Đầu tư đồng bộ cho hoạt động thư viện
(HPĐT)- Hiện, ngoài Thư viện Khoa học tổng hợp thành phố, Hải Phòng có 12 thư viện quận, huyện; 32 thư viện xã và hàng trăm tủ sách ở các cơ quan, đơn vị, trường học, trung tâm… Hệ thống này được bố trí kinh phí, bộ máy để duy trì hoạt động, được sửa chữa, tu bổ thường xuyên, tuy nhiên hiệu quả hoạt động thấp, thậm chí “đóng băng”. Có thư viện được đầu tư nhiều tỷ đồng, nằm ở vị trí đắc địa song không phát huy hết công năng sử dụng, mỗi ngày chỉ đón vài lượt bạn đọc, có ngày vắng khách, gây lãng phí rất lớn. Thực tế này không chỉ diễn ra ở Hải Phòng, mà còn xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước, khi văn hóa đọc đang phải cạnh tranh quyết liệt trước sự “lấn sân” của các loại hình nghe nhìn; một bộ phận người dân chưa có thói quen đọc sách...
.png)
Song đáng nói là một số địa phương chỉ quan tâm đề xuất đầu tư xây mới, nâng cấp cơ sở vật chất, cải tạo công trình thư viện mà chưa thực sự chú trọng tìm cách làm thế nào để phát huy hiệu quả, công năng sử dụng, thu hút đông đảo bạn đọc đến với các thư viện, phòng đọc, tủ sách, góp phần phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng. Theo nhiều cán bộ thư viện, cơ sở vật chất ở hệ thống thư viện từ thành phố tới cơ sở phần lớn được đầu tư khang trang, đồng bộ với bàn, ghế, điều hòa, quạt mát… để phục vụ bạn đọc. Dù vậy, người dân vẫn chưa “mặn mà” với thư viện là do phần lớn sách, truyện, tạp chí được đầu tư từ nhiều năm trước, thông tin cũ, thể loại tác phẩm chưa phong phú và phù hợp với nhiều lứa tuổi, ngành nghề. Đối với thư viện cấp huyện, mỗi năm được cấp vài triệu đồng từ ngân sách để mua sắm bổ sung sách, nhưng với mức kinh phí đó thì số lượng hạn chế, ít tác phẩm kinh điển, tài liệu, sách có giá trị. Trong khi việc luân chuyển sách từ thành phố tới cơ sở chưa nhiều, nên không đáp ứng được nhu cầu bạn đọc… Chưa kể cán bộ, nhân viên thư viện cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm, không có nghiệp vụ, phụ cấp nên chưa yên tâm gắn bó với công việc. Điều đó cho thấy, việc chỉ chú trọng đầu tư cho “hình thức” mà quên nâng cao chất lượng “nội dung” là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng hoạt động thư viện đìu hiu, nhất là trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, người dân có rất nhiều lựa chọn trong tiếp cận thông tin như hiện nay.
Phải khẳng định việc đầu tư cho “hình thức”- cơ sở vật chất- là cần thiết, nhưng nếu không coi trọng “nội dung”- số lượng, chất lượng sách, ấn phẩm- thì sẽ khó đạt được mục tiêu lớn hơn đó là phát triển văn hóa đọc, tiếp cận tri thức, nâng cao trình độ dân trí. Phải thấy rằng các hoạt động liên quan đến sách và văn hóa đọc tại thư viện mới là điểm nhấn để thu hút, tạo sự lôi cuốn, xây dựng thói quen lâu dài đối với người dân. Do đó, cần có những chương trình hành động dài hơi để hình thành nếp đọc sách của trẻ em ngay từ những năm đầu trên ghế nhà trường; kho sách, tài liệu trong thư viện cần được đầu tư thích đáng để cập nhật, làm mới thường xuyên, đáp ứng đa dạng nhu cầu đọc, nghiên cứu của bạn đọc; có hình thức tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp để kéo bạn đọc đến với thư viện. Chỉ như vậy, sự đầu tư cho thiết chế văn hóa này mới mang lại hiệu quả thực chất, phát huy được giá trị, vai trò trong đời sống./.