Mô hình thực hiện phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình tại Hải Phòng: Cầu nối gắn kết “lòng dân - ý Đảng” (kỳ 3)

Kỳ 3: “Gạn” khó khăn, “khơi” giải pháp

Nhờ sự vào cuộc tích cực của đảng viên Chi bộ Tổ dân phố 10, phường Đông Khê (quận Ngô Quyền), nguy cơ về cháy nổ, ô nhiễm môi trường trên địa bàn giảm đáng kể. Ảnh: Minh Minh

Còn nhiều trăn trở

Đánh giá mô hình phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình có ý nghĩa thiết thực, nhưng khi được hỏi về các khó khăn, nhất là những ngày đầu tiên phong thí điểm, thiếu kinh nghiệm, đồng chí Nguyễn Văn Tốt, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy phường Tân Thành (quận Dương Kinh) không giấu giếm: Thời điểm Đảng ủy xã xuống các chi bộ phổ biến chủ trương, cả bí thư chi bộ lẫn các đảng viên đều tỏ ra ngần ngại. Là một trong những chi bộ đầu tiên thực hiện mô hình, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Tân Tiến Phạm Văn Thành cho biết, phần lớn đảng viên tại chi bộ là cán bộ nghỉ hưu, có kinh nghiệm hoạt động nhưng tuổi cao, sức yếu, đi lại khó khăn..., dẫn đến hạn chế trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân. Có một số đảng viên trẻ tuổi, nhưng kinh nghiệm còn “non”, hằng ngày phải đi làm tại doanh nghiệp hoặc nơi xa nên ít thời gian, không thường xuyên gần gũi người dân trên địa bàn, do đó việc sâu sát nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và ý kiến người dân có lúc chưa kịp thời. Đảng viên Nguyễn Quang Tân kể: “Sau khi xuất ngũ trở về địa phương, mới đầu tôi chỉ chú tâm làm kinh tế gia đình. Khi được phân công phụ trách các hộ gia đình, không tránh khỏi lúng túng, phải nhờ đồng chí Bí thư chi bộ hướng dẫn”.

Tương tự, các địa phương khác cũng gặp khó khăn. Bí thư Đảng ủy phường Hưng Đạo (quận Dương Kinh) Đỗ Đức Thời cho hay: “Trong quá trình tổ chức thực hiện, có thời điểm vai trò của một số đồng chí được phân công phụ trách hộ gia đình chưa thể hiện rõ, chưa thực sự trách nhiệm cao, phát huy được tính tiền phong, gương mẫu của đảng viên. Chưa kể, năng lực, trình độ hạn chế, nên việc nói và làm chưa thuyết phục người dân. Thậm chí có đảng viên giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt lý tưởng, uy tín thấp khiến người dân mất niềm tin”. Cùng nhìn nhận những hạn chế này, theo Bí thư Đảng ủy xã Tân Dương (huyện Thủy Nguyên) Vi Hoàng Lân và Bí thư Đảng ủy phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) Hoàng Minh Tiệp, còn một nguyên nhân nữa khiến đảng viên chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của mình bởi do phân bổ mật độ dân cư và đảng viên trên địa bàn không đồng đều. Có chi bộ thôn số lượng đảng viên ít, số hộ dân đông, nên phải phân công một đảng viên phụ trách đến gần 50 hộ gia đình, khó mang lại hiệu quả cao.

Từ thực tế cho thấy, quá trình triển khai mô hình ở một số địa phương còn hình thức, chưa thực chất. Cụ thể, một số Đảng ủy xã, phường chưa chủ động, kịp thời kiện toàn nhân sự, công tác của Ban Chỉ đạo thực hiện mô hình; một số thành viên Ban Chỉ đạo chưa thực sự trách nhiệm cao, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ. Công tác kiểm tra, giám sát chưa thường xuyên; việc triển khai chưa chủ động, linh hoạt, thiếu tính sáng tạo khi áp dụng vào thực tiễn. Việc kiểm điểm công tác phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình tại các kỳ sinh hoạt định kỳ của Đảng ủy, chi bộ chưa được quan tâm đúng mức; chưa dành nhiều thời gian để xem xét, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của đảng viên. Việc hướng dẫn, giúp đỡ đảng viên, nhất là đảng viên trẻ trong thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế…

Càng khó càng ló sáng tạo

Mặc dù là cụ thể hóa thi hành Điều lệ Đảng, nhưng trong quá trình tổ chức triển khai chuyên đề “Xây dựng và củng cố mối quan hệ mật thiết giữa đảng viên với quần chúng nhân dân thông qua việc phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình”, Quận ủy Dương Kinh luôn chủ trương thực hiện cẩn trọng, bài bản. Điều đó đòi hỏi xác định rõ lộ trình cụ thể từ ban hành kế hoạch, triển khai thí điểm, sơ kết, ban hành thông báo, tổng kết rồi mới ban hành nghị quyết. Lý giải lý do, Trưởng Ban Tổ chức Quận ủy Phạm Văn Minh cho biết: “Là đơn vị khởi điểm tổ chức thực hiện mô hình trên toàn thành phố, thời điểm 2011, chúng tôi không có mô hình điểm để học tập, làm theo nên phải tự mày mò, thí điểm, thậm chí chấp nhận “vướng mắc đến đâu, tháo gỡ, điều chỉnh đến đó”. Quan điểm là quyết tâm thực hiện thành công chủ trương đề ra, không thấy khó mà bàn lùi, thấy gian nan mà nản chí”.

Cụ thể, Ban Tổ chức Quận ủy Dương Kinh thường xuyên theo dõi, nắm tình hình, đôn đốc thực hiện. Mặt khác, hằng năm, tham mưu Ban Thường vụ Quận ủy xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát đối với Đảng ủy các phường, chi bộ, đảng viên trong việc thực hiện các kế hoạch, thông báo, nghị quyết, hướng dẫn cũng như sơ kết, tổng kết và báo cáo, đề xuất những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện để bổ khuyết chỉ đạo.

Bí thư Đảng ủy phường Hưng Đạo (quận Dương Kinh) trao đổi với các Bí thư chi bộ tổ dân phố về tăng cường thực hiện Nghị quyết 02 của Ban Thường vụ Quận ủy Dương Kinh.

Tại quận Lê Chân, theo Trưởng Ban Tổ chức Quận ủy Lâm Văn Đạt, Ban và Đảng ủy các phường phối hợp chỉ đạo cấp ủy các chi bộ tổ dân phố xây dựng nội dung, kế hoạch, phương án tổ chức phân công nhiệm vụ đảng viên phụ trách hộ gia đình; xác định rõ nhiệm vụ cần tập trung thực hiện, cụ thể tên, địa chỉ, số nhà hộ dân mà đảng viên được phân công phụ trách. Còn Phó trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Thủy Nguyên Bùi Thị Phương Loan cho rằng, để việc phân công đảng viên đi vào hiệu quả thực chất, đối với mỗi chi bộ, phải lựa chọn những vấn đề cụ thể, thiết thực, như: công tác phòng, chống dịch bệnh, thiên tai; công tác giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai, trật tự đô thị, xây dựng; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, xây dựng gia đình văn hóa, thôn, tổ dân phố văn hóa, nếp sống văn minh đô thị; công tác phát hiện, bồi dưỡng nguồn quần chúng ưu tú kết nạp Đảng… Hằng năm, tổ chức thực hiện đánh giá, phân tích, vận dụng vào công tác xếp loại tổ chức Đảng, đảng viên.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, các chi, đảng bộ cũng linh hoạt, có nhiều cách làm sáng tạo. Như các chi bộ ở phường Tân Thành khi mới triển khai chủ trương phân công nhiệm vụ cho đảng viên, nhiều đảng viên ngần ngại, các hộ dân chưa phối hợp, Đảng ủy phường, cấp ủy chi bộ vào cuộc tuyên truyền, giải thích, thậm chí họp dân để nêu rõ lý do, cách thức triển khai cụ thể. Đối với các địa phương khác, tùy tình hình cụ thể có cách tháo gỡ vướng mắc kịp thời. Tại Chi bộ Tổ dân phố 1A phường Hải Thành (quận Dương Kinh), Chi bộ Tổ dân phố số 19 phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân), Chi bộ thôn 4B, xã Tân Dương và Chi bộ thôn 5, xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên), với trường hợp đảng viên phụ trách nhiều hộ gia đình dẫn đến “quá tải”, chi ủy thực hiện phương án “một kèm một”- một đảng viên kết hợp một cán bộ mặt trận, hội viên các đoàn thể, như: thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh hoặc một đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức Đảng và nhân dân nơi cư trú theo Quy định 213 của Bộ Chính trị cùng tham gia phụ trách. Hay như các chi bộ Tổ dân phố số 5 và số 9, phường Máy Tơ, Chi bộ Tổ dân phố 10, phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) lại phân công đảng viên phụ trách hộ gia đình theo ngõ, phố. Riêng Hội cựu chiến binh xã Hiệp Hòa (huyện Vĩnh Bảo) phân công các cựu chiến binh phối hợp đảng viên ở chi bộ thôn triển khai mô hình “1+3”, tức là cứ một đảng viên hoặc cựu chiến binh thì phụ trách 3 hộ gia đình…

Bên cạnh nỗ lực, quyết tâm cao của tổ chức Đảng từ quận, huyện đến cơ sở trong việc đưa ra các giải pháp khắc phục khó khăn, tháo gỡ vướng mắc thuộc thẩm quyền của mình đối với tâm tư, nguyện vọng của người dân, thực tế có những việc vượt quá khả năng giải quyết của đảng viên, chi bộ, đảng bộ xã, phường, thị trấn, thậm chí các quận, huyện ủy, cũng tác động đến hiệu quả mô hình, ảnh hưởng đến vai trò của đảng viên phụ trách hộ gia đình. Ví dụ việc xem xét, xử lý, giải quyết những mong muốn, nguyện vọng của hộ dân được phát hiện trong quá trình đảng viên theo dõi liên quan đến việc giải phóng mặt bằng, đền bù thu hồi đất phục vụ một số công trình, dự án; tình trạng xả thải gây ô nhiễm môi trường của một số doanh nghiệp được người dân kiến nghị nhiều năm nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng… Những vấn đề này rất cần vai trò định hướng, lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy. Hay việc đánh giá vai trò, trách nhiệm của đảng viên đang công tác sinh hoạt theo Quy định 213 của Bộ Chính trị cần chặt chẽ, cụ thể hơn, là cơ sở để cấp ủy các cấp ràng buộc trách nhiệm khi phân công tham gia phụ trách hộ gia đình trên địa bàn.

--------------------------

Kỳ cuối: Xem xét tổng kết thực tiễn, nhân rộng mô hình

TRỊNH HỒNG PHƯƠNG