Giải quyết “thấu tình, đạt lý”
(HPĐT)- Theo quy định hiện hành, chủ hộ kinh doanh không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, nhưng thực tế cả nước có hơn 4.000 người tham gia. Đáng nói, nhiều người trong số này có thời gian đóng BHXH dài, “mấp mé” đến tuổi nghỉ hưu, nhưng do “vướng” quy định nên mọi quyền lợi bị “treo”. Hải Phòng cũng là 1 trong 54 địa phương trên cả nước để xảy ra tình trạng thu BHXH bắt buộc đối với chủ hộ cá nhân kinh doanh, tuy không nhiều, chỉ vài chục trường hợp.
.png)
Cần thẳng thắn nhìn nhận, cái sai khi thu BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh trước hết thuộc về trách nhiệm cơ quan BHXH, nhất là BHXH các địa phương. Để sửa sai, ngành BHXH đề xuất phương án sẽ tiếp tục giải quyết chế độ theo quy định của Luật BHXH khi chủ hộ kinh doanh đủ điều kiện hoặc được bảo lưu thời gian đã đóng BHXH; không thu hồi tiền hưởng BHXH của người là chủ hộ kinh doanh đã được giải quyết từ năm 2003 đến nay. Đối với các trường hợp đã thoái thu BHXH, nếu chủ hộ kinh doanh có nguyện vọng thì được đóng BHXH lại bằng số tiền đã thoái thu để khôi phục quá trình đóng BHXH bắt buộc. Đề xuất này được dư luận xã hội đánh giá “hợp lý, hợp tình”, bảo đảm quyền lợi của chủ hộ kinh doanh cũng như với đúng nguyên tắc đóng - hưởng mà ngành BHXH đang thực hiện; được các chủ hộ kinh doanh đồng tình ủng hộ. Nếu phương án của ngành BHXH được thông qua, nhiều chủ hộ kinh doanh có điều kiện hưởng lương hưu khi về già, thêm thu nhập để ổn định cuộc sống lúc hết tuổi lao động.
Thực tế, đây không phải lần đầu ngành BHXH gặp vướng mắc trong giải quyết chế độ, chính sách, quyền lợi đối với người tham gia BHXH. Trước đó, năm 2021, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 101 về giải quyết vướng mắc trong thực hiện BHXH bắt buộc với một số chức danh cấp xã (Phó chỉ huy trưởng Quân sự, Phó trưởng Công an và người làm việc theo hợp đồng lao động) đã đóng BHXH trong giai đoạn 2003-2020. Cũng với phương án giải quyết như trên, ngành BHXH bảo đảm tối ưu quyền lợi của người tham gia BHXH bắt buộc, tạo niềm tin của người tham gia vào hệ thống an sinh của ngành.
Hiện, việc cần sớm thực hiện là khẩn trương giải quyết chế độ đối với chủ hộ kinh doanh đã mua BHXH bắt buộc, không để quyền lợi của họ bị “treo” quá lâu, gây dư luận, tâm lý lo lắng về chính sách BHXH. Về lâu dài, nhiều chủ hộ kinh doanh mong muốn chính sách có sự điều chỉnh, thay đổi linh hoạt phù hợp thực tiễn, bổ sung chủ hộ kinh doanh vào nhóm thuộc trường hợp tham gia BHXH bắt buộc. Đáp ứng mong muốn này, trong dự thảo Luật BHXH (sửa đổi), cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung 5 nhóm lao động phải tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có chủ hộ kinh doanh. Nếu Luật BHXH (sửa đổi) được thông qua, toàn quốc sẽ có khoảng 5,6 triệu hộ kinh doanh cá thể tham gia BHXH bắt buộc, trong đó tại Hải Phòng có hơn 35.000 hộ. Không những thế, những trường hợp này có điều kiện kinh tế khá, có thể tham gia BHXH ở mức đóng cao. Đây là nhóm “khách hàng” lớn, sẽ góp phần tăng diện bao phủ BHXH, phù hợp định hướng BHXH đa tầng theo Nghị quyết số 28 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 12 về cải cách chính sách BHXH, bảo đảm bền vững mục tiêu an sinh xã hội của thành phố và đất nước./.