Kiểm tra, hướng dẫn việc vận động hỗ trợ qua mạng xã hội

Việc tổ chức, sử dụng nguồn đóng góp trên cơ sở quy định của pháp luật sẽ góp phần để hoạt động từ thiện minh bạch, hiệu quả.

- Đề nghị luật sư cho biết, việc vận động, quyên góp ủng hộ đóng góp kinh phí hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc nào?

- Điều 2 và 3 Thông tư 41/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định Quỹ xã hội, Quỹ từ thiện thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật; Ban vận động Quỹ “Vì người nghèo” các cấp (Trung ương, tỉnh, huyện, xã); các tổ chức, cơ quan, đơn vị và cá nhân thực hiện vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện để thực hiện các hoạt động xã hội, từ thiện thực hiện theo Thông tư này. Tất cả tổ chức, cơ quan, đơn vị, cá nhân có các hoạt động liên quan đến vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để thực hiện các hoạt động xã hội, từ thiện đều phải mở sổ để ghi chép đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, lập báo cáo và minh bạch thông tin. Đồng thời, có tổ chức kế toán riêng đối với các hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện phải thực hiện mở sổ kế toán ghi chép, hạch toán, lập báo cáo tài chính đầy đủ, minh bạch theo quy định. Các tổ chức, cơ quan, đơn vị thực hiện các hoạt động xã hội, từ thiện kiêm nhiệm, không tổ chức kế toán riêng để hạch toán các hoạt động vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện phải hạch toán trên cùng hệ thống sổ kế toán của đơn vị, theo chế độ kế toán mà đơn vị đang áp dụng... Các cá nhân có các hoạt động xã hội, từ thiện có trách nhiệm mở sổ ghi chép đầy đủ thông tin về kết quả tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện phải thực hiện theo quy định của Thông tư này; đồng thời lập báo cáo và công khai tình hình tiếp nhận và phân phối và sử dụng nguồn đóng góp theo quy định của pháp luật.

- Thông tư này quy định như thế nào đối với khoản tiếp nhận từ các nhà tài trợ bằng tiền để thực hiện các hoạt động xã hội, từ thiện, thưa luật sư?

- Điểm a khoản 4 Điều 10 Thông tư 41/2022/TT-BTC quy định: Cá nhân người vận động phải mở riêng tài khoản cho mục đích xã hội, từ thiện tại ngân hàng theo quy định, không được nhận tiền tài trợ cho mục đích xã hội, từ thiện vào chung tài khoản sử dụng chi tiêu cá nhân của người vận động; trường hợp tiếp nhận tài trợ bằng tiền mặt: Cá nhân tiếp nhận tài trợ có trách nhiệm bảo quản an toàn tiền mặt nhận tài trợ; trường hợp chưa sử dụng có thể đem gửi vào tài khoản được mở riêng cho mục đích xã hội, từ thiện tại ngân hàng; trường hợp tiếp nhận tài trợ bằng ngoại tệ: Cá nhân tiếp nhận tài trợ bán ngoại tệ cho ngân hàng thương mại và quản lý, sử dụng tiền Việt Nam để thực hiện các hoạt động xã hội, từ thiện theo quy định; Lãi tiền gửi sau khi trừ đi chi phí thanh toán được bổ sung tăng nguồn tài trợ; Phải thực hiện ghi chép các khoản đã tiếp nhận tài trợ bằng tiền của các nhà tài trợ theo thời gian, số tiền, hình thức đóng góp, địa chỉ nhận hỗ trợ và thông tin cần thiết khác theo mẫu “Sổ tổng hợp số liệu nhận vận động tài trợ bằng tiền” quy định tại Phụ lục số 03 kèm theo Thông tư này.

- Vi phạm trong hoạt động từ thiện bị xử lý như thế nào?

- Thông tư 41/2022/TTBTC góp phần đưa hoạt động thiện nguyện vào nề nếp, phát huy hiệu quả, ý nghĩa trên thực tế. Tuy nhiên, để quy định đi vào cuộc sống, rất cần sự nghiêm túc trong triển khai của các tổ chức, cá nhân. Việc tổ chức thực hiện một cách chuyên nghiệp trên cơ sở quy định của pháp luật sẽ góp phần quan trọng bảo đảm hoạt động từ thiện được thực hiện đúng bản chất vốn có.

Sau vụ cháy chung cư mini ở Hà Nội, một số cá nhân vận động đóng góp ủng hộ các nạn nhân bằng tài khoản chi tiêu cá nhân. Trước đó, không ít các vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức kêu gọi tiền từ thiện trên không gian mạng qua tài khoản cá nhân được cơ quan công an điều tra và khởi tố. Để minh bạch và đưa hoạt động từ thiện đúng theo quy định tại Thông tư 41, các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương cần khẩn trương kiểm tra, hướng dẫn việc kêu gọi ủng hộ từ thiện đúng quy định Thông tư nêu trên.

Nếu phát hiện việc lợi dụng hoạt động từ thiện có vụ lợi cá nhân là vi phạm pháp luật, nếu chứng minh được khoản tiền từ thiện bị dùng trái mục đích, cần truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, theo quy định tại điều 175 Bộ luật Hình sự năm 2015. Nếu chưa đủ dấu hiệu cấu thành tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản thì người có hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản có thể bị xử phạt hành chính, phạt tiền từ 2 triệu đến 3 triệu đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/ 2021/NĐ-CP của Chính phủ.

- Cảm ơn luật sư!

THU HẰNG (thực hiện)