Giảm nỗi lo khi mưa xuống
(HPĐT)- Thời gian gần đây, dù không mưa nhưng nhiều tuyến phố chính của Hải Phòng dọc khu vực bến Bính, cầu Lạc Long, Hạ Lý, Gia Viên, Tam Bạc và một số nơi khác bị ngập lụt, thường xảy ra bắt đầu từ 18 giờ đến 21 giờ hằng ngày, sau đó rút dần. Mấy năm trở lại đây, hiện tượng này xuất hiện ngày càng nhiều và cường độ tăng, ảnh hưởng đến sinh hoạt người dân. Khi có mưa lớn liên tiếp, dồn dập, tình trạng ngập lụt nghiêm trọng hơn, nhiều khu vực ngập sâu hơn và ngập lâu hơn so với dự báo, cho thấy sức chịu đựng của hệ thống thoát nước bị suy giảm. Lắm sông, sát biển, Hải Phòng vốn được đánh giá là ít lụt lội hơn các tỉnh, thành phố lớn khác. Nhưng giờ nỗi lo ngập lụt đang thường trực, trở thành một trong những mối quan tâm hàng đầu của các cơ quan quản lý và người dân.
Đi tìm nguyên nhân cho thấy, hệ thống thoát nước của thành phố lâu nay chưa được quan tâm xứng tầm, hiện đan xen giữa cũ và mới, thiếu đồng bộ, còn chắp vá và hầu hết là hệ thống thoát nước chung, thoát nước thải lẫn thoát nước mưa. Tốc độ phát triển đô thị rất nhanh nhưng hạ tầng kèm theo, trong đó có hệ thống thoát nước chưa theo kịp. Quá trình đô thị hóa khiến nhiều ao hồ, kênh mương bị san lấp; đất đai bị bê tông hóa làm gia tăng bề mặt không thấm nước; quá trình tự thấm nước trong đô thị giảm, gây nên hiện tượng gia tăng các dòng chảy mặt trong đô thị, nhưng nước không có nơi để chứa. Chỉ tính trong gần 20 năm qua, trên địa bàn 4 quận trung tâm là Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An, mương thoát nước từ 53,6 km giảm còn 24,4 km; không ít diện tích mương bị lấn chiếm. Việc thay thế mương bằng hệ thống cống hộp, cống tròn tuy đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị nhưng cũng thu hẹp dòng chảy, khiến nước thoát chậm, thời gian ngập lụt lâu mỗi khi mưa lớn. Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp, người dân thiếu ý thức bảo vệ, thậm chí “xâm hại”, làm ảnh hưởng tới hạ tầng thoát nước chung.
Để giải quyết vấn đề này, Hải Phòng triển khai dự án thoát nước mưa, nước thải và quản lý chất thải rắn, nhưng tiến độ thực hiện khá chậm. Mặt khác, nhiều dự án phát triển đô thị kéo dài, chậm tiến độ kế hoạch cũng tác động tiêu cực tới hệ thống thoát nước, như Khu đô thị nối đường Lạch Tray với đường Hồ SenCầu Rào 2; dự án cải tạo thoát nước khu vực Đường Thuyết thi công dở dang, không bảo đảm kỹ thuật ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước của khu vực Đình Đông, Bốt Tròn, một phần phường Đông Hải và phường Hàng Kênh; dự án Khu đô thị mới Ngã Năm- Sân bay Cát Bi kéo dài gần 20 năm, nhiều khu vực nằm trong quy hoạch treo cũng làm ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước trên địa bàn quận Ngô Quyền…
Hải Phòng được xác định là một trong những địa phương trên cả nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Số trận mưa có cường độ hơn 100 mm sẽ càng nhiều thêm, thậm chí lên tới 150- 200 mm. Như thế, nguy cơ ngập lụt ngày càng gia tăng. Giải quyết vấn đề ngập lụt đô thị cần những giải pháp đồng bộ, có lộ trình, đòi hỏi sự quyết tâm của các cấp chính quyền và sự vào cuộc của tất cả các ngành, đơn vị và người dân. Người dân đang trông chờ thành phố có các biện pháp nhanh hơn, quyết đoán hơn để khắc phục tình trạng ngập lụt, cả trước mắt và lâu dài. Theo đó, cần thiết rà soát, quy hoạch lại hệ thống thoát nước phù hợp với tiến trình đô thị hóa, cùng với đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, nhất là các dự án liên quan tới thoát nước đô thị; người dân, doanh nghiệp nâng cao ý thức bảo vệ các công trình hạ tầng thoát nước, để cải thiện tình hình trước mắt, giảm nỗi lo khi mưa xuống./.