Thực hiện đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền với nhân dân tại Hải Phòng: Chuẩn hóa quy trình, linh hoạt vận dụng (kỳ 1)

Người dân xã Đông Phương kiến nghị, phản ánh vấn đề nước sinh hoạt trên địa bàn tại hội nghị đối thoại với lãnh đạo huyện Kiến Thụy. Ảnh: Vân Nga

Kỳ 1: “Trái ngọt” từ thực hiện nền nếp, đồng bộ

Thực hiện Quyết định số 1738 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về Quy chế đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp với nhân dân, công tác đối thoại đã đi vào nền nếp, đồng bộ, trở thành việc làm thường xuyên, được triển khai sâu rộng. Qua đó góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp uỷ Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền các cấp, giúp mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với nhân dân ngày càng gắn kết, bền chặt.

Ấn tượng sâu đậm, hiệu quả thiết thực

Chị Lê Thị Thùy Trang, Bí thư Quận Đoàn Ngô Quyền đến giờ vẫn giữ những cảm xúc đặc biệt khi được dự cuộc đối thoại giữa Thường trực Thành ủy với đoàn viên, thanh niên Hải Phòng diễn ra ngày 30-3-2023. Chị Trang nhớ lại, “Hội trường Trung tâm Hội nghị thành phố sức chứa hơn 400 người không còn một chỗ trống. Màu xanh trẻ trung là chủ đạo khiến không khí đối thoại như dịu mát hơn nhưng vẫn có nhiều “sức nóng” bởi những vấn đề được thanh niên đề cập”. Tại hội nghị, chị Trang mạnh dạn bày tỏ mong muốn thành phố quan tâm chỉ đạo các sở, ngành tiếp tục dành quỹ đất và kinh phí cho việc xây dựng mới và sửa chữa, cải tạo, nâng cấp điểm sinh hoạt, vui chơi đáp ứng nhu cầu thanh thiếu nhi, được lãnh đạo thành phố, ngành, địa phương trả lời thấu đáo.

Cùng chung cảm xúc với chị Trang, nhiều đoàn viên, thanh niên thành phố có ấn tượng sâu sắc vì đây là lần đầu Thường trực Thành ủy trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe, giải quyết những kiến nghị, đề xuất của giới trẻ. Không khí đối thoại rất thân tình, ấm áp, không có khoảng cách nên các bạn trẻ thoải mái nói lên suy nghĩ, tâm tư của mình. Các đồng chí lãnh đạo thành phố cũng trả lời trực diện vấn đề, nhiều việc được quyết ngay tại chỗ.

Tiếp đó, ngày 27-5-2023, Thường trực Thành ủy tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại với công nhân, viên chức, lao động. Vẫn với tinh thần cởi mở, dân chủ, đại biểu người lao động dự hội nghị nêu các các câu hỏi, kiến nghị về nhiều lĩnh vực, trong đó có những vấn đề lớn, cơ bản được lãnh đạo thành phố, lãnh đạo các sở, ban, ngành giải đáp khá rõ. Công nhân dự hội nghị rất vui và tràn đầy tin tưởng khi đồng chí Bí thư Thành ủy đề nghị các đồng chí lãnh đạo thành phố, lãnh đạo các ban, sở, ngành chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghiêm túc những nội dung trả lời.

Không khí thẳng thắn, dân chủ với nhiều vấn đề nóng được chỉ đạo giải quyết ngay tại hội nghị cũng là cảm nhận chung của nhiều người dân, hội viên, đoàn viên khi tham dự hội nghị đối thoại các cấp. Bà Nguyễn Thị Hẹp, người dân thôn Đại Trà, xã Đông Phương (huyện Kiến Thụy) bày tỏ đồng tình với kết luận của các đồng chí Bí thư Huyện ủy và Chủ tịch UBND huyện tại hội nghị đối thoại giữa lãnh đạo huyện với đại diện hộ gia đình, cá nhân có phản ánh, kiến nghị về chất lượng nước của nhà máy nước xã Đông Phương, diễn ra ngày 8-7-2023. Bà Hẹp kể, “Lắng nghe bà con, lãnh đạo Huyện ủy giao UBND huyện chỉ đạo các phòng, ban chức năng phối hợp cùng người dân trong công tác thanh tra, kiểm tra toàn diện hoạt động của nhà máy nước xã Đông Phương. Tại hội nghị, Chủ tịch UBND huyện tiếp thu các ý kiến, kiến nghị, đề xuất của người dân và yêu cầu các phòng, ban, cơ quan liên quan tổng hợp, trả lời các kiến nghị”. Từ tinh thần nghiêm túc, cầu thị trong trả lời, giải quyết của lãnh đạo huyện, sau hội nghị, các băng-rôn, biển mang nội dung tẩy chay nhà máy nước của Công ty Đại Thái treo trước cửa nhà, dọc các tuyến đường trục chính của xã được người dân tháo dỡ, đồng thời bà con chuyển hồ sơ và các kiến nghị liên quan đến tổ công tác liên ngành của huyện để kiểm tra, có kết luận công tâm, khách quan.

Tháo gỡ vướng mắc, củng cố niềm tin

Đồng chí Đoàn Đức Giang, Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy Vĩnh Bảo khẳng định, đối thoại chính là dịp để nhân dân đề xuất, bày tỏ mong muốn, hiến kế và cũng là kênh giám sát quan trọng. Qua các cuộc đối thoại, người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền đánh giá được chủ trương, chính sách đi vào cuộc sống như thế nào, cái gì được, cái gì chưa được để có thể phát huy hoặc bổ sung, điều chỉnh. Như qua việc đối thoại với hiệu trưởng các trường học trên địa bàn, Thường trực Huyện ủy Vĩnh Bảo quyết định không sáp nhập trường học tiểu học vào trường THCS ở một số xã, mà chuyển thành sáp nhập trường tiểu học liên xã, nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của người dân. Hoặc qua đối thoại các xã xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, huyện có quyết sách về việc khẩn trương điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn đổi cho người dân, có hướng tháo gỡ vướng mắc trong hỗ trợ các hộ dân hiến đất nhiều lần xây dựng nông thôn mới xây lại cổng, tường rào sau hiến đất…

Phó chủ tịch UBND xã Tân Phong (huyện Kiến Thụy) Ngô Quốc Năm kể lại, cách đây 5 năm, qua đối thoại với nhân dân, các đồng chí Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã được bà con phản ánh việc Trưởng Công an xã có biểu hiện “hành dân”, tiêu cực. “Sau hội nghị đối thoại, kiểm tra cụ thể, thấy đồng chí này có sai phạm, chúng tôi đã báo cáo Huyện ủy, Công an huyện. Qua xem xét, điều tra, cấp có thẩm quyền xử lý thỏa đáng trường hợp này theo quy định pháp luật”. Từ thực tế công tác đối thoại của địa phương, đồng chí Ngô Quốc Năm cho rằng: Đối thoại là dịp để người dân tham gia góp ý xây dựng tổ chức Đảng, chính quyền; phát hiện, tố giác cán bộ, đảng viên, công chức có những hành vi tiêu cực; đồng thời cũng “sát hạch”, “chấm điểm” công khai, minh bạch năng lực, trách nhiệm, uy tín, bản lĩnh chính trị và hiệu quả công tác của cán bộ, công chức ở cơ sở. Đặc biệt, qua đối thoại, cán bộ cấp trên trực tiếp kiểm nghiệm được uy tín, năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên ở cấp dưới, những người đứng đầu tổ chức, địa phương, đơn vị. Đồng thời đây cũng là cơ hội để lãnh đạo cấp ủy, chính quyền trau dồi năng lực, kỹ năng, nêu cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành, giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở, khắc phục tình trạng quan liêu, xa dân.

Bà Phạm Thị Đót, ở thôn 7, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên) bày tỏ, nhờ đối thoại, người dân được phản ánh trực tiếp ý kiến của mình với người có thẩm quyền cao nhất ở địa phương mà không phải qua cấp trung gian nào; đồng thời được lãnh đạo trả lời, giải thích ngay một số vấn đề. “Tôi thấy, việc xã tổ chức đối thoại định kỳ và chuyên đề giúp nghe dân nói, hiểu điều dân cần và giải quyết vướng mắc người dân mong muốn. Thời gian đầu, khi xã triển khai đối thoại, một số người tỏ ra không tin tưởng nhiều vì lo ngại tình trạng “hứa nhiều mà giải quyết chẳng bao nhiêu”, nên còn phát biểu chung chung. Từ thực tế thấy ý kiến phản ánh, kiến nghị của bà con đều được xem xét, giải quyết ngay nên càng ngày người dân càng tin tưởng, thẳng thắn góp ý nhiều vấn đề để chính quyền địa phương chấn chỉnh kịp thời”.

Theo số liệu của Ban Dân vận Thành ủy, từ năm 2015 đến 30-6-2023, toàn thành phố tổ chức được 4.962 hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp với nhân dân. Trong đó, cấp thành phố tổ chức được 104 hội nghị; cấp quận, huyện tổ chức 1.134 hội nghị; cấp xã, phường, thị trấn tổ chức 3.721 hội nghị. Trong 2,5 năm qua (từ 2021 đến nay), toàn thành phố tổ chức được 2.299 hội nghị đối thoại; bằng 83,7% so với cả nhiệm kỳ 2015-2020. Đặc biệt, đến tháng 10-2023, từ cấp thành phố đến cơ sở, 100% số người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền tổ chức đối thoại định kỳ với nhân dân.

Lãnh đạo các quận ủy, huyện ủy Lê Chân, Ngô Quyền, Kiến Thụy… khẳng định đối thoại là giải pháp trước tiên để giải tỏa căng thẳng, bức xúc của người dân. Cái được lớn nhất là đối thoại giúp mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với nhân dân ngày càng bền chặt, gần gũi thân thiết, củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội. Chính nhờ đối thoại với lãnh đạo các cấp, người dân được góp ý xây dựng chính quyền, bớt e ngại khi tiếp xúc với cán bộ, chính quyền. Việc giải quyết kiến nghị của người dân sau đối thoại chính là thước đo năng lực, trình độ, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức…

Thực hiện bài bản, đồng bộ

Đồng chí Lương Toàn Thắng, Trưởng Ban Dân vận Huyện ủy Kiến Thụy thông tin, từ khi thực hiện quy chế đối thoại theo Quyết định 1738 của Thành ủy, công tác đối thoại của huyện đi vào nền nếp, việc chỉ đạo tổ chức thực hiện đồng bộ, bài bản. Huyện xây dựng kế hoạch tổ chức công tác đối thoại hằng năm, hướng dẫn cụ thể cấp cơ sở triển khai trên cơ sở mẫu hoá kịch bản, nội dung tổ chức, mẫu hoá các báo cáo, mẫu khảo sát xin ý kiến nhân dân... Từ đó, các xã xây dựng kế hoạch cụ thể hằng năm và triển khai bài bản.

Đây cũng là cách làm của các quận, huyện khác trên địa bàn thành phố khi việc chỉ đạo thực hiện công tác đối thoại của Thành uỷ hết sức bài bản, khoa học, quyết liệt và luôn có sự điều chỉnh sáng tạo. Theo Ban Dân vận Thành uỷ, để việc thực hiện công tác đối thoại theo Quyết định 1738 đồng bộ, khoa học, nền nếp, Thành ủy yêu cầu Ban Dân vận Thành ủy và các địa phương triển khai nghiêm việc quán triệt, tuyên truyền. Hằng năm, Thành ủy đều xây dựng chương trình đối thoại và yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm túc. Trong nhiệm kỳ Đại hội 15 Đảng bộ thành phố (2015- 2020), Thành ủy chọn khâu đột phá là tăng cường, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác vận động nhân dân, tiếp dân, đối thoại và giải quyết kịp thời các kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Đến đầu nhiệm kỳ Đại hội 16 (2020-2025), Ban Thường vụ Thành ủy xác định và chỉ đạo thực hiện chỉ tiêu hằng năm: “100% số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp đối thoại trực tiếp với nhân dân theo quy định”. Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, hằng năm, Ban Dân vận Thành ủy ban hành hướng dẫn về việc thực hiện công tác đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp với nhân dân; cử cán bộ dự các hội nghị đối thoại; 100% các quận ủy, huyện ủy xây dựng kế hoạch đối thoại định kỳ với nhân dân cấp huyện và cấp xã, thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ hằng quý, 6 tháng, cuối năm.

---------------------------

Kỳ 2: Từ “kim chỉ nam” đến sức lan tỏa sâu rộng

NHÓM PHÓNG VIÊN KINH TẾ