Phát triển cảng cạn đồng hành cảng biển
(HPĐT)- Theo quy hoạch phát triển hệ thống cảng cạn thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt trong Quyết định 979/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ở khu vực phía Bắc, với lợi thế lớn về vị trí, Hải Phòng được xem là trung tâm của các tuyến hành lang vận tải có quy hoạch cảng cạn. Đó là các hành lang vận tải Hà Nội - Hải Phòng; Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng; Cao Bằng - Hà Nội - Hải Phòng; Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và ven biển phía Bắc (quốc lộ 1 và quốc lộ 10). Trong đó, riêng tuyến hành lang vận tải Hà Nội - Hải Phòng được quy hoạch tới năm 2030 có năng lực thông qua cảng cạn khoảng 2,14 triệu TEU/năm đến 3,17 triệu TEU/năm.
![]()
Hiện, Hải Phòng có 3 trong tổng số 7 cảng cạn tại khu vực phía Bắc, gồm: cảng cạn Tân Cảng Hải Phòng, cảng cạn Đình Vũ - Quảng Bình và cảng cạn Hoàng Thành. Dù được đánh giá là “cánh tay nối dài”, san sẻ và giúp cảng biển gia tăng tốc độ giải phóng hàng hóa, nhưng các cảng cạn này hoạt động còn hạn chế, chưa đáp ứng được kỳ vọng. Do vị trí nằm liền kề ngay sau bến cảng biển trong khu công nghiệp Đình Vũ, việc kết nối các cảng cạn với cảng biển 100% bằng đường bộ. Đồng thời, sức cạnh tranh của cảng cạn không cao do hàng hóa từ khu công nghiệp đều xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, không qua cảng trung gian để hạn chế chi phí phát sinh.
Là cửa ngõ ra biển của cả miền Bắc, với đầy đủ 5 loại hình giao thông, Hải Phòng có lợi thế lớn trong phát triển cảng biển, logistics. Nhưng, nếu không có những giải pháp mạnh mẽ thì Hải Phòng không thể phát huy hết lợi thế, mà có thể đứng trước nguy cơ trở thành nơi thực hiện các hoạt động vận tải và bốc dỡ hàng hóa xuất nhập khẩu đơn thuần. Hoạt động này gây ra nhiều tác động tiêu cực về mặt môi trường, giao thông và đô thị, nhưng không tạo ra nhiều đóng góp cho ngân sách thành phố, cũng như tác động lan tỏa. Do đó, để trở thành trung tâm logistics trọng điểm hiện đại của vùng, quốc gia và quốc tế, việc phát triển cảng cạn, hình thành các hoạt động cho giá trị gia tăng cao đóng vai trò quan trọng. Phát triển hệ thống cảng cạn sẽ tối ưu hóa vận tải hàng hóa xuất, nhập khẩu; thúc đẩy vận tải đa phương thức, tăng năng lực thông qua hàng hóa của các cảng biển; tổ chức vận tải container một cách hợp lý nhằm giảm chi phí vận chuyển và thời gian lưu hàng tại cảng biển, đồng thời góp phần giảm ùn tắc giao thông và bảo vệ môi trường, nhất là với Hải Phòng, thành phố có đô thị cảng biển lớn.
Để thực hiện quy hoạch với những mục tiêu đề ra, bên cạnh những giải pháp về cơ chế, chính sách pháp luật, việc đa dạng hóa các hình thức đầu tư, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tham gia xây dựng, khai thác cảng cạn là hết sức cần thiết. Những sự hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp có thể về tín dụng, thuế, giá, phí, lệ phí, chuyển giao công nghệ, nhượng quyền khai thác... Đồng thời, những mục tiêu, yêu cầu trong Quy hoạch phát triển hệ thống cảng cạn thời kỳ 2021-2030 đặt ra nhiệm vụ đối với thành phố tập trung triển khai các nhiệm vụ rà soát, xây dựng, điều chỉnh quy hoạch, xem xét bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển hệ thống cảng cạn, gắn với quy hoạch về trung tâm logistics, cảng cạn, kho ngoại quan trong một tổng thể thống nhất, cũng như quy hoạch tăng cường kết nối mạng lưới giao thông vận tải đa phương thức, nhất là với tuyến đường sắt, đường thủy nội địa.../.