Khuyến khích các doanh nghiệp, HTX thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm OCOP: Cần có cơ chế, chính sách phù hợp

Sản phẩm mật ong của HTX Tùng Hằng xếp hạng OCOP 3 sao hiện được truy xuất nguồn gốc.

Sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thuận lợi

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, HTX, sản phẩm sau khi xếp hạng OCOP và thực hiện truy xuất nguồn gốc có nhiều cơ hội để lưu thông rộng hơn. Nhiều sản phẩm vào được các siêu thị, trung tâm thương mại, tiêu thụ ở các tỉnh, thành phố bạn hoặc phục vụ xuất khẩu. Tổng giám đốc doanh nghiệp kinh doanh rượu đất Cảng Nguyễn Thái Hưng cho biết, được công nhận sản phẩm OCOP và truy xuất nguồn gốc, số lượng sản phẩm của công ty tiêu thụ tăng lên đáng kể. Khách hàng của doanh nghiệp không chỉ trên địa bàn thành phố mà nhiều tỉnh, thành phố bạn. Doanh nghiệp sản xuất thuận lợi hơn nhiều. Thông qua truy xuất nguồn gốc, doanh nghiệp còn nhận được phản hồi thông tin từ khách hàng để điều chỉnh sản xuất, nâng cao chất lượng dịch vụ sản phẩm.

Báo cáo của Phòng Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng) cho thấy, 6 tháng năm 2023, thành phố có thêm 10 sản phẩm xếp hạng OCOP 3 sao, đưa tổng số sản phẩm OCOP của Hải Phòng tính đến cuối tháng 6 - 2023 lên 184 sản phẩm. Trong đó, có 57 sản phẩm 4 sao, 5 sản phẩm đề nghị xếp hạng 5 sao cấp Trung ương, còn lại là các sản phẩm 3 sao. Từ năm 2023, thành phố thực hiện xếp hạng sản phẩm OCOP 4 sao, các huyện xếp hạng sản phẩm 3 sao. Quá trình xét duyệt sản phẩm để xếp hạng sản phẩm OCOP, các doanh nghiệp, HTX có quy mô sản xuất lớn tham dự xếp hạng OCOP đều có truy xuất nguồn gốc rõ ràng nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện gặp nhiều khó khăn, chưa có đủ năng lực tiếp cận nên được hướng dẫn hồ sơ để tiếp tục bổ sung.

Mong muốn được tạo điều kiện hỗ trợ

Đối với một số doanh nghiệp, HTX lớn, sản phẩm được công nhận OCOP được nhiều người tiêu dùng quan tâm, việc thực hiện truy xuất nguồn gốc không quá khó khăn, doanh nghiệp có đủ kinh phí để đầu tư thực hiện. Tuy nhiên, đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, chủ yếu sản phẩm tiêu thụ nội vùng, chưa có cơ hội xúc tiến thương mại việc thực hiện truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm để được xếp hạng sản phẩm OCOP còn nhiều khó khăn chủ yếu do thiếu kinh phí. Cùng với đó, một số doanh nghiệp có sản phẩm OCOP được truy xuất nguồn gốc nhưng duy trì thường xuyên, lâu dài cũng không dễ dàng. Một số đơn vị chỉ duy trì được thời gian ngắn, sau đó gián đoạn. Giám đốc Công ty CP thương mại thực phẩm Trường Xanh Hoàng Văn Tuyên thông tin, để được công nhận sản phẩm OCOP, doanh nghiệp phải bỏ một khoản kinh phí đáng kể để thực hiện truy xuất nguồn gốc. Việc duy trì thường xuyên, lâu dài cũng mất thêm chi phí. Trong khi đó, sản phẩm chế biến từ hồng hoa của doanh nghiệp gần đây gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu và đầu ra cho sản phẩm. Một số sản phẩm bán chậm trong khi duy trì thực hiện truy xuất nguồn gốc sẽ đội chi phí giá thành sản phẩm, khiến doanh nghiệp càng thêm khó khăn.

Thực tế, từ năm 2017, thành phố có hỗ trợ một số doanh nghiệp, HTX thực hiện truy xuất nguồn gốc với hơn 70 sản phẩm được hỗ trợ, trong đó có một số sản phẩm OCOP. Việc hỗ trợ được thực hiện trong 3 năm, sau đó tạm dừng vì không bố trí được nguồn kinh phí tiếp theo. Trong năm 2022, thành phố triển khai thực hiện Nghị quyết 15 của HĐND thành phố về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, thủy sản hàng hóa tập trung trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2022-2025. Theo nội dung nghị quyết có hỗ trợ truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, rất ít doanh nghiệp, HTX có sản phẩm OCOP được hỗ trợ. Cụ thể, trong năm 2022, toàn thành phố có 24 trường hợp doanh nghiệp, HTX được hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, trong đó doanh nghiệp, HTX có sản phẩm OCOP chỉ chiếm 15-20%. Nguyên nhân do các thủ tục để được hỗ trợ còn phức tạp, các doanh nghiệp, HTX khó tiếp cận.

Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam, để thực hiện truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm OCOP, bên cạnh nỗ lực của các doanh nghiệp, HTX, thời gian tới rất cần có cơ chế, chính sách khuyến khích phù hợp của thành phố để giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp, HTX. Cùng với đó, các cơ quan chức năng hướng dẫn các đơn vị, HTX, doanh nghiệp thực hiện chương trình truy xuất nguồn gốc và duy trì đều đặn, thường xuyên, lâu dài.

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng cho biết, để các doanh nghiệp, HTX đều có thể tham gia xếp hạng sản phẩm OCOP, thực hiện tốt việc truy xuất nguồn gốc, thời gian tới, cơ quan chức năng của Sở phối hợp các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền chương trình OCOP và lợi ích thiết thực của việc truy xuất nguồn gốc tới các đơn vị. Cùng với đó, hỗ trợ khảo sát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp, HTX để bảo đảm đủ điều kiện đề nghị thành phố hỗ trợ theo nội dung một số nghị quyết về cơ chế chính sách khuyến khích nông nghiệp, thủy sản. Mặt khác, các đơn vị cũng cần chủ động hơn nữa trong thực hiện xếp hạng sản phẩm OCOP và truy suất nguồn gốc, không thụ động trông chờ hỗ trợ của nhà nước./.

Bài và ảnh: HƯƠNG AN