Sắp xếp đơn vị hành chính: Nhiệm vụ trọng tâm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả bộ máy
(HPĐT)- Thực hiện Nghị quyết số 37 của Bộ Chính trị; Nghị quyết số 653 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết số 32 của Chính phủ về việc sắp xếp các đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021, thành phố triển khai bảo đảm đúng quy trình, thời gian và điều quan trọng nhất là tạo sự đồng thuận cao của nhân dân. Đây là cơ sở, bài học kinh nghiệm để thành phố tiếp tục thực hiện sắp xếp ĐVHC giai đoạn 2023-2030, đáp ứng mục tiêu đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả cao.
Tại quận Hồng Bàng, phường Quang Trung và phường Hoàng Văn Thụ sau khi sáp nhập được triển khai nhiều dự án chỉnh trang đô thị.
Trong ảnh: Tuyến đường Hoàng Văn Thụ khang trang, đồng bộ. Ảnh: Trung Kiên
Nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân
Giai đoạn 2019-2021, thành phố không có ĐVHC cấp huyện phải sắp xếp. Về ĐVHC cấp xã, trước khi thực hiện sắp xếp là 223 đơn vị, số ĐVHC thuộc diện bắt buộc sắp xếp do không đạt 50% cả hai tiêu chí về diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 9 đơn vị (2 xã và 7 phường). Theo đó, quận Hồng Bàng sáp nhập phường Quang Trung và phường Hoàng Văn Thụ, với tên mới là phường Hoàng Văn Thụ; phường Phan Bội Châu và phường Phạm Hồng Thái sáp nhập lại thành phường Phan Bội Châu. Tại quận Ngô Quyền, phường Lương Khánh Thiện và phường Cầu Đất sáp nhập thành phường Cầu Đất. Tại quận Đồ Sơn, phường Vạn Sơn và phường Ngọc Hải sáp nhập thành phường Hải Sơn. Huyện Tiên Lãng sáp nhập xã Tiên Hưng và xã Vinh Quang thành xã Vinh Quang; sáp nhập xã Tiên Tiến với xã Quyết Tiến thành xã Quyết Tiến.
Sau khi sắp xếp, tổng số ĐVHC cấp xã trên địa bàn thành phố còn lại là 217 đơn vị, giảm 6 ĐVHC (4 phường, 2 xã). Các ĐVHC hình thành sau sắp xếp bảo đảm tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, việc sắp xếp ĐVHC xã, phường tại thành phố nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao của nhân dân. Cụ thể, tại các ĐVHC có liên quan đến việc sắp xếp, tỷ lệ người dân đồng ý rất cao, từ 86% đến 99%.
Theo kết quả giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố về thực hiện các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã trong giai đoạn 2019 - 2021, bộ máy chính quyền các xã, phường sau sắp xếp tinh gọn hơn, đồng thời đã chọn lựa, bố trí lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã với trình độ, năng lực đáp ứng yêu cầu mới. Việc sắp xếp ĐVHC xã, phường trên địa bàn thành phố là thực hiện việc sắp xếp các ĐVHC đô thị với đô thị và nông thôn với nông thôn, do đó mô hình quản lý tại các địa phương sau khi sắp xếp cơ bản không thay đổi, bảo đảm ổn định. Trụ sở làm việc của các ĐVHC mới đều được cải tạo, sửa chữa đáp ứng yêu cầu làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức, người dân khi đến giao dịch. Đồng thời, việc sử dụng trụ sở các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan cũng được bố trí hợp lý hơn. Người dân, tổ chức thực hiện việc chuyển đổi giấy tờ liên quan được tạo điều kiện thuận lợi và không phải đóng bất cứ các loại lệ phí khi thực hiện chuyển đổi giấy tờ theo đúng chỉ đạo của Trung ương.
Quá trình sắp xếp ĐVHC xã, phường trên địa bàn thành phố Hải Phòng giai đoạn 2019-2021 giảm được 6 ĐVHC xã, phường, tương ứng với giảm đầu mối của các cơ quan, tổ chức của 6 xã, phường này như Đảng ủy, HĐND, UBND, Ban Chỉ huy quân sự, công an, trạm y tế, trường học, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, ... Cùng với sắp xếp ĐVHC gắn với tinh giản biên chế, giảm 70 cán bộ, công chức cấp xã, 54 người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, giúp giảm chi ngân sách hàng tỷ đồng mỗi năm.
Sắp xếp đáp ứng yêu cầu phát triển, không phải là “phép cộng cơ học”
Trong tổng số 217 ĐVHC cấp xã trên địa bàn thành phố hiện nay, theo tiêu chuẩn quy định tại Nghị quyết số 1211 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì chỉ có 8 ĐVHC đạt cả 2 tiêu chuẩn; 106 ĐVHC cấp xã đạt 1 tiêu chuẩn; 103 ĐVHC cấp xã chưa đạt cả 2 tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên và quy mô dân số. Do đó, giai đoạn 2023- 2030, việc sắp xếp ĐVHC là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của thành phố, nhằm kiện toàn tổ chức bộ máy, theo đúng chủ trương của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Đây là chủ trương lớn, cần có sự chỉ đạo, lãnh đạo sát sao, cần có lộ trình cụ thể cả về cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, công chức để ổn định tổ chức, đáp ứng yêu cầu quản lý hành chính trên địa bàn rộng, đông dân hơn. Hơn hết, sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, huyện không là “phép cộng cơ học”, mà cần tạo sự đồng thuận, mang lại lợi ích cho người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Mới đây, tại cuộc tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng, Phó chủ tịch HĐND huyện Vĩnh Bảo Phạm Minh Đức nêu ý kiến, theo kế hoạch, dự kiến giai đoạn 2023-2025, trên địa bàn huyện sẽ tiến hành sáp nhập 8 xã; sáp nhập một số đơn vị giáo dục tiểu học, THCS. Đây là một chủ trương rất đúng, trúng và phải thực hiện. Tuy nhiên, để không bị chồng chéo, gây lãng phí đến cơ sở vật chất và nguồn nhân lực, cũng như đáp ứng tâm tư của đội ngũ cán bộ và nhân dân, đề nghị Quốc hội, Chính phủ sớm có chỉ đạo để các bộ, ngành có hướng dẫn, chỉ đạo đồng bộ, thống nhất, như sáp nhập trường học đồng bộ với sáp nhập xã; có chính sách để tăng thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và những người hoạt động không chuyên trách cấp xã.
Trả lời về vấn đề cử tri quan tâm, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khẳng định, việc thực hiện chủ trương sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019-2021 đạt được những kết quả rõ rệt, tinh giản được biên chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, chất lượng phục vụ nhân dân được nâng lên. Kết quả này là cơ sở để các địa phương triển khai trong giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, chủ trương mới là không sắp xếp một cách cơ học, mà phải căn cứ vào văn hóa, truyền thống, lịch sử, dân tộc, tôn giáo và cả yêu cầu về phát triển, đạt sự đồng thuận trong nhân dân. Về khó khăn, vướng mắc lớn nhất liên quan đến chính sách với cán bộ, công chức, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chủ trương hiện nay là đối với những địa phương có diện tích quá lớn, quy mô dân số quá đông, có thể tăng thêm số lượng cán bộ chuyên trách cấp xã, không cứng nhắc là chỉ tinh giản biên chế.
Tháng 7-2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 35 về sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã, quy định những nguyên tắc, tiêu chuẩn của ĐVHC sau sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy... Việc sắp xếp ĐVHC cấp huyện, cấp xã gắn với đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, cải cách chính sách tiền lương, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của hệ thống chính trị, bảo đảm xây dựng chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Bên cạnh đó, việc sắp xếp bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân. “Mục tiêu tối thượng là phục vụ người dân và doanh nghiệp thuận lợi nhất”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh./.