Độc đáo lễ hội Ngũ Linh Từ

Lễ cung nghinh đón rước bài vị các đức Thánh của Ngũ Linh từ về đình Cựu Đôi tại lễ hội. Ảnh: Hoàng Phước

Những ngày gần cuối tháng 8- 2023, trong không khí hân hoan chào mừng kỷ niệm 70 năm Ngày quân và dân Tiên Lãng anh hùng phá càn thắng lợi (28-8- 1953 – 28-8-2023), những người con của quê hương Tiên Lãng lại náo nức mong chờ lễ hội Ngũ Linh Từ được tổ chức tại khuôn viên 5 ngôi đền thiêng gồm: Đền Để Xuyên, xã Đại Thắng; đền Hà Đới, xã Tiên Thanh; các đền Canh Sơn và Bì, xã Đoàn Lập; đền Gắm, xã Toàn Thắng và đình Cựu Đôi, thị trấn Tiên Lãng.

Trưởng Phòng Văn hóa– Thông tin huyện Tiên Lãng Mai Đàm Thanh Vân cho biết: Ngũ Linh từ là 5 ngôi đền thiêng của huyện Tiên Lãng. Trong đó, đền Để Xuyên thờ Trang Định Đại vương, Nam Hải Đại vương, Xa Lâu Đại vương, Đống Thung Đại vương và Phổ Tế Linh ứng Đại vương; đền Hà Đới thờ Thượng tướng quân Trần Quốc Thành; đền Canh Sơn thờ Thành hoàng Kinh Sơn và Trí Minh; đền Bì thờ Bạt Hải Long vương; đền Gắm thờ Thái phó Phụ chính Ngô Lý Tín. Định Cựu Đôi tuy không nằm trong hệ thống di tích Ngũ Linh từ, nhưng lại có mối quan hệ tâm linh với 5 đền trên, trở thành trung tâm của lễ hội truyền thống Ngũ Linh Từ. Năm nay, lễ hội diễn ra trong 3 ngày (18 đến 20-8) với hoạt động phần lễ là tổ chức nghi thức rước nước về 5 ngôi đền, đình làm lễ mộc dục; rước kiệu long đình bát cống ở các ngôi đền thiêng về đình Cựu Đôi làm lễ chính. Trong khuôn khổ phần nghi lễ này, lãnh đạo địa phương đại diện cộng đồng dân cư ôn lại, ca ngợi công đức của các bậc tiền nhân, cẩn cáo tình hình phát triển địa phương thời gian qua, đồng thời làm nghi lễ cầu mong các vị thần linh phù hộ cho dân an, vật thịnh.

Cùng với lễ rước độc đáo, ở nội dung phần hội, tại không gian 5 đền, đình diễn ra các trò chơi dân gian, như bơi thuyền, cầu thùm, kéo co, bóng chuyện, bóng đá… nhằm gia tăng tinh thần đoàn kết, sự gắn kết trong cộng đồng dân cư. Nhất là hội thi bơi thuyền cầu đảo tại đầm Bì – là phần hội chính được tổ chức vào ngày thứ 2 và thứ 3 của lễ hội- hoạt động được đông đảo người dân mong chờ, tạo không khí vui tươi, sôi động. Sau khi hội đua thuyền kết thúc, các đình, đền tiến hành lễ tạ, người dân Tiên Lãng phấn khởi quay lại nhịp sống thường ngày: Cày cấy, gieo trồng, buôn bán… với niềm tin họ được các vị thần phù trợ tiếp thêm sức mạnh để tiếp tục phát huy truyền thống quê hương.

Ngũ Linh Từ là lễ hội được sáng tạo và lưu truyền gắn liền với quá trình hình thành, phát triển của mảnh đất Tiên Lãng, cũng như đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất của người dân địa phương. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân, mà còn góp phần khơi gợi niềm tự hào dân tộc, đề cao khát vọng, ước mong của nhân dân được sống trong không gian đất trời hòa hợp, mưa thuận gió hòa, là sự phản chiếu sinh động bản sắc và truyền thống văn hóa cộng đồng, là biểu tượng của tinh thần đoàn kết của con người Tiên Lãng được hun đúc qua nhiều thế hệ.

Theo ông Phạm Công Phán, Phó Ban quản lý đền Hà Đới, Ngũ Linh Từ vốn là một lễ hội dân gian, mang yếu tố tâm linh rất lớn, khi người dân gửi gắm vào lễ hội những ước vọng về đời sống đầy đủ, ấm no. Năm nay, lễ hội được tổ chức trong bối cảnh địa phương chuẩn bị đón nhận bằng công nhận Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia đối với lễ hội và kỷ niệm 70 năm Ngày quân và dân Tiên Lãng phá càn thắng lợi. Người dân huyện Tiên Lãng ở các địa phương ai nấy đều phấn khởi, nhiều người ở xa được tin cũng sắp xếp công việc, trở về quê hương, chung tay với Ban tổ chức ở địa phương để tổ chức lễ hội.

Bà Nguyễn Thị Phương, ở thôn Tân Lập, xã Đoàn Lập bộc bạch: “Từ nhiều ngày nay, không khí tổ chức lễ hội rộn ràng khắp làng trên, xóm dưới. Người dân chúng tôi rất phấn khởi. Được biết, đầu năm nay, lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tôi mong thời gian tới địa phương phát huy tốt giá trị, nét đẹp của lễ hội, trở thành sản phẩm du lịch để tăng sức hấp dẫn, thu hút du khách về với quê hương Tiên Lãng”./.

Thành Lê