Chuyển đổi ruộng cấy lúa sang trồng hoa, cây cảnh: Bảo đảm phù hợp điều kiện canh tác, thị trường
(HPĐT)- Hoa, cây cảnh được ngành nông nghiệp - phát triển nông thôn xác định là một trong những nhóm cây trồng chủ lực, đem lại giá trị kinh tế cao. Vì vậy, nhiều nông dân đang có xu hướng thu gom diện tích ruộng bỏ hoang, tích tụ ruộng đất, chuyển đổi ruộng cấy lúa sang trồng hoa, cây cảnh. Tuy nhiên, để sản xuất đạt hiệu quả cao, rất cần sự liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm.
Thành viên HTX hoa Mây Sanh (huyện An Dương) thu hoạch hoa trên đất chuyển đổi từ trồng lúa.
Khẳng định giá trị kinh tế cao hơn
Từ đầu vụ hè năm 2023 đến nay, HTX trồng hoa Mây Sanh ở xã Tân Tiến (huyện An Dương) ngày nào cũng thu hoạch hoa sen để cung cấp cho thị trường thành phố và các tỉnh, thành phố lân cận. Diện tích trồng hoa sen của HTX vừa được cải tạo mở rộng chủ yếu từ ruộng bỏ hoang của nông dân địa phương. Trước đó vài năm, HTX tích tụ được hơn 4 ha để trồng các loại hoa cắt cành như: ly, đồng tiền, lay ơn, huệ... Từ đầu năm 2023 đến nay, HTX tiếp tục tích tụ thêm 6 ha chuyên để trồng sen. Trên diện tích đất tích tụ được để trồng hoa, HTX thu lãi hơn 1 tỷ đồng từ mô hình này mỗi năm.
Không tích tụ được diện tích lớn như HTX trồng hoa Mây Sanh, anh Trần Duy Hiếu ở xã Tân Viên (huyện An Lão) chỉ cải tạo vài sào ruộng lúa để trồng hoa hồng, nhưng cũng có thu nhập ổn định quanh năm. Anh cho biết, trước đây, khu đất được họ hàng trồng lúa nhưng năng suất kém nên thu nhập chẳng đáng là bao, gia đình bỏ hoang. Tiếc diện tích ruộng có chất đất tốt, nên anh “mượn” để cải tạo trồng hoa, cây cảnh. Ban đầu anh canh tác một số loại hoa truyền thống như hoa cúc, hoa mẫu đơn... Nhưng sau đó, anh mạnh dạn trồng hoa hồng vì bền cây hơn, đồng thời được cho sản phẩm quanh năm. Hiện, mỗi ngày, anh thu hơn 1.000 bông hoa hồng, doanh thu đạt 300- 400 triệu đồng/năm.
Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, hiện diện tích trồng hoa, cây cảnh trên địa bàn thành phố đạt gần 900 ha. Bên cạnh đạt tập trung ở các làng hoa truyền thống lâu đời như: Đằng Hải, Tràng Cát (quận Hải An), Đồng Thái, Đặng Cương (huyện An Dương), Chiến Thắng, Tân Viên (huyện An Lão)…, có 300 ha được nông dân chuyển từ đất cấy lúa sang trồng hoa, cây cảnh, thu lãi gấp 3-4 lần cấy lúa...
Cần liên kết bền vững trong sản xuất, tiêu thụ
Khác với các vùng đất vườn trồng hoa truyền thống, trên diện tích được chuyển đổi từ vùng cấy lúa sang trồng hoa, nông dân gặp nhiều khó khăn trong sản xuất. Anh Trần Văn Vương ở xã An Tiến (huyện An Lão) cho biết, thời gian đầu, anh thuê đất ruộng bỏ hoang, cải tạo để trồng thử nghiệm hoa hướng dương nhưng hiệu quả kinh tế không cao, do đất ở khu vực này đều là ruộng trũng, nước luôn đọng dưới luống hoa. Vì vậy, các vụ sau, anh Vương chuyển hướng trồng hoa dạ yến thảo. Loại hoa này thích hợp với việc trồng giá thể treo nên khắc phục được tình trạng đất trũng.
Theo Giám đốc HTX hoa Mây Sanh Đỗ Văn Sanh, để trồng hoa hiệu quả trên đất trồng lúa, cần lựa chọn các giống có chất lượng hoa tốt hơn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất... Cụ thể, khi mở rộng trồng hoa sen, anh chọn giống hoa có xuất xứ từ Thái Lan cho bông to, màu sắc đẹp, ra nhiều hoa, có thể thu hoạch trái vụ mới bán được giá... Vì vậy, đã hết mùa hoa sen từ tháng 7 nhưng đến tháng 9 này, HTX hoa Mây Sanh vẫn có hoa sen để thu hoạch cung ứng cho thị trường.
Tuy nhiên hoa, cây cảnh không giống như các sản phẩm nông nghiệp khác, việc thu hoạch có thời điểm, nếu không tiêu thụ được, nông dân sẽ thiệt hại kinh tế lớn. Vì vậy, trong đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệpphát triển nông thôn thành phố Hải Phòng xác định nhóm cây trồng chủ lực cần được tính toán phát triển theo các vùng quy hoạch còn quỹ đất nông nghiệp, đặc biệt tại các huyện ven đô có điều kiện thổ nhưỡng, và địa hình giao thông thuận lợi là phát triển hoa, cây cảnh; đồng thời lựa chọn những giống hoa, cây cảnh phù hợp xu hướng người tiêu dùng như: nhóm hoa tươi cắt cành thu hoạch vào dịp lễ, Tết và thu hoạch thường ngày; nhóm cây cảnh phục vụ công trình, trang trí khuôn viên gia đình, công sở... Có thể mở rộng diện tích trồng hoa, cây cảnh ở các huyện trong những năm tới, với khoảng 500 ha.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng cho rằng, xu hướng tích tụ ruộng đất để trồng hoa cây cảnh đem lại thu nhập cao cho nông dân. Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến khích, tạo điều kiện cho hộ chuyển đổi diện tích trồng lúa sang trồng hoa, cây cảnh thông qua các dự án, cơ chế khuyến khích sản xuất nông nghiệp, thủy sản của thành phố; đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng hỗ trợ người trồng hoa ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; quảng bá, liên kết tiêu thụ sản phẩm...
Chính quyền địa phương hiện rà soát lại quỹ đất ruộng bỏ hoang, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ chuyển đổi diện tích sản xuất lúa cho năng suất thấp sang trồng hoa, cây cảnh trên cơ sở phù hợp với quy hoạch nông thôn mới kiểu mẫu và nâng cao, bảo đảm đầu ra ổn định, nguồn cung phù hợp nhu cầu người tiêu dùng. Theo Chủ tịch UBND xã Tân Viên Lương Xuân Tam, hộ dân có nhu cầu chuyển đổi diện tích trồng lúa sang trồng hoa cây cảnh đều được chính quyền địa phương hướng dẫn thủ tục chuyển đổi theo đúng quy định, giúp họ yên tâm sản xuất. Đồng thời, xã yêu cầu các đoàn thể tranh thủ nguồn vốn tín chấp từ Ngân hàng Chính sách xã hội; Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng giúp đỡ các hộ có nhu cầu vay vốn để đầu tư mở rộng trồng hoa, cây cảnh.../.