Công tác thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố: Nỗ lực vượt qua thách thức

Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Pegatron Vina (Khu Công nghiệp Deep C). Ảnh: Hoàng Phước

Nhiều tác động khó khăn, thách thức

Nhiệm vụ thực hiện chỉ tiêu thu ngân sách nhà nước Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố từ đầu nhiệm kỳ đến nay gặp khó khăn, thách thức nhiều hơn, tác động sâu rộng, kéo dài ảnh hưởng đến nguồn thu. Song, những kết quả thu ngân sách là đáng ghi nhận. Năm 2021, thành phố được thưởng vượt thu, bổ sung cho ngân sách thành phố 1.785 tỷ đồng, góp phần tăng thêm nguồn lực đầu tư phát triển thành phố. Năm 2022, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố đạt hơn 106.600 tỷ đồng, lần đầu vượt mức 100.000 tỷ đồng, nằm trong tốp đầu của cả nước.

Tuy nhiên, từ năm 2022 đến nay, thu ngân sách nội địa đạt thấp hơn so với dự toán HĐND thành phố giao. Đồng chí Hà Văn Trường, Cục trưởng Cục Thuế thành phố cho biết, nguyên nhân chủ yếu từ nguồn thuế tiêu thụ đặc biệt của Công ty CP sản xuất và kinh doanh ô tô VinFast giảm mạnh, do doanh nghiệp chuyển đổi hướng sản xuất ô tô xăng sang ô tô điện. Trong khi đây là nguồn thu lớn trong dự toán thu ngân sách của thành phố theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố. Đơn cử, năm 2021, tổng số nộp của VinFast đạt 6.130 tỷ đồng, trong đó thuế tiêu thụ đặc biệt 4.858 tỷ đồng; năm 2022 tổng số nộp đạt 3.224 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt 1.733 tỷ đồng; 6 tháng năm 2023, số nộp là 1.151 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt là 1.029 tỷ đồng. Ngoài ra, đại dịch COVID-19 cùng nhiều biến động về chính trị, kinh tế trên thế giới khiến lạm phát tăng, thị trường giảm cầu cũng tác động lớn đến sản xuất kinh doanh, cũng như hoạt động xuất, nhập khẩu của các doanh nghiệp trong nước, ảnh hưởng đến doanh thu cũng như nộp thuế của doanh nghiệp. Đồng thời, để phục hồi kinh tế, hỗ trợ khắc phục khó khăn cho doanh nghiệp sau tác động của đại dịch COVID-19, chưa có giai đoạn nào Quốc hội, Chính phủ ban hành nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế như 2 năm qua, làm nguồn thu giảm khoảng 2.000 tỷ đồng/năm. Gần đây, thị trường bất động sản trầm lắng cũng là nguyên nhân dẫn đến thu từ các dự án đấu giá đất chưa đạt như dự kiến.

Riêng 7 tháng năm 2023, cả thu nội địa, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đều giảm so với cùng kỳ. Cụ thể, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn trong 7 tháng đạt hơn 52.680 tỷ đồng, giảm gần 16% so với cùng kỳ, bằng 50,32% dự toán Trung ương giao và bằng 45,24% dự toán HĐND thành phố giao; trong đó thu nội địa đạt khoảng 17.761 tỷ đồng, giảm 21,93%; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 33.550 tỷ đồng, giảm 13,22% so với cùng kỳ.

Hoạt động sản xuất tại Công ty TNHH Bluecom Vina (Khu Công nghiệp Tràng Duệ). Ảnh: Hoàng Phước

Tạo lập nguồn thu lớn, bền vững

Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đặt chỉ tiêu thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 145 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt 65 nghìn tỷ đồng vào năm 2025. So sánh với kết quả đạt được, cho thấy thu ngân sách nhà nước trên địa bàn là chỉ tiêu gặp nhiều thách thức. Song, xuất phát từ thực tiễn yêu cầu phát triển, trên cơ sở các dự báo nhận định, phân tích Thành ủy thống nhất quan điểm không điều chỉnh các mục tiêu, chỉ tiêu Nghị quyết 16 Đảng bộ thành phố đã đề ra và quyết tâm nỗ lực cao nhất, vượt qua thách thức để hoàn thành, trong đó có chỉ tiêu thu ngân sách. Bởi, kết quả thực hiện chỉ tiêu này sẽ tác động lớn đến việc thực hiện các nhiệm vụ, chỉ tiêu khác. Kết quả thu ngân sách sẽ là cơ sở, nguồn lực quan trọng để thành phố đầu tư, triển khai những dự án lớn, trọng điểm, tập trung cho hạ tầng cơ sở, tạo đà phát triển bứt phá. Tăng cường kỷ cương thu, chi ngân sách tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong cả nhiệm kỳ. Trong đó, ngành Thuế, ngành Hải quan là 2 đơn vị chủ yếu được giao nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước tập trung phân tích, đánh giá nguồn thu, dự báo và nắm bắt kịp thời diễn biến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; rà soát chi tiết từng chỉ tiêu sắc thuế; tăng cường chống thất thu thuế, thu hồi nợ đọng thuế; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp, người nộp thuế...

Đồng thời, thành phố xác định việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thu hút đầu tư, tạo thuận lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp là giải pháp căn cơ quan trọng, lâu dài để nuôi dưỡng, tạo nguồn thu bền vững. Cuối tháng 8-2023, lần đầu Thường trực Thành ủy gặp gỡ, đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp thành phố lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng, đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp. Qua đó, lãnh đạo thành phố cam kết đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, nhất là với doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như thu hút các tập đoàn kinh tế lớn đầu tư, giữ vai trò dẫn dắt, lan tỏa. Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh. Cùng với đó, thành phố đang tập trung hoàn thiện Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trình Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt định hướng xây dựng cảng Nam Đồ Sơn gắn với thành lập Khu kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để thành phố mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, khai thác lợi thế cảng biển, giúp thành phố tiếp tục thu hút đầu tư với những dự án lớn, tạo nguồn thu lớn, bền vững.

Trước mắt, để vượt qua khó khăn, hoàn thành dự toán thu ngân sách năm 2023, tại Hội nghị Thành ủy kiểm điểm thực hiện nhiệm vụ 6 tháng năm 2023, bổ khuyết nhiệm vụ những tháng cuối năm, đồng chí Nguyễn Văn Tùng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo rất sát sao, đề ra yêu cầu tiến độ cụ thể với các sở, ngành, địa phương để triển khai 14 dự án cho thuê đất, thu tiền sử dụng đất trong những tháng cuối năm. Các dự án được triển khai theo đúng kế hoạch sẽ đem lại nguồn thu từ đất hơn 13 nghìn tỷ đồng, bảo đảm hoàn thành dự toán thu ngân sách nội địa HĐND thành phố đề ra trong năm 2023 là 42.500 tỷ đồng.

Mục tiêu đạt và vượt chỉ tiêu về thu ngân sách, nhất là thu nội địa theo Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra là nhiệm vụ nhiều khó khăn, trong bối cảnh thách thức gia tăng, đòi hỏi sự vào cuộc, nỗ lực của cả hệ thống chính trị, từ đó tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế, cũng như bảo đảm an sinh xã hội./.

HOÀNG MINH