Trẻ em sử dụng internet sớm: Không để “lợi bất cập hại”
(HPĐT)- Năm 2022, Cục Trẻ em (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) thực hiện khảo sát về trẻ em sử dụng internet, cho thấy 89% số trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 14 sử dụng internet, trong đó, 87% sử dụng hằng ngày và 57% sử dụng từ 5-7 giờ mỗi ngày. Việc cho trẻ ở độ tuổi mầm non, tiểu học sử dụng internet quá sớm, quá nhiều có thể dẫn đến không ít nguy hại.
Gia đình, nhà trường cần trang bị những kiến thức, kỹ năng để trẻ sử dụng máy tính, internet vào việc học tập. Ảnh: Hoàng Triệu
Tiềm ẩn nguy cơ bên cạnh lợi ích
Tuy chỉ mới 5 tuổi, nhưng bé Trần Đình T., con trai chị Nguyễn Thúy L., ở phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) lướt web thành thạo. Bé rất thích các trang mạng xã hội, như Youtube, Tik Tok, nhưng đáng nói, T. không xem các chương trình bổ ích dành cho thiếu nhi, mà mải mê với các phim hoạt hình hoặc trò chơi bạo lực. Nghiêm trọng hơn, mỗi khi bố mẹ thu máy tính bảng, T. giận dữ la hét, ném đồ đạc, thậm chí còn có biểu hiện quá khích giống như bị động kinh.
Thấy con trai như vậy, vợ chồng chị L. vô cùng hối hận. Chị sắp xếp thời gian cho bé tham gia các lớp học nhảy, học tiếng Anh dành cho trẻ mẫu giáo, cuối tuần đưa con đi khu vui chơi dành cho trẻ em ở gần nhà… Bằng hàng loạt biện pháp nêu trên, sau khoảng 5 tháng, gia đình thành công từng bước đưa T. giảm “nghiện” internet trong sinh hoạt hằng ngày.
Từ trường hợp của bé Trần Đình T. cho thấy tác hại của internet nếu cho trẻ tiếp cận quá sớm mà không có sự quản lý, giám sát cần thiết từ cha mẹ. Tuy vậy, theo nhiều chuyên gia, không nên cấm và không thể cấm trẻ sử dụng internet. Đồng quan điểm, cô giáo Nguyễn Thị Hường, Hiệu trưởng Trường tiểu học Tân Dương (huyện Thủy Nguyên) cho rằng: Internet mang đến cho con người cơ hội khám phá nguồn kiến thức vô tận. Ngay từ đầu năm học, dưới sự quản lý, giám sát chặt chẽ của nhà trường và gia đình, những học sinh có năng lực ở từng bộ môn được lựa chọn tham gia các sân chơi trí tuệ trong nước và quốc tế trên mạng internet. Nhờ đó, năm học 2022-2023, trường có 97 học sinh đoạt giải trong các cuộc thi trên mạng internet. Đáng chú ý, ở cuộc thi Toán cấp quốc tế GJMAT và IMC, học sinh của trường xuất sắc đạt được 14 huy chương, trong đó nổi bật nhất là em Trần Hạnh An, lớp 3A1 đạt 2 huy chương vàng… Điều này cho thấy, một khi khai thác và tận dụng hiệu quả, internet sẽ mang đến nhiều lợi ích, hỗ trợ cho trẻ rất nhiều trong học tập và cuộc sống.
Giảng viên Nguyễn Thị Quỳnh Phương, Trưởng Khoa Tâm lý giáo dục học (Trường đại học Hải Phòng) nhận định, việc sử dụng internet sớm đối với trẻ nhỏ giống như “con dao” hai lưỡi. Nếu như không được cha mẹ, nhà trường định hướng và giám sát kịp thời, đối tượng dễ “đứt tay” và tổn thương nhất chính là các em.
Gia đình là “chốt chặn” quan trọng nhất
Ngoài những tác hại nêu ở trên, việc thường xuyên sử dụng, tương tác trên mạng xã hội sẽ khiến người sử dụng dễ bị đánh cắp thông tin, dữ liệu cá nhân hoặc kẻ xấu lợi dụng sự cả tin của trẻ để lừa gạt, thao túng tinh thần.
Theo ông Nguyễn Quang Huy, Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông thành phố, để xây dựng môi trường an toàn trên không gian mạng, các cơ quan quản lý Nhà nước ban hành Luật An ninh mạng có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2019. Song song với đó là sự vào cuộc mạnh mẽ của các nhà cung cấp dịch vụ mạng, cộng đồng, nhà trường để chung tay giúp trẻ em tương tác an toàn. Tuy nhiên, ông Huy cho rằng, gia đình vẫn luôn giữ vai trò quan trọng nhất trong việc bảo vệ con em mình.
Cô giáo Nguyễn Thị Quỳnh Hương, Trường THCS Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) chia sẻ: Chị có 2 con đang theo học tiểu học và mầm non. Để hạn chế tối đa thời gian lướt web, trước khi đi làm, chị giao các con làm bài tập, làm việc nhà và thường xuyên chơi với bạn bè cùng lứa tuổi trong xóm.
Trẻ em chưa đủ nhận thức và lường được hết tác động xấu từ internet và thế giới ảo, bởi thế cha mẹ nên chọn cho con những trang web lành mạnh, phù hợp lứa tuổi để con biết tận dụng internet vào việc học tập. Đồng thời, phải giám sát chặt chẽ việc sử dụng của con, quy định thời gian, liều lượng phù hợp sức khỏe, tâm sinh lý trẻ. Thiết nghĩ, các bậc cha mẹ không nên lấy lý do quá bận rộn mà “phó thác” hoàn toàn con cái của mình cho “bảo mẫu” bất đắc dĩ là các thiết bị điện tử thông minh, để rồi sau này lại phải “đắng lòng” với những ảnh hưởng về nhận thức và sức khỏe con em mình./.