Trồng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ: Vận động, giúp đỡ nông dân mở rộng

Một số diện tích trồng thanh long ở xã Bát Trang (huyện An Lão) được thực hiện theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. 

Diện tích còn hạn chế

Xã Bát Trang (huyện An Lão) được xác định là vùng trọng điểm trồng cây ăn quả của huyện An Lão với diện tích trồng vải hơn 300 ha, thanh long 80 ha, ngoài ra còn hàng nghìn ha các loại cây ăn quả khác... Những năm trước, cây ăn quả trên địa bàn chủ yếu sản xuất theo phương pháp truyền thống. Từ năm 2021 đến nay, một số diện tích trồng vải và thanh long được áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đạt 11 ha. Giám đốc HTX nông nghiệp Trực Trang Nguyễn Văn Trường cho biết, từ khi áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ cho một số cây trồng, việc tổ chức liên kết sản xuất, giới thiệu, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm đặc trưng của địa phương tới người dân Hải Phòng và các tỉnh, thành phố lân cận dễ dàng, thuận lợi hơn.

Theo khảo sát của các cơ quan chức năng, một số địa phương áp dụng tiêu chuẩn sản xuất VietGAP và hữu cơ đối với cây ăn quả, nhưng diện tích còn khá nhỏ. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng thông tin, diện tích trồng cây ăn quả áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ ở các địa phương hiện là 135 ha, chiếm 2% tổng diện tích cây ăn quả. Một số địa phương mới chỉ trồng theo các chương trình, dự án được hỗ trợ. Mặc dù các địa phương mong muốn mở rộng diện tích, nhưng thực tế chưa thực hiện được.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam đánh giá, nông dân chủ yếu trồng cây ăn quả theo hướng truyền thống, trong khi sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ đòi hỏi quy trình thực hiện phức tạp hơn. Lực lượng lao động nông nghiệp tại các huyện thiếu trầm trọng, hiện chủ yếu là người trung tuổi, việc tiếp cận quy trình sản xuất hiện đại gặp nhiều khó khăn. Cùng với đó, việc sản xuất theo tiêu chuẩn này cần kinh phí để được cấp giấy chứng nhận, sau đó duy trì; cũng như kinh phí in tem, nhãn, mác, bao bì... để lưu thông, tiêu thụ. Nhưng thực tế sản xuất nông nghiệp thu nhập không cao, nông dân không có điều kiện chi phí cho các khâu trên, chủ yếu trông chờ vào các dự án hỗ trợ của cơ quan chức năng. Các cơ chế chính sách hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ còn nhiều thủ tục phức tạp, nông dân khó đáp ứng yêu cầu để tiếp cận... Cùng với đó, sản phẩm sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ, VietGAP chưa bán được giá cao trên thị trường, người tiêu dùng không phân biệt rõ chất lượng, trong khi chi phí đầu tư lớn nên nhiều nông dân ngại sản xuất theo hướng này.

Tháo gỡ vướng mắc trong tiếp cận cơ chế hỗ trợ

Mới đây, tại hội nghị về ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng Bùi Thanh Tùng nhấn mạnh, tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ có thể coi là điều kiện để sản xuất nông nghiệp hiệu quả, hướng tới hội nhập và phục vụ xuất khẩu. Để nông dân Hải Phòng có thể mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ, Sở hiện tập trung triển khai thực hiện cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ của thành phố. Cùng với đó, tích cực phối hợp cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể cơ chế hỗ trợ theo từng chương trình, đề án, trong đó có chương trình hỗ trợ sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tháo gỡ vướng mắc để nông dân dễ tiếp cận..

Chi cục trưởng Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Ngô Trung Kiên thông tin, để khuyến khích nông dân trồng trọt theo hướng hữu cơ, thời gian qua, Chi cục tham mưu với thành phố ban hành Quyết định số 30/2021/QĐ-UBND phê duyệt đề án xác định vùng canh tác hữu cơ trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022-2025, định hướng đến năm 2030; đồng thời tranh thủ các chương trình, đề án hỗ trợ nông dân. Theo đó, chỉ tiêu về quy mô sản xuất, đến năm 2030 thành phố phấn đấu hình thành 22 vùng (151 ha) sản xuất cây ăn quả hữu cơ. Các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thường xuyên tổ chức hội nghị, hội thảo chuyên đề về sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; đồng thời cử cán bộ theo dõi, giám sát, hướng dẫn quy trình thực hiện của nông dân trong quá trình canh tác.

Chính quyền nhiều địa phương cũng đang tích cực tuyên truyền, vận động nông dân tiếp cận xu hướng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Phó chủ tịch UBND xã Bát Trang (huyện An Lão) Phan Viết Huy cho biết, thời gian tới, địa phương sẽ vận động nông dân mở rộng diện tích trồng vải và thanh long theo hướng hữu cơ và VietGAP; tích cực phối hợp cơ quan chức năng tập huấn, hướng dẫn và giám sát trong quá trình thực hiện... Theo trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Dương Nguyễn Văn Toản, địa phương xây dựng đề án phát triển nông nghiệp đô thị giai đoạn 2025-2030, chú trọng vùng canh tác áp dụng công nghệ cao và các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; xây dựng trang thông tin điện tử giới thiệu quảng bá sản phẩm trồng trọt chủ lực địa phương ứng dụng canh tác theo hướng trên./.

Bài và ảnh: HƯƠNG AN