“Bảo vệ” lương hưu cho người lao động

Khi rút BHXH một lần, nhiều người lao động cho rằng khoản tiền đó gửi vào ngân hàng sẽ có lãi hơn so với bảo lưu trong Quỹ BHXH để được lĩnh lương hưu sau này. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu, khảo sát của Tổ chức Lao động thế giới (ILO), Ngân hàng Thế giới, thực tế phần đông số người rút BHXH một lần sẽ tiêu hết số tiền được nhận trong thời gian ngắn. Theo quan điểm của ILO, BHXH không phải là ngân hàng mà là sự bảo đảm an sinh cho người lao động khi về già. Thực tế, tùy vào thời gian hưởng, số lương hưu luôn cao hơn số tiền nhận trợ cấp một lần 15-20% và lương hưu chi trả định kỳ hằng tháng là cơ chế duy nhất có khả năng bảo vệ an ninh thu nhập cho người cao tuổi trong mọi trường hợp. Vì vậy, rút BHXH một lần đồng nghĩa việc người lao động quyết định rời khỏi lưới an sinh xã hội. Khi không còn sức làm việc nhưng chưa đến tuổi để nhận trợ cấp xã hội (từ 80 tuổi trở lên), thu nhập và cuộc sống của họ sẽ gặp nhiều khó khăn, dễ rơi vào vào tình cảnh đói nghèo.

Tình trạng rút BHXH một lần ảnh hưởng lớn đến thực hiện các mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và BHXH toàn dân. Vì thế, đặt ra vấn đề: Có nên tiếp tục cho phép người lao động rút BHXH một lần? Theo ILO, hiện không có quốc gia nào trên thế giới cho phép rút BHXH một lần. Chính sách này được thực hiện duy nhất ở Việt Nam.

Không phải đến bây giờ, mà Nghị quyết 28-NQ/TW ngày 23-5-2018 của Trung ương Đảng về cải cách chính sách BHXH đã định hướng rõ “có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần theo hướng tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu nhận trợ cấp một lần”. Được biết, Chính phủ sẽ trình Quốc hội dự luật sửa đổi Luật BHXH tại kỳ họp tháng 10- 2023 để thảo luận, cho ý kiến và bỏ phiếu thông qua tại kỳ họp tháng 5- 2024. Theo đó, luật được sửa đổi theo hướng gia tăng quyền lợi để giữ chân người lao động ở lại lưới an sinh, giảm tình trạng nhận trợ cấp một lần. Dự thảo luật sửa đổi lần này bổ sung nhiều quy định theo hướng gia tăng quyền lợi, khuyến khích người lao động lựa chọn bảo lưu thời gian đóng, tiếp tục tham gia để được hưởng lương hưu như: Điều kiện hưởng lương hưu dễ dàng hơn khi giảm năm đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm; người lao động khi đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ có thêm lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng và bảo hiểm y tế, kinh phí do ngân sách nhà nước bảo đảm. Điều đó cho thấy, việc sửa đổi Luật BHXH lần này là thể chế hóa các nội dung cải cách chính sách BHXH theo Nghị quyết 28, nhằm xây dựng hệ thống BHXH nhiều tầng, mở rộng diện bao phủ, hướng tới mục tiêu mọi người khi hết tuổi lao động đều được nhận lương hưu hằng tháng hoặc trợ cấp hưu trí xã hội…

Thực tế cho thấy, việc sửa đổi Luật BHXH là cần thiết để lương hưu là đích đến, thực sự là “chiếc phao” bảo đảm cuộc sống khi người dân hết tuổi lao động. Về phía người lao động, cần cân nhắc kỹ khi có ý định rút BHXH một lần, để không vì nhất thời mà tự đẩy mình vào hoàn cảnh bấp bênh trong tương lai./.

Minh Phương