Cùng chủ động xây dựng sản phẩm OCOP bền vững
(HPĐT)- Cứ mỗi dịp cuối tuần chị Hoà về quê ở huyện Kiến Thụy, nhiều anh em trong cơ quan lại nhờ mua nem thính và chả cá chày- đặc sản của vùng đất này. Nhờ nhiều cũng ngượng, khi họ thấy chị Hoà phải “tay xách, nách mang”. Nhiều người mong, sản phẩm có bán tại các cửa hàng, siêu thị hoặc mua trên mạng thì tốt quá, đỡ phiền. Đem băn khoăn này về làng hỏi mấy cơ sở làm nem và chả cá, chị Hoà mới biết, các chủ cơ sở cũng muốn phát triển đặc sản quê thành sản phẩm OCOP để có thể đưa vào các cửa hàng, siêu thị, giao dịch trên sàn thương mại điện tử, nhưng lại ngần ngại khâu làm hồ sơ, thủ tục lích kích, tốn thời gian, chi phí. Thêm nữa, thực tế việc sản xuất vẫn mang tính thủ công, chưa đầu tư cơ giới hoá để sản xuất hàng hóa quy mô lớn.
Đây cũng là tâm tư của không ít cơ sở sản xuất, địa phương có sản phẩm đặc thù, có khả năng xây dựng thành sản phẩm OCOP. Giai đoạn 2018- 2022, Hải Phòng có 174 sản phẩm được UBND thành phố cấp Giấy chứng nhận sản phẩm OCOP. Trong đó, có 117 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 3 sao, 57 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao và 5 sản phẩm đạt trên 90 điểm đã được gửi tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia. Năm 2023 này, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện đã tổ chức đánh giá, phân hạng 10 sản phẩm OCOP, nâng tổng sản phẩm OCOP của thành phố lên đạt 184 sản phẩm. Tuy nhiên, theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, số lượng sản phẩm OCOP của Hải Phòng mới chiếm gần 1,9% của cả nước (theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cả nước có 9.852 sản phẩm OCOP đạt 3 sao trở lên). Thực tế, số lượng sản phẩm OCOP của thành phố có được còn thấp so với tiềm năng, lợi thế. Lý giải về nguyên nhân của việc này, ngành chức năng cho biết, một số địa phương chưa thực sự quan tâm đến phát triển các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế để nâng cao chất lượng, mà chỉ tập trung lựa chọn các sản phẩm sẵn có tham gia chương trình. Điều này dẫn đến thực trạng, sản phẩm đặc thù của địa phương còn mang tính manh mún, nhỏ lẻ, tự cung tự cấp; người sản xuất không chú trọng đến việc xây dựng, thiết kế mẫu mã, bao bì sản phẩm sao cho “bắt mắt" để thu hút người tiêu dùng. Công tác lập hồ sơ đánh giá, phân hạng sản phẩm; lập hồ sơ đề xuất hỗ trợ, bố trí nguồn vốn đối ứng gặp khó khăn, trong khi một bộ phận chủ thể sản xuất vẫn tư duy ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Thêm vào đó, khâu xúc tiến thương mại thiếu sự đồng bộ, chưa phản ánh rõ nét những ưu điểm nổi trội, nét độc đáo, đặc sắc của sản phẩm OCOP để tạo dựng hình ảnh, thương hiệu mới, gây ấn tượng đối với người tiêu dùng…
Để khắc phục những hạn chế trên, thời gian tới, thành phố sẽ có những giải pháp mang tính đột phá trong Chương trình OCOP. Trong đó, yêu cầu các địa phương không làm theo phong trào hoặc lối mòn, mà cần đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP trên cơ sở cung - cầu, gắn với điều kiện, tiềm năng, lợi thế của mỗi nơi, dựa vào giá trị đặc sắc bản địa. Thành phố sẽ tăng cường công tác giám sát sau khi công nhận để kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm OCOP, giữ gìn, nâng cao uy tín cũng như xây dựng thương hiệu trong lòng người tiêu dùng. Mặt khác, chú trọng huy động các loại hình kinh tế tham gia chương trình, trong đó lấy HTX và doanh nghiệp làm “đầu tàu” trong việc liên kết nông dân sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm. Ngành chức năng phối hợp các địa phương tập huấn nâng cao năng lực, hiểu biết của cán bộ các cấp và cộng đồng, người sản xuất; tổ chức kết nối giao thương cho các chủ thể cung ứng sản phẩm OCOP; tích cực tôn vinh, bảo hộ sản phẩm OCOP. Cùng với đó là đẩy mạnh quảng bá, triển khai các hoạt động truyền thông, thông tin tuyên truyền, đào tạo, tập huấn, tổ chức hội chợ nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, HTX, các tổ chức, cá nhân phát triển sản phẩm OCOP…/.