Huyện Tiên Lãng: Bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất

Cống Rỗ mới - cống đầu mối quan trọng trên địa bàn huyện Tiên Lãng.

Xâm nhập mặn đến sớm, gay gắt

Ngày 26-10, mực nước sông Thái Bình lên cao, nhưng tại cống Rỗ mới tại xã Quyết Tiến, công nhân không thể mở cống để lấy nước bổ sung vào hệ thống do độ mặn cao hơn mức cho phép nhiều lần. Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi Tiên Lãng Nguyễn Trí Dũng cho biết: Do lượng mưa thấp, tình trạng xâm nhập mặn đến sớm và nồng độ cao hơn so với nhiều năm trước. Hệ thống thủy lợi Tiên Lãng có 3 công đầu mối chính là: Rỗ mới, Rỗ cũ và sông Mới. Con nước cuối tháng 10 (từ ngày 22 đến ngày 26), có 2 ngày do độ mặn cao, không thể vận hành cống lấy nước bổ sung vào hệ thống. Những ngày còn lại thời gian lấy nước không nhiều, chỉ từ 2 đến 3 giờ (trong khi trung bình mỗi con nước thường lấy từ 8 đến 10 giờ). Do không có nước bổ sung, nên nửa tháng nay đơn vị không thể thực hiện việc thau đảo, nếu kéo dài nguy cơ ô nhiễm nguồn nước gia tăng.

Theo kế hoạch, việc lấy nước phục vụ Đông - Xuân 2024 diễn ra từ tháng 11- 2023 trước đến tháng 5 năm sau, nước lấy vào hệ thống độ mặn cho phép < 1‰. Tổng số cống lấy nước trong vụ ĐôngXuân trên địa bàn huyện 39 cống. Nhưng gần đây, xâm nhập mặn chiều hướng tăng cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước phục vụ sản xuất của địa phương. Nước mặn ảnh hưởng đến hệ thống thuỷ lợi của 18 xã, thị trấn khu vực Nam sông Mới. Năm nay, mùa khô mới bắt đầu, nhưng độ mặn có thời điểm lên tới 3-4‰.

Vụ Xuân năm 2024, huyện Tiên Lãng đặt mục tiêu tổ chức sản xuất lúa trên diện tích 5.646 ha và trồng 2.100 ha rau màu trở lên. Do đó, để bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, đời sống, công tác phòng, chống xâm nhập mặn được địa phương triển khai quyết liệt, cấp bách.

Sẵn sàng nhiều giải pháp

Trước những yếu tố bất lợi về xâm nhập mặn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiên Lãng Vũ Hồng Nam thông tin: Phòng tham mưu UBND huyện ban hành Kế hoạch 176/KH-UBND với 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chống hạn, xâm nhập mặn phục vụ sản xuất vụ ĐôngXuân năm 2024. Trong đó, huyện yêu cầu các xã, thị trấn, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi xây dựng kế hoạch chống hạn, xâm nhập mặn cụ thể. Từ ngày 5-11 đến cuối tháng 12-2023 cần hoàn thành khơi thông kênh mương nội đồng. Với diện tích dự báo không đủ nước tưới, nguy cơ nhiễm mặn cao, địa phương tăng cường tuyên truyền hướng dẫn người dân chuyển đổi cây trồng phù hợp, cây trồng có khả năng chịu mặn cao; khuyến cáo nông dân thực hiện đúng khung lịch thời vụ. Các địa phương ở triền sông Văn Úc nghiên cứu, áp dụng giải pháp truyền thống để “lấy nước hớt” giảm căng thẳng trong bổ sung nguồn nước phục vụ sản xuất.

Xã Vinh Quang là địa phương nhiều nguy cơ bị ảnh hưởng của hạn hán và xâm nhập mặn. Do đó, ngay sau khi hoàn thành việc thu hoạch lúa mùa và rau màu, UBND xã ban hành kế hoạch, yêu cầu các thôn phát động người dân tham gia chiến dịch làm thủy lợi nội đồng, nạo vét kênh mương kết hợp đắp bờ, mở rộng bờ vùng bờ thửa tại 3 tuyến kênh với chiều dài hơn 2.000 m; sửa chữa, khắc phục bất cập cống bà Nhông. Xã cũng khuyến khích nông dân sử dụng giống lúa QS88 có khả năng chịu mặn, cho năng suất cao và được trồng thử nghiệm tại địa phương trong vụ mùa vừa qua.

Phó chủ tịch UBND xã Tiên Thắng Phạm Văn Chẩm cho biết: Để bảo đảm đủ nước phục vụ hơn 480 ha đất sản xuất nông nghiệp vụ ĐôngXuân 2024, địa phương huy động người dân tham gia chiến dịch làm thủy lợi, nội đồng đúng khung thời gian UBND huyện yêu cầu. Vừa qua, địa phương phối hợp Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng hoành triệt cống Đông Sơn và cống Quay trên triền sông Văn Úc, không để nước mặn xâm nhập vào đồng ruộng.

Để ngăn chặn hiệu quả xâm nhập mặn, nhưng bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất vụ Đông- Xuân 2024, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng vừa ký hợp đồng với đơn vị thủy văn triển khai việc đo độ mặn tự động tại các cống đầu mối trên hệ thống, tận dụng tối đa thời gian lấy nước ngọt vào hệ thống; khẩn trương sửa chữa chống rò tại cống đầu nguồn, xử lý hoành triệt các cống cuối nguồn không để rò nước ngọt, nhiễm nước mặn vào đồng. Doanh nghiệp tích cực phối hợp địa phương khơi thông dòng chảy, tháo dỡ vật cản để tăng khả năng dẫn nước, trữ nước trong hệ thống; khẩn trương kiểm tra, sửa chữa máy móc thiết bị các công trình cống, đập, trạm bơm, kênh mương và sẵn sàng vận hành 75 trạm bơm điện trong hệ thống để bơm nước bổ sung vào hệ thống./.

Bài và ảnh: VĂN CƯỜNG