Phát hiện, xử lý hành vi thuê, mượn phụ tùng ô tô để đăng kiểm xe: Ngăn chặn những hệ lụy mất an toàn giao thông (kỳ cuối)

Kỳ cuối:

Siết chặt các biện pháp quản lý hậu đăng kiểm

Lực lượng Thanh tra Sở GTVT kiểm tra phương tiện trên đường Đình Vũ. Ảnh: Đàm Thanh 

Bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát phương tiện

Việc tráo đổi phụ tùng để đăng kiểm là hành vi vi phạm pháp luật, gây mất trật tự an toàn giao thông. Tình trạng này vẫn xảy ra không chỉ tại Hải Phòng mà còn ở các địa phương khác, nhưng chưa được ngăn chặn hữu hiệu.

Theo quy định hiện hành liên quan đến xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông, lực lượng tuần tra, kiểm soát giao thông chỉ xử lý các phương tiện đang hoạt động trên đường. Dù phát hiện có xe đỗ trong bến, bãi vi phạm, kể cả những vi phạm dễ thấy như cơi nới thùng- thành xe, cũng không thể xử lý. Vì thế, khó kiểm soát từ sớm, chặt chẽ tính năng an toàn của phương tiện.

Chánh văn phòng Ban An toàn giao thông thành phố Nguyễn Văn Luyến cho biết, Ban thường xuyên thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành đến các doanh nghiệp kinh doanh vận tải để kiểm tra. Tuy nhiên, việc kiểm tra phương tiện tại bến, bãi còn hạn chế, chủ yếu là kiểm tra về thủ tục, chưa thực hiện kiểm tra chất lượng phương tiện.

Sau khi đăng kiểm, xe thay lốp kém chất lượng tiếp tục lưu thông với tấm “bùa hộ mệnh” là tem kiểm định (còn hạn) được dán trên xe. Thực tế, với quy định hiện nay, việc kiểm tra phương tiện trên đường chỉ giải quyết được phần “ngọn”. Để giải quyết được phần “gốc”, cần phải sửa đổi, bổ sung thêm, nhất là cho phép lực lượng chức năng được kiểm tra, xử lý phương tiện tại các bến, bãi, nhằm phát hiện vi phạm, ngăn chặn triệt để tình trạng xe kém chất lượng trước khi tham gia giao thông. Đồng thời có thể phát hiện và xử lý ngay đối với những phương tiện tráo đổi phụ tùng, phụ kiện sau khi đăng kiểm. Để tránh tình trạng “lạm quyền”, gây khó khăn cho doanh nghiệp vận tải, các bộ liên quan cần có hướng dẫn, chỉ đạo lực lượng chức năng khi thực hiện phải có chuyên đề kết hợp các biện pháp nghiệp vụ kiểm tra tại các bến, bãi, điểm sửa xe…

Theo Phó chủ tịch Chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Khuất Việt Hùng, hiện đúng là có “lỗ hổng” pháp lý đối với lĩnh vực này, trong đó hầu như chưa đề cập đến công tác quản lý phụ tùng, linh kiện và quản lý bảo dưỡng, sửa chữa đối với xe ô tô sau đăng kiểm. Đây là vấn đề cần được bàn rõ, cũng sẽ được điều chỉnh trong thời gian tới để có những quy định chặt chẽ hơn, giúp việc sửa chữa, bảo dưỡng, bảo đảm điều kiên kỹ thuật, an toàn của phương tiện được thực hiện nghiêm túc.

Tăng chế tài xử lý

Bên cạnh bổ sung quy định trong công tác quản lý, kiểm tra và giám sát, tăng chế tài xử lý là biện pháp quan trọng để từng bước ngăn chặn và chấm dứt tình trạng này. Hiện hành vi thuê, mượn phụ tùng, linh kiện xe ô tô để đăng kiểm có mức phạt cao nhất lên đến 12 triệu đồng, nhưng chỉ xác định lỗi của chủ xe. Do đó, phải xác định rõ vi phạm, mức độ xử lý các cơ sở, cá nhân cho thuê, mượn phụ tùng để kiểm định xe, hoặc thực hiện cải tạo, thay đổi kết cấu, tổng thành xe khác với thông số đăng kiểm quy định, vì đây là hành vi tiếp tay cho vi phạm, gián tiếp gây mất an toàn giao thông. Thậm chí cần tăng nặng hơn mức phạt đối với cơ sở, cá nhân thực hiện hành vi này so với chủ xe sử dụng “dịch vụ” của họ.

Cùng với các biện pháp quản lý nhà nước, trong hoạt động tuần tra, kiểm soát phương tiện trên đường, lực lượng chức năng cần được trang bị đầy đủ quy định kỹ thuật, thiết bị kiểm tra tiên tiến, hiện đại để phát hiện vi phạm dễ dàng, nhanh chóng. Liên quan đến lốp xe, cần quy định về thời hạn lốp xe được sử dụng hoặc độ mòn hoa lốp (được xác định bằng thiết bị đo) được phép lưu hành, điều kiện nào đến trước sẽ thực hiện trước. Có như vậy mới từng bước ngăn chặn xe sử dụng phụ tùng không bảo đảm chất lượng, an toàn khi tham gia giao thông.

Phó chủ tịch Chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Khuất Việt Hùng cho rằng, để những chiếc xe ô tô bảo đảm chất lượng khi tham gia giao thông, cần sự chung tay của cả cơ quan quản lý, lực lượng chức năng và doanh nghiệp vận tải. Quản lý tốt, xử lý nghiêm, doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện đúng quy định pháp luật sẽ góp phần hình thành văn hóa giao thông, được thể hiện từ chất lượng phương tiện đến người lái xe. Còn theo đề xuất của Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hải Phòng Lê Văn Tiến, chính quyền địa phương cần tổ chức cho các điểm sửa chữa xe ô tô trên địa bàn ký cam kết không tham gia cho thuê, mượn phụ tùng đăng kiểm, không thực hiện cơi nới thùng- thành phương tiện. Về lâu dài, cần dành diện tích đất để xây dựng các bãi đỗ xe tĩnh, giao các doanh nghiệp thu hút các điểm sửa chữa xe, chủ động thực hiện các loại hình dịch vụ trong bãi xe, trong đó có sửa chữa xe. Điểm thuận lợi của mô hình này là quản lý tốt về an ninh trật tự, đồng thời dễ dàng phối hợp các cơ quan chức năng trong thực hiện kiểm tra phương tiện.

--------------------------------

(Xem từ báo Hải Phòng hằng ngày số ra ngày 9-10-2023)

MAI LÂM