Người dân cần tỉnh táo, tránh rơi “bẫy” lừa đảo qua mạng

Cán bộ, chiến sĩ Công an quận Ngô Quyền phát tờ rơi, tuyên truyền phòng, chống tội phạm lừa đảo trên không gian mạng tới nhân dân địa phương.

- Đồng chí cho biết thực trạng lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng hiện nay?

- Tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng hiện diễn biến phức tạp và có xu hướng ngày càng gia tăng. Nguyên nhân của tình trạng này do các ứng dụng trên internet ngày càng được sử dụng phổ biến trong khi một số người dân còn mất cảnh giác, chưa có các kỹ năng cần thiết để nhận diện và phòng ngừa các hành vi lừa đảo. Các đối tượng lợi dụng công nghệ tạo ra các kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi để thao túng tâm lý nạn nhân. Trong khi, một số cơ chế quản lý để phòng ngừa, xử lý các hoạt động lừa đảo còn những khó khăn, bất cập như: Các nhà cung cấp các dịch vụ không biên giới phổ biến như Facebook, Youtube... chưa đặt máy chủ ở Việt Nam; tình trạng tài khoản ngân hàng không chính chủ, sim điện thoại "rác" chưa được giải quyết triệt để. Vì vậy, việc chủ động nhận diện để phòng tránh hoạt động lừa đảo qua mạng đối với mỗi người là hết sức quan trọng và cần thiết.

- Đối tượng lừa đảo trên không gian mạng thường có những phương thức, thủ đoạn gì?

- Các phương thức, thủ đoạn của các hoạt động lừa đảo qua mạng khá đa dạng. Các đối tượng thường lợi dụng hoàn cảnh thực tế hoặc dựa vào tâm lý của người dân để đưa các kịch bản lừa đảo. Chẳng hạn, lợi dụng tâm lý nhiều người muốn có thêm thu nhập, các đối tượng lừa đảo đưa ra các lời mời gọi tham gia "việc nhẹ, lương cao" hoặc tham gia đầu tư tài chính, chứng khoán qua mạng; lợi dụng tâm lý của cha mẹ học sinh để giả mạo nhà trường hoặc bệnh viện gọi điện thông báo con đang bị cấp cứu cần nộp tiền gấp; lợi dụng tâm lý nhiều gia đình có nhu cầu du lịch mùa hè để giả mạo đưa ra các gói du lịch giá rẻ…

Trên địa bàn thành phố, nhiều người bị lừa đảo với các hình thức như mời gọi tham gia làm cộng tác viên để có thêm thu nhập; giả mạo cán bộ Công an, Viện Kiểm sát… thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án, yêu cầu nạn nhân nộp tiền vào tài khoản để chứng minh sự trong sạch; mời gọi tham gia đầu tư tài chính, chứng khoán, tiền ảo; chiếm đoạt tài khoản Facebook và giả mạo để vay tiền người thân… Ngoài ra, gần đây xuất hiện thủ đoạn rất nguy hiểm là hành vi giả mạo cơ quan thuế để chiếm quyền sử dụng, xâm nhập vào ứng dụng ngân hàng và chiếm đoạt tiền trong tài khoản hoặc tiền tiết kiệm online.

- Để giúp người dân không trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, đồng chí có khuyến cáo gì?

- Người dân cần nhận biết và hết sức cảnh giác với các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo. Hiện, không chỉ tài liệu, hình ảnh, mà cả âm thanh, video clip của người thân cũng có thể bị giả mạo do có sự trợ giúp của công nghệ trí tuệ nhân tạo. Thủ đoạn của các đối tượng hết sức đa dạng, thường xuyên thay đổi. Tuy nhiên, khi sử dụng mạng, chúng ta cần dừng lại khi nhận được các yêu cầu chuyển tiền, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc yêu cầu làm theo các thao tác hướng dẫn như tải tài liệu, cài ứng dụng, click vào đường link… xác minh thật kỹ, bảo đảm chắc chắn về người đưa ra các yêu cầu trên để tránh rơi vào bẫy lừa đảo. Ngoài ra, mỗi người cũng cần trang bị cho mình ý thức, thói quen, những kỹ năng cần thiết khi sử dụng điện thoại, máy tính để bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân và bảo vệ an ninh, an toàn trên môi trường mạng.

- Khi phát hiện đang bị lừa đảo, người dân cần làm gì?

- Chúng ta cần thực hiện ngay những biện pháp khẩn cấp như: Thông báo ngay tới ngân hàng đề nghị tạm dừng các giao dịch đối với tài khoản của mình, khi tài khoản mạng xã hội bị chiếm đoạt cần thông báo tới bạn bè người thân, tránh để các đối tượng giả mạo, đổi mật khẩu các tài khoản ngân hàng, email… có liên quan. Nếu thấy có dấu hiệu bị nhiễm mã độc cần ngắt ngay kết nối mạng, nhờ người có kỹ thuật gỡ bỏ, cài đặt lại máy… Đồng thời, người dân trình báo vụ việc với cơ quan chức năng để kịp thời xử lý vụ việc.

- Khi muốn tố giác loại tội phạm này tới cơ quan Công an thành phố, người dân cần thực hiện những gì?

- Khi cần tố giác loại tội phạm này người dân cần thu thập những thông tin, tài liệu, vật chứng có liên quan đến hành vi lừa đảo như thông tin, tài liệu, hình ảnh thể hiện việc trao đổi với đối tượng, các phương tiện điện tử liên quan như máy tính, điện thoại, sao kê tài khoản ngân hàng… Trình báo đầy đủ nội dung diễn biến sự việc và cung cấp những thông tin tài liệu liên quan đến cơ quan Công an gần nhất hoặc tại Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố để giải quyết, xử lý.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

LÊ OANH (thực hiện)