Dấu ấn công nghệ VAR
(HPĐT)- V-League bước vào mùa 2023-2024 với việc công nghệ VAR chính thức được áp dụng ở một số trận đấu, phần nào mang đến sự công bằng, ít điều tiếng phàn nàn hơn. Đây thực sự là cuộc cách mạng của bóng đá Việt.
Màn hình thông báo VAR kiểm tra tình huống phạt đền trên sân Lạch Tray.
Mang lại hiệu ứng tích cực
Tại V-League 2023, ở những vòng đấu cuối mùa, sau khi được Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) đồng ý, VAR (công nghệ video hỗ trợ trọng tài) được đưa vào thử nghiệm. Để có lực lượng trọng tài VAR, tất cả các trọng tài chính và giám sát trọng tài được học lớp trọng tài VAR theo các quy trình đào tạo của FIFA. Cựu trọng tài Hải Phòng Nguyễn Phương Nam tâm sự: “Thực hiện VAR cũng rất áp lực. Không giỏi chuyên môn trên sân, khó mà nhận định trên hình ảnh. Do vậy chỉ có trọng tài chính mới được tập huấn VAR”.
Ngay từ giai đoạn đầu triển khai VAR, vấn đề con người, lực lượng vận hành là quan trọng bậc nhất bên cạnh công tác triển khai cơ sở hạ tầng kỹ thuật. FIFA tài trợ hoán cải 2 xe ô tô thành xe VAR chuyên dụng tại Việt Nam. Khi được đăng kiểm chấp thuận, xe VAR mới đến các điểm thi đấu.
Do mới chỉ có 2 xe, nên Công ty VPF chọn các sân bóng phía Bắc (từ Hà Tĩnh trở ra) để áp dụng VAR. Ngoài ra, FIFA giám sát vận hành VAR tại Việt Nam trong 3 năm nên tất cả các bộ phận liên quan cố gắng bắt nhịp và làm chủ công nghệ, nhất là trau dồi nâng cao chất lượng của trọng tài. Cuối V-League 2023, VPF đưa VAR vào thử nghiệm dè dặt ở một số trận đấu quan trọng, trong đó có 1 trận trên sân Lạch Tray. Các trận đấu thử nghiệm VAR đều mang lại hiệu ứng tích cực, nhờ đó FIFA đồng ý để V-League 2023-2024 sử dụng VAR rộng rãi.
Tôn trọng “văn hóa VAR”
V-League 2023-2024 chính thức áp dụng VAR vào các trận đấu. Do chỉ có 2 xe nên mỗi vòng đấu đều chọn 4 trận trên các sân cỏ phía Bắc. Ở trận khai mạc mùa giải trên sân Lạch Tray giữa Hải Phòng FC và Hoàng Anh Gia Lai 1-1, VAR cũng là chủ đề gây tranh cãi. VAR khước từ 2 tình huống dẫn đến phạt đền cho Hải Phòng FC. Đến lần thứ 3, trọng tài kiểm tra VAR cho Hải Phòng FC được hưởng 11m. Thời gian để trọng tài chính trên sân xem màn hình và thảo luận với tổ VAR đưa ra quyết định mất gần 6 phút. Một số người hâm mộ vẫn cho rằng các góc quay chậm chưa thể xác định rõ trung vệ Diakite (Hoàng Anh Gia Lai) có chơi bóng bằng tay hay không.
Truyền thông và người hâm mộ phàn nàn nhưng HLV Kiatisak (Hoàng Anh Gia Lai) bày tỏ: “Cảm ơn VLeague có VAR, nó công bằng hơn và giải đấu sẽ có chuyên môn tốt”. Ở góc độ khác, HLV Chu Đình Nghiêm (Hải Phòng FC) cho rằng: “Rất khó để đánh giá hết, nhưng VAR công tâm, muốn tốt hơn nữa thì cần có thêm nhiều góc quay”. Vui hơn, nhờ VAR mà các số lượng tình huống gây tranh cãi giảm hẳn. HLV Vũ Tiến Thành (thành phố Hồ Chí Minh) lên tiếng: Chỉ áp dụng VAR ở phía Bắc thì thiệt thòi cho bóng đá phía Nam.
Như vậy đã rõ ràng về lợi ích của VAR ở giải đấu. Và cũng nên thông cảm và chia sẻ với VPF khi mỗi trận đấu ở V-League có 8 máy quay. Các máy quay đều của Đài truyền hình Việt Nam trên sân và nhờ dẫn hình vào phòng VAR mà thôi. Do phụ thuộc số máy cố định trên sân của đài truyền hình nên chất lượng không thể đáp ứng tiêu chuẩn dạng 14 máy slowmotion (tốc độ chậm) rải đều ở 4 cạnh sân. Có 8 máy nên góc quay hạn chế không thể so với World Cup Nga 2018, khi VAR có 33 máy quay; con số này tăng gần gấp đôi trên 1 sân ở World Cup Qatar 2022.
Sau 3 vòng đấu VLeague áp dụng VAR, mỗi vòng 4 trận trong khi các vòng đấu có 7 trận, nên VPF đang rất nỗ lực để có thêm lực lượng. Đã có thêm 10 trọng tài, 3 trợ lý và 10 kỹ thuật viên lớp VAR khóa 2 được đào tạo dưới sự giám sát của FIFA, cùng lúc có 2 xe VAR do FIFA tài trợ sẽ về Việt Nam thời gian tới. Dự kiến V-League sẽ áp dụng VAR ở 100% số trận đấu. Dẫu VAR Việt Nam chưa thể chất lượng cao bằng các giải đấu hàng đầu châu Âu, World Cup, Euro hay Asian Cup, nhưng với điều kiện chỉ có vậy, lại được FIFA chấp thuận thì chúng ta cũng phải chấp nhận phiên bản VAR kiểu Việt Nam. Ngay lúc này, FIFA khuyến cáo V-League chỉ áp dụng VAR ở 2 hoặc 3 trận ở mỗi vòng đấu mà thôi.
VAR được vận hành ở V-League 2023-2024 mang lại lợi ích trực tiếp cho đội tuyển Việt Nam. Khi có VAR “thêm mắt” giám sát trận đấu tại VLeague, hứa hẹn giúp các cầu thủ, nhất là lớp cầu thủ trẻ bớt tiểu xảo trong thi đấu mà tập trung vào chơi bóng. Điều này sẽ tốt hơn cho sự phát triển của bóng đá Việt Nam, nhất là khi vòng loại World Cup 2026 chính thức bắt đầu. Do đó, người hâm mộ cũng như cầu thủ các đội, các bên liên quan cần làm quen, thấu hiểu và tạo ra một thói quen mới “Văn hóa VAR” ở bóng đá./.