Đẩy mạnh công tác vận động quần chúng chống khai thác IUU: Tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát biên phòng Bến Xăm (Đồn biên phòng Đồ Sơn) tuyên truyền chống IUU cho ngư dân.

Tăng thời gian, tần suất tiếp cận ngư dân

Quản lý số phương tiện lớn, hoạt động ở nhiều ngành nghề, do đó, để việc chống khai thác IUU thực sự “thấm và ngấm” vào tư tưởng, nhận thức của mỗi ngư dân, cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Tràng Cát bám sát địa bàn, đa dạng hóa hình thức, biện pháp tuyên truyền tới ngư dân. Trung tá Nguyễn Cao Cường, Chính trị viên Đồn biên phòng Tràng Cát cho biết: Đơn vị tổ chức hội nghị tập trung, tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh của địa phương và tuyên truyền trực tiếp tại cảng cá, trạm biên phòng… Theo anh Nguyễn Văn Toàn, thuyền trưởng tàu HP 90969, ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên): Được cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát biên phòng Bạch Đằng (Đồn biên phòng Tràng Cát) tuyên truyền, nhắc nhở chấp hành quy định chống khai thác IUU giúp anh thuộc lòng các quy định. Cùng với đó, mỗi lần ra khơi, anh ký cam kết không vi phạm IUU.

Tại địa bàn quận Đồ Sơn có 226 phương tiện đánh bắt hải sản, với hơn 800 lao động của thành phố và 65 phương tiện với 300 lao động ở các tỉnh, thành phố khác đủ điều kiện hoạt động. Để thực hiện tốt công tác tuyên truyền, Đồn biên phòng Đồ Sơn xác định nắm rõ “5 biết” gồm: “Biết về phương tiện, biết chủ phương tiện, biết thuyền trưởng, biết ngành nghề hoạt động và biết kênh thông tin liên lạc”. Từ đó, đơn vị chủ động quản lý, kiểm soát phương tiện cả khi nằm bờ và khi đang khai thác trên biển, từ đó có hình thức tuyên truyền phù hợp.

Hiện, trên địa bàn thành phố có gần 900 tàu cá đang hoạt động, trong đó, tập trung chủ yếu ở xã Lập Lễ, Phả Lễ (huyện Thủy Nguyên); xã Đại Hợp (huyện Kiến Thụy), phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn), thị trấn Cát Bà (huyện Cát Hải)… Từ đầu năm 2023 đến nay, BĐBP thành phố phối hợp với các địa phương, lực lượng tổ chức tuyên truyền chống khai thác IUU đến gần 2.000 lượt phương tiện, với hơn 9.000 lượt ngư dân tham gia; cấp, phát gần 4.000 tờ gấp các loại, 150 sách pháp luật về Luật Thủy sản, các hành vi được phép và cấm khi khai thác trên biển…

Chú trọng nhóm “nguy cơ cao”

Thực tế cho thấy, công tác tuyên truyền có vai trò quan trọng, làm thay đổi từ nhận thức đến hành động của ngư dân trong chấp hành chống khai thác IUU. Tuy nhiên, còn một số lỗi vi phạm chưa chấm dứt triệt để như: mất tín hiệu giám sát hành trình; đánh bắt sai vùng, sai tuyến; ghi không đầy đủ nhật ký khai thác…, tình trạng này diễn ra do cả lỗi chủ quan và khách quan. Theo Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Bạch Đằng Lê Hồng Việt: Đến nay, tất cả ngư dân đều nắm đầy đủ quy định về chống khai thác IUU nhưng có một bộ phận nhỏ vẫn vi phạm do gánh nặng trả lãi ngân hàng hằng tháng nên trong mỗi chuyến đi muốn tận dụng để đánh bắt ở những tuyến, vùng không đúng quy định; một số ít ngư dân không biết chữ, mải đánh bắt nên việc ghi nhật ký khai thác chưa thường xuyên. Bên cạnh lỗi chủ quan còn do lỗi khách quan, hệ thống thiết bị lỗi kỹ thuật hoặc do sử dụng lâu ngày bị hỏng hóc; không ít phương tiện đang thả trôi dẫn đến vi phạm vùng, tuyến khai thác…

Không những thế, để “né tránh” sự kiểm soát gắt gao của lực lượng chức năng, có phương tiện 6 tháng không về địa phương. Kết thúc chuyến đi biển, chủ tàu đưa phương tiện neo đậu tại các địa phương như: Quảng Ninh, Thái Bình để chuẩn bị bổ sung nhiên liệu, nguyên liệu cần thiết và tiếp tục ra khơi. Để ngăn chặn tình trạng trên, ngoài các biện pháp “mạnh”, BĐBP thành phố xác định công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của ngư dân vẫn là giải pháp mang tính căn cơ, lâu dài và bền vững. Phó đồn trưởng Đồn biên phòng Đồ Sơn Bùi Mạnh Hà cho biết: Đơn vị đang phối hợp các địa phương, đơn vị liên quan rà soát, thống kê các phương tiện thường xuyên mắc các “lỗi” nêu trên, trực tiếp gặp gỡ các chủ tàu, thuyền trưởng để nắm bắt, tìm hiểu nguyên nhân vi phạm, đồng thời, tập trung tuyên truyền cá biệt, tuyên truyền 1-1, yêu cầu ngư dân viết cam kết không tái phạm và giám sát chặt việc thực hiện cam kết của ngư dân. Đồng thời, đưa các phương tiện này vào diện theo dõi đặc biệt, thường xuyên cập nhật các hoạt động của người, phương tiện khi hoạt động trên biển để kịp thời có biện pháp khắc phục, xử lý vi phạm.

Nhằm chung tay gỡ “thẻ vàng” của EC đối với ngành Thủy sản, BĐBP thành phố tiếp tục phối hợp các cấp, các ngành, các địa phương, nhất là lực lượng thực thi pháp luật trên biển như: Cảnh sát biển, Kiểm ngư, Hải quân… đẩy mạnh đẩy mạnh tuyên truyền chống IUU; kết hợp quản lý hành chính với giáo dục, vận động, thuyết phục chủ tàu, thuyền trưởng tham gia công tác chống khai thác IUU, chủ động cung cấp thông tin phương tiện vi phạm trên biển; tăng cường tuần tra, kiểm soát, nhắc nhở bà con lắp đặt, vận hành thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá, không sử dụng xung điện, vật liệu nổ để khai thác hải sản… - Phó chính ủy BĐBP thành phố Kiều Mạnh Hiệp thông tin./.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN