định.

Tại địa bàn xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên), ý thức chấp hành quy định khai thác IUU của ngư dân cải thiện rõ rệt. Cách đây ít tháng, hàng trăm tàu cá phải nằm bờ vì người lao động không bảo đảm chứng chỉ chuyên môn theo quy định. Nay đã khắc phục cơ bản tình trạng này. Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Bạch Đằng (Đồn biên phòng Tràng Cát) Lê Hoàng Việt thông tin: Lực lượng Bộ đội biên phòng (BĐBP) phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trường trung cấp Thủy sản Hải Phòng mở được 3 lớp đào tạo, cấp chứng chỉ thuyền trưởng, máy trưởng, thuyền viên cho 156 lao động, để các phương tiện hoàn tất các thủ tục giấy tờ, nhanh chóng ra khơi.

Để có được thay đổi tích cực từ nhận thức đến hành động, BĐBP thành phố làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Thông qua công tác tuần tra, kiểm soát, đăng ký kiểm chứng, các đơn vị BĐBP tuyên truyền trực tiếp cho gần 7.200 phương tiện/gần 36.000 lượt thuyền viên; tuyên truyền thông qua hội nghị, loa phát thanh tại các địa phương và đề nghị chủ phương tiện ký cam kết thực hiện quy định chống khai thác IUU và không sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản.

Cảnh báo, ngăn ngừa vi phạm “từ sớm, từ xa”

Hiện, trên địa bàn khu vực biên giới biển thành phố có tổng số hơn 1.500 phương tiện, trong đó có 334/334 tàu từ 15 m trở lên lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và kết nối với hệ thống giám sát tàu cá của Tổng cục Thủy sản. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, BĐBP thành phố tiếp nhận thông tin có 97 tàu cá mất tín hiệu kết nối trên biển, trong đó có 50 tàu mất tín hiệu kết nối theo giờ và được kết nối trở lại theo quy định. Bên cạnh đó, các phương tiện còn mắc một số “lỗi” như: giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật tàu cá hết hạn, không mua bảo hiểm thuyền viên tàu cá, không ghi nhật ký khai thác hải sản, phương tiện đánh bắt sai tuyến… Để hạn chế các “lỗi” trên, theo anh Nguyễn Văn Trường, cán bộ Cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn): Trong quá trình giám sát tàu cá hoạt động trên biển, nếu phát hiện tàu cá khai thác sai tuyến, sai vùng, lực lượng chức năng liên lạc, yêu cầu ngư dân quay lại, nếu cố tình không chấp hành sẽ thông báo cơ quan chức năng để xử lý. Các quy trình thủ tục cập, rời cảng thường xuyên được thông báo trên loa phát thanh tại cảng cá và niêm yết tại văn phòng, nếu phương tiện không chấp hành sau 3 lần nhắc nhở sẽ lập biên bản xử lý. Đối với các giấy tờ, giấy phép sắp hết hạn, cán bộ, nhân viên các đơn vị nhắc nhở ngư dân trước 1 tuần để kịp thời cấp đổi, bổ sung.

Tháng 10-2023, đoàn thanh tra của Ủy ban Châu Âu (EC) sang kiểm tra việc chấp hành của ngư dân về IUU. Để khắc phục những hạn chế đang gặp phải, Bộ Chỉ huy BĐBP thành phố chỉ đạo các đơn vị kiểm soát chặt chẽ tàu cá tại các cảng cá, bến cá, cửa sông, kiên quyết không cho người, phương tiện ra khơi khi không đủ thủ tục giấy tờ theo quy định, thiết bị giám sát hành trình không hoạt động. Đơn vị phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các đơn vị liên quan tăng cường mở các lớp đào tạo, cấp chứng chỉ chuyên môn cho các thuyền viên trên tàu cá. “BĐBP thành phố tiếp tục tiến hành bổ sung điều tra cơ bản, thống kê, lập hồ sơ danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép để đưa vào diện quản lý, trao đổi, cung cấp thông tin cho các lực lượng chức năng để phối hợp, theo dõi, giám sát, ngăn ngừa vi phạm” - thượng tá Nguyễn Đức Hạnh, Phó chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng BĐBP thành phố thông tin./.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN