Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2023: Nhiều nét mới

Nhiều người dân, du khách đi trên đường Phạm Văn Đồng tò mò nhìn ngắm “ông trâu” chuẩn bị dự lễ hội. Ảnh: Phan Tuấn

Nhiều nét mới

Theo Ban Tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2023, trong mùa lễ hội năm nay, mức giải thưởng tăng so với năm 2022. Chủ có trâu đoạt giải Nhất nhận 100 triệu đồng, giải Nhì nhận 60 triệu đồng, giải Ba nhận 30 triệu đồng. Đồng thời, năm nay, Ban Tổ chức tổ chức 3 đợt kiểm tra trâu tham gia lễ hội (tăng 1 lần so với các năm trước) nhằm bảo đảm chất lượng các “ông trâu”, kịp thời phát hiện những trâu có biểu hiện khác thường để loại bỏ. Qua 3 đợt kiểm tra, các “ông trâu” đều bảo đảm đủ điều kiện tham gia lễ hội và sẵn sàng bước vào ngày hội.

Cùng với các hoạt động chính, bên lề lễ hội còn có các hoạt động hấp dẫn khác, nổi bật là Ngày hội khinh khí cầu Đồ Sơn 2023 diễn ra từ 16 đến 24-9, tại Công viên Đầm Vuông. Đây là hoạt động trải nghiệm thú vị, đặc sắc lần đầu được tổ chức tại thành phố.

Cùng với đó, Ngày hội bia và ẩm thực truyền thống được tổ chức từ ngày 18 đến 23-9, tại khuôn viên Trung tâm Văn hóa, thông tin và thể thao quận Đồ Sơn. Một số hoạt động văn hóa khác được tổ chức phục vụ người dân và du khách miễn phí: Đêm nhạc dân gian sân đình lúc 20 giờ ngày 21-9 tại đình Ngọc Xuyên (phường Ngọc Xuyên) và Đêm nhạc danh ca Ngọc Sơn lúc 20 giờ ngày 22-9 tại Sân vận động trung tâm quận Đồ Sơn…

Theo Phó chủ tịch UBND quận Đồ Sơn Phạm Hoàng Tuấn, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2023, việc bảo đảm an toàn trong suốt thời gian diễn ra lễ hội là yếu tố quan trọng hàng đầu. Toàn bộ công tác chuẩn bị cho các kháp đấu của lễ hội tại sân vận động trung tâm quận Đồ Sơn đã hoàn tất. Sân bãi được gia cố nhiều các lớp hàng rào bằng hệ thống cọc bê tông và lưới B40 để bảo đảman toàn trong quá trình các “ông trâu” thi đấu. Phía Bắc và phía Nam sân vận động được bố trí 2 cổng thoát trâu bằng các cọc sắt gắn các lốp ô tô, ở giữa sân bố trí 2 cửa thoát hiểm cho các lực lượng phục vụ trong sân. Trong thời điểm diễn ra lễ hội, quận Đồ Sơn tăng cường lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự trên địa bàn toàn quận, nhất là tại sân vận động. Trong đó, xây dựng phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy cho người dân, du khách và công tác kiểm soát lượng khách vào sân xem hội bảo đảm văn minh, an toàn.

Lễ hội năm nay tiếp tục thực hiện nghiêm việc không bán vé. Ban tổ chức dành 1 vạn vé mời phục vụ người dân quận Đồ Sơn và các khách mời. Hiệp hội Du lịch Hải Phòng và Công ty Âm nhạc Việt Thành là đơn vị đồng hành cùng Ban tổ chức cung cấp tour trải nghiệm Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2023. Đến sát ngày diễn ra phần hội, gần 1 vạn vé dự tour trải nghiệm lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn 2023 được phát hành thông qua các công ty lữ hành. Các vé này sẽ được phát hành dưới dạng mã QR, khách du lịch có thể in ra giấy hoặc lưu ảnh trên điện thoại để được quét mã khi vào sân, tránh tình trạng làm giả vé.

Hứa hẹn những kháp đấu hấp dẫn

Tham dự Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm nay cũng sẽ có 16 “ông trâu” như mọi năm. Mỗi “ông trâu” đều được các chủ trâu thuê riêng người chăm sóc hằng ngày, cho ăn, tắm rửa, rèn luyện thể lực theo phương pháp riêng và được tập luyện làm quen với khu vực tập trung đông người, tiếng động lớn để không bị hoảng sợ khi đưa ra “thi đấu”. Theo Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn, điểm nổi bật là các “ông trâu” tham gia lễ hội năm nay có thể hình rất lớn, hứa hẹn sẽ mang đến các kháp đấu gay cấn, hấp dẫn trong ngày 23-9 tới đây. Các “ông trâu” có độ tuổi từ 10-13 tuổi, nặng trung bình 1 tấn, cao từ 1,45-1,55 m, dài 2,1-2,4 m và vòng ngực trung bình 2,2-2,4 m. Trong đó, “ông trâu” số 3 của chủ trâu Lưu Đình Nam (phường Vạn Hương) được ghi nhận “to đô” nhất từ trước đến nay với chiều cao 1,6 m, dài 2,4 m, vòng ngực 2,6 m và nặng 1,3 tấn.

Bước vào ngày hội, 16 chủ trâu đều hồi hộp, háo hức và mong muốn “ông trâu” của mình sẽ giành được giải cao nhất. Với các chủ trâu, đó không chỉ là sự ghi nhận những nỗ lực trong hàng năm trời dày công chăm sóc, huấn luyện mà còn đem lại may mắn lớn cho bản thân, gia đình, dòng tộc và quê hương khi được vị thành hoàng của vùng đất Đồ Sơn là thần Điểm Tước Đại Vương lựa chọn. Với ý nghĩa như vậy, khác với những hội chọi trâu ở các địa phương khác, Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn là chuỗi những hoạt động sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng riêng có của người dân Đồ Sơn với phần lễ kéo dài nửa tháng được tổ chức trang trọng, chu đáo theo tập tục văn hóa truyền thống của địa phương tại các cơ sở thờ tự, tâm linh trên địa bàn các phường như: Lễ dâng hương, thượng cờ; Lễ rước nước; Lễ lâm trận; Lễ hiến sinh; Lễ tống thần…

Theo tiến sĩ Đoàn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Hải Phòng, Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn có sự giao thoa giữa những yếu tố văn hóa nông nghiệp đồng bằng với văn hóa cư dân ven biển, có sắc thái riêng gắn tục thờ cúng thủy thần với nghi lễ chọi và hiến sinh trâu, thể hiện bản sắc văn hóa tinh thần cùng thể chất đặc biệt của người dân miền biển, hằng ngày đối diện với sóng gió, bão tố để mưu sinh. Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn cũng thể hiện nét văn hóa độc đáo và khác biệt của người dân Đồ Sơn. Người Đồ Sơn cùng chung quan niệm “Trống mọi làng cùng đánh, thánh mọi làng cùng thờ”. Do vậy, cư dân tổng Đồ Sơn xưa dù có nhiều dòng họ hội tụ từ các miền quê khác nhau, nhưng đều thờ chung vị thành hoàng là thần Điểm Tước Đại Vương gắn với lễ hội chọi trâu. Với những giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng đó, Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia./.

Nguyễn Dương