Mở rộng liên kết sản xuất, tiêu thụ ớt phục vụ xuất khẩu

Nông dân xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) thu hoạch ớt.

Sản lượng lớn nhưng đầu ra chưa ổn định

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, hiện trên địa bàn thành phố, diện tích trồng ớt tại các huyện trong vụ xuân 275,5 ha, vụ mùa 248,5 ha, vụ đông 398,2 ha; năng suất đạt 222 tạ/ha/vụ. Gần đây, nông dân một số huyện tranh thủ diện tích ruộng bỏ hoang trồng ớt gối các vụ khác để có thu hoạch quanh năm. Huyện Tiên Lãng diện tích trồng ớt lớn nhất lên đến gần 538 ha; huyện Vĩnh Bảo 345 ha; các huyện khác rải rác vài chục ha/vụ…

Theo một số doanh nghiệp, HTX thu mua nông sản như: HTX Thuấn Anh, Doanh nghiệp chế biến nông sản thực phẩm xuất khẩu Hùng Sơn, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nông sản T9..., hiện nay các vùng trồng ớt của Hải Phòng thu hoạch được bao nhiêu sản phẩm, doanh nghiệp đủ khả năng thu mua hết. Tuy nhiên, thực tế một vài năm gần đây, liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ ớt mờ nhạt. Một số vùng sản xuất tập trung cũng không ký hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp mà tiêu thụ tự do trên thị trường, nên thu nhập người trồng ớt khá bấp bênh... Bà Vũ Thị Phin, ở thôn Nam Phong 2, xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) phản ánh, gia đình bà có 2 sào ruộng trong vùng sản xuất tập trung chuyên để trồng ớt. Vào vụ thu hoạch, thời gian đầu ớt bán trên thị trường được 80-90 nghìn đồng/kg, nhưng vào các thời điểm khác, đặc biệt là cuối vụ giá ớt quá rẻ nên bỏ không thu hoạch.

Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiên Lãng Lưu Duy Đức thông tin, thị trường về ớt phục vụ xuất khẩu khá lớn, nhiều doanh nghiệp chế biến nông sản đến khảo sát, đặt vấn đề về liên kết sản xuất và tiêu thụ ớt, nhưng khó “bắt tay” với nông dân nên thị trường tiêu thụ khá bí bách. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía. Trong đó nông dân chưa mặn mà với các hợp đồng liên kết do giá thu mua của một số doanh nghiệp chưa sát giá thị trường. Một số địa phương, HTX nông nghiệp chưa năng động tìm mối liên kết giúp nông dân. Diện tích sản xuất ớt ở một số xã nhỏ, lẻ nên khó hợp tác sản xuất với quy mô lớn…

Về phía doanh nghiệp, Giám đốc HTX Thuấn Anh Hoàng Văn Thuấn cho biết, thực tế doanh nghiệp có những quy định cần thiết để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu hoặc chế biến, nhưng nhiều nông dân vẫn sản xuất theo kinh nghiệm truyền thống; khó tiếp thu, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới, dẫn đến hạn chế vì chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, doanh nghiệp phải ký hợp đồng ổn định, trong khi bà con không thích bị ràng buộc, muốn bán ở thị trường tự do vào những lúc đầu vụ, cao điểm để được giá cao hơn...

Đẩy mạnh liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất cho rằng, trong việc duy trì và mở rộng diện tích trồng ớt, nông dân Hải Phòng có nhiều thuận lợi, bởi có kinh nghiệm và truyền thống sản xuất cây trồng này từ nhiều năm qua. Cùng với đó, thị trường tiêu thụ phục vụ xuất khẩu khá rộng mở. Tuy nhiên, nông dân cần thay đổi phương thức sản xuất, liên kết với các đơn vị, tổ chức khoa học để chuyển giao, áp dụng kỹ thuật canh tác mới cho hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, phải hướng đến sản xuất theo vùng trồng tập trung, quản lý theo mã số, sản xuất an toàn để phục vụ xuất khẩu mới bảo đảm đầu ra ổn định, tăng thu nhập. Đặc biệt, đẩy mạnh khâu tiêu thụ sản phẩm thông qua việc liên kết sản xuất với các doanh nghiệp.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tạo điều kiện thuận lợi khuyến khích doanh nghiệp liên kết nông dân sản xuất, tiêu thụ; đồng thời giao nhiệm vụ các đơn vị chức năng thuộc Sở hỗ trợ nông dân kết nối doanh nghiệp, sản xuất tuân thủ đúng quy trình doanh nghiệp yêu cầu; khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến ớt trên địa bàn để đa dạng hoá và tăng cường xuất khẩu các mặt hàng chế biến từ ớt, nhằm khai thác tốt hơn nhu cầu thị trường.

Các huyện có diện tích trồng ớt lớn như: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo… tiếp tục vận động nông dân sản xuất ớt theo vùng tập trung, thu hút và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xuất khẩu ớt liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho người dân; vận động các hộ trồng ớt tăng cường liên kết, áp dụng các quy trình sản xuất nông nghiệp tốt như: VietGAP, GlobalGAP để sản phẩm đạt yêu cầu xuất khẩu.

Ngay trong vụ hè thu năm 2023 và vụ đông năm 2023-2024, một số doanh nghiệp sẵn sàng hợp tác nông dân Hải Phòng trong việc mở rộng trồng ớt theo hợp đồng tiêu thụ. Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nông sản T9Vũ Thị Hằng cho biết, công ty mong muốn liên kết với nhiều vùng trồng ớt của Hải Phòng để phục vụ xuất khẩu. Tại Hải Phòng, công ty đang khảo sát để đầu tư nhà máy chế biến ớt tại 2 huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng vào năm 2025. Trước mắt, công ty đẩy mạnh hợp tác, cung cấp giống, hỗ trợ kỹ thuật, thu mua sản phẩm cho tất cả vùng trồng ớt trên địa bàn thành phố trong vụ hè thu và vụ đông tới…/.

Bài và ảnh: HƯƠNG AN