Cơ sở hạ tầng các cảng cá, khu neo đậu: Sớm đầu tư, nâng cấp

Cảng cá Trân Châu dù được đầu tư với kinh phí 300 tỷ đồng nhưng không hấp dẫn tàu thuyền khai thác thủy sản vào neo đậu.

Nghịch lý cảng cá

Là cảng cá loại 2 và là 1 trong 2 cảng cá chỉ định của thành phố, cảng cá Trân Châu, xã Trân Châu (huyện Cát Hải) có diện tích hơn 30 ha, được đầu tư với số vốn gần 300 tỷ đồng. Theo thiết kế, cảng có thể tiếp nhận 240 lượt tàu/ngày (tàu công suất đến 600 CV) và thu hút khoảng 24.000 tấn thủy sản qua cảng/năm. Thế nhưng, đến nay, sau 3 năm công bố mở cảng, toàn bộ khu hậu cần nghề cá cảng cá Trân Châu bị bỏ hoang, để cỏ mọc. Anh Đinh Viết Cường, chủ tàu cá ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) cho biết, việc tàu thuyền khai thác thủy sản “né” cảng Trân Châu là do luồng vào cảng hẹp, dễ va vào đê chắn sóng gây hỏng phương tiện và nhất là cảng chưa có dịch vụ hậu cần nghề cá. Việc bán hải sản và mua nhu yếu phẩm chuẩn bị chuyến ra khơi tiếp theo như: đá lạnh, xăng dầu, thay thế thiết bị máy móc… phải “tăng bo” hoặc chờ đợi, rất bất tiện.

Trong khi đó, cảng cá Ngọc Hải, phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) được khai thác nhiều năm, bị bồi lắng, xuống cấp, các tàu ra, vào rất khó khăn nhưng nhiều tàu muốn cập cảng vì dịch vụ hậu cần thuận tiện. Cảng cá Ngọc Hải là cảng cá chỉ định. Việc ra vào cảng cá những năm qua như thể “cuộc đua” do tàu thuyền có nhu cầu cập cảng nhiều, trong khi mỗi ngày chỉ khoảng 3-4 giờ thủy triều lên, tàu mới ra, vào bốc dỡ hàng hóa. Cửa bến rộng khi triều lên nhưng khi thủy triều xuống luồng thu hẹp, lộ rõ doi cát, tàu thuyền vào, ra chỉ cần mất tập trung dễ mắc cạn. Dưới luồng khan cạn, trên bờ thì mặt bến lún sụt, hệ thống chống va, các cọc neo hư hỏng, nước thải chưa được thu gom bốc mùi khó chịu. Chủ tịch UBND phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) Lưu Đình Dũng thông tin, tại nhiều cuộc họp, tiếp xúc cử tri, bà con ngư dân kiến nghị quận, thành phố sớm có kế hoạch nạo vét luồng, đầu tư bến cá Ngọc Hải đồng bộ, hiện đại nhưng đến nay, tình trạng xuống cấp, khan cạn cảng cá ngày càng trầm trọng.

Tương tự cảng cá Ngọc Hải, Khu neo đậu tàu thuyền Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) cũng không khá hơn. Theo ông Vũ Văn Cự, Trưởng Liên tập đoàn đánh cá Nam Triệu, để phòng, tránh bão số 1 (bão Talim), các tàu của địa phương được thông báo, gọi về bờ. Thế nhưng, khu neo đậu Mắt Rồng “sức chứa” hơn 200 tàu trong khi Liên tập đoàn có hơn 540 phương tiện nên nhiều phương tiện vào cảng cá ở tỉnh, thành phố khác để neo đậu nhờ. Theo ông Cự, khu neo đậu tàu thuyền Mắt Rồng không chỉ nhỏ về quy mô mà đang bị sa bồi, khan cạn. Cách đây gần chục năm, Mắt Rồng được nạo vét nhưng do phù sa nhiều nay cạn, luồng bị thu hẹp.

Cần sớm đầu tư, nâng cấp

Hạ tầng nghề cá bất cập, ít được đầu tư nâng cấp nên nhiều tàu cá không về địa phương bán thủy sản, mà di chuyển sang các địa phương lân cận dẫn tới sản lượng hải sản qua cảng đạt thấp. Cụ thể, trong 6 tháng năm 2023, sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng đạt 2574,1/32.810 tấn hải sản khai thác toàn thành phố, kéo theo các dịch vụ hậu cần cảng cá không phát triển. Tính đến hết tháng 6-2023, toàn thành phố có 893 tàu cá đang hoạt động và được đăng ký trên hệ thống VNFishbase. Theo Quyết định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2023, thành phố Hải Phòng có 5 khu neo đậu, tránh trú bão cho tàu cá đủ điều kiện hoạt động gồm: Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) sức chứa 800 tàu; Trân Châu (huyện Cát Hải) sức chứa 1.000 tàu; Bạch Long Vỹ (huyện Bạch Long Vỹ) sức chứa 300 tàu; Quán Chánh (huyện Kiến Thụy) sức chứa 200 tàu; Mắt Rồng (huyện Thủy Nguyên) 300 tàu.

Để khắc phục những bất cập về hạ tầng nghề cá, những năm qua, thành phố triển khai một số dự án đầu tư, nâng cấp, mở rộng khu neo đậu, tránh trú bão cho tàu thuyền. Điển hình như, cảng cá Ngọc Hải được bố trí 15 tỷ đồng để duy tu, sửa chữa, nạo vét luồng, làm lại mặt bến; đang triển khai dự án cải tạo, nâng cấp khu neo đậu Đông Xuân, Mắt Rồng với tổng mức đầu tư 30 tỷ đồng; xây dựng cảng cá kết hợp khu neo đậu Quán Chánh giai đoạn 2 với kinh phí 50 tỷ đồng… Tuy vậy, việc đầu tư chưa như kỳ vọng, “muối bỏ bể”, dẫn tới việc dù được xác định là Trung tâm nghề cá lớn của cả nước nhưng đến nay, thành phố chưa có cảng cá đáp ứng tiêu chí cảng loại 1 theo quy hoạch.

Trao đổi về vấn đề này, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh thông tin, thực hiện mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm nghề cá cả nước, thành phố quy hoạch diện tích hơn 83 ha để xây dựng trung tâm trên tại xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên). Trong đó, đề xuất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với mức kinh phí dự kiến 1.368 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị thủy sản trung tâm. Sở tham mưu với thành phố kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bố trí kinh phí nâng cấp cảng cá: Tây Nam Bạch Long Vỹ; Ngọc Hải thành cảng cá loại 1, khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng, Trung tâm hậu cần nghề cá trên Vịnh Bắc bộ và tìm kiếm cứu nạn khu vực phía Bắc. Ngành tranh thủ các nguồn vốn để đầu tư, nâng cấp cảng cá, khu neo đậu bảo đảm tàu thuyền ra vào thuận tiện, an toàn góp phần nâng cao hiệu quả khai thác thác thủy sản, đời sống ngư dân./.

Bài và ảnh: MINH KHÔI