Từ ngày 15-8-2023: Biển số xe cơ giới được cấp và quản lý theo mã định danh công dân

Công an xã Bắc Sơn, huyện An Dương cấp biển số xe mô tô cho người dân địa phương. Ảnh: Anh Thư

- Đề nghị luật sư cho biết, theo quy định của Thông tư số 24/2023/TT-BCA (Thông tư 24), biển số xe cơ giới được cấp như thế nào?

- Khoản 3, Điều 3 Thông tư 24 quy định biển số xe cơ giới định danh là biển số có ký hiệu, seri biển số, kích thước của chữ và số, màu biển số theo quy định đăng ký xe tại Thông tư này. Đối với chủ xe là công dân Việt Nam thì biển số xe được quản lý theo số định danh cá nhân. Đối với chủ xe là người nước ngoài thì biển số xe được quản lý theo số định danh của người nước ngoài do hệ thống định danh và xác thực điện tử xác lập hoặc số thẻ thường trú, số thẻ tạm trú hoặc số chứng minh thư khác do cơ quan có thẩm quyền cấp. Đối với chủ xe là tổ chức thì biển số xe được quản lý theo mã định danh điện tử của tổ chức do hệ thống định danh và xác thực điện tử xác lập; trường hợp chưa có mã định danh điện tử của tổ chức thì quản lý theo mã số thuế hoặc quyết định thành lập.

Theo đó, việc cấp số biển xe cơ giới (bao gồm biển số xe ô tô, xe mô tô, xe máy điện) được diễn ra như trước đây, chỉ khác là biển số đó sẽ được lưu vào dữ liệu điện tử cá nhân, quản lý theo mã định danh (số căn cước công dân) của mỗi người. Đây là cách quản lý biển số theo mã định danh, chứ không phải lấy mã định danh để làm biển số, nên không bị trùng lặp hay lộ lọt thông tin cá nhân ra bên ngoài như một số người đang lo ngại.

- Vậy việc quản lý biển số theo phương thức mới có gì người dân cần lưu ý?

Điểm khác biệt cơ bản tại quy định mới là trước đây biển số gắn liền với xe (biển số gắn liền với số khung, số máy của xe), xe nào biển đấy, khi bán xe là bán luôn biển, còn khi Thông tư 24 có hiệu lực biển số sẽ gắn liền với bản thân mỗi người, người nào biển số đấy nên khi bán xe, người bán phải nộp lại biển số và đăng ký xe cho công an quản lý. Khi nào người bán mua xe mới, đi đăng ký, công an sẽ căn cứ vào mã định danh của người sở hữu để gắn biển số cũ vào xe mới.

Việc cấp và quản lý biển số theo thông tư này rất thuận tiện cho cả người dân và cơ quan quản lý. Với người dân khi đi trên đường không cần thiết phải đem theo nhiều giấy tờ xe như trước, khi thay đổi xe không phải đi bấm lại biển số, mà chỉ thay đổi thông tin trên đăng ký xe, giữ lại được biển số đang quản lý. Người dân cũng không phải chuyển vùng phương tiện khi thay đổi nơi cư trú của mình, giúp giảm thời gian chi phí đi lại. Cách này còn phòng tránh được những lỗi xe không chính chủ gây ra. Mỗi người vẫn được sở hữu nhiều xe, nhiều biển số, mỗi xe sẽ được cấp một biển số tương ứng, gắn liền với chủ theo mã số định danh cá nhân. Còn với cơ quan chức năng, công an khi cần truy xuất dữ liệu chỉ cần nhập mã định danh sẽ ra thông tin người đó có bao nhiêu biển số xe, số nào, xe gì… Cơ quan công an cũng giảm thiểu nguồn nhân lực và thời gian xử lý lỗi vi phạm.

Khoản 7 Điều 3 của Thông tư 24 quy định khi xe cơ giới hết niên hạn sử dụng, hư hỏng hoặc chuyển quyền sở hữu xe thì biển số định danh của chủ xe được cơ quan đăng ký xe thu hồi và cấp lại khi chủ xe đăng ký cho xe khác thuộc quyền sở hữu của mình. Số biển số định danh được giữ lại cho chủ xe trong thời hạn 5 năm, kể từ ngày thu hồi; quá thời hạn nêu trên, nếu chủ xe chưa đăng ký thì số biển số định danh đó được chuyển vào kho biển số để đăng ký, cấp cho tổ chức, cá nhân theo quy định.

Theo Khoản 4, Điều 6 Thông tư 24, khi chuyển quyền sở hữu xe, chủ xe phải giữ lại giấy chứng nhận đăng ký xe, biển số xe (không giao cho người nhận chuyển quyền sở hữu xe) và nộp cho bộ phận đăng ký xe của cơ quan công an để làm thủ tục thu hồi. Như vậy, biển số theo định danh sẽ được sử dụng suốt đời, không được phép mua bán hoặc chuyển nhượng biển số xe. Trong trường hợp này, chủ xe không làm thủ tục thu hồi sau khi chuyển quyền sở hữu thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi vi phạm liên quan đến xe đó. Đối với biển số đấu giá thì được phép bán, chuyển nhượng, cho tặng, thừa kế biển số xe kèm theo xe. Sau khi chủ xe làm thủ tục thu hồi, người mua xe làm thủ tục đăng ký sang tên xe (vẫn giữ nguyên biển số đi theo xe) tại cơ quan đăng ký nơi người mua xe cư trú.

- Trân trọng cảm ơn luật sư!

THANH TÙNG (thực hiện)