Cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa: Vận động, hỗ trợ nông dân mở rộng diện tích
(HPĐT)- Hiện nông dân ngoại thành cơ bản thu hoạch xong lúa mùa năm nay. Điều kiện sản xuất ngày càng thuận tiện, nhiều khâu sản xuất cơ giới hóa, góp phần đưa năng suất ước đạt hơn 58 tạ/ha. Tuy nhiên, để tỷ lệ cơ giới hóa tiếp tục gia tăng và đồng đều giữa các khâu canh tác, cần có sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương.
Ứng dụng cơ giới hóa trong thu hoạch lúa ở xã Tam Đa (huyện Vĩnh Bảo).
Tỷ lệ cơ giới hóa chưa đồng đều
Vụ mùa năm 2023, anh Trần Văn Hùng ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) mở rộng diện tích gieo cấy lên hơn 40 ha. Anh tích tụ ruộng bỏ hoang, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ vào các khâu canh tác từ gieo cấy, phun thuốc bảo vệ thực vật, thu hoạch... Cùng với đó, anh liên kết sản xuất với doanh nghiệp. Nhờ vậy, doanh thu từ các vùng sản xuất lúa đạt hơn 1 tỷ đồng/vụ.
Ở HTX Tân Tiến (huyện An Dương), việc cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất cũng được ứng dụng rộng rãi. Giám đốc HTX Nguyễn Văn Hinh cho biết, đơn vị không chỉ ứng dụng máy móc trên diện tích sản xuất tập trung, mà còn cung cấp dịch vụ này cho nông dân địa phương, tiết kiệm nhân lực, nâng cao năng suất hiệu quả canh tác...
Giai đoạn 2021-2023, diện tích được cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp tăng cao. Theo khảo sát của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, tỷ lệ cơ giới hóa trong khâu làm đất đạt hơn 99%; thu hoạch đạt hơn 90%. Trước đó, cơ giới hóa trong sản xuất lúa mới chỉ tập trung vào 2 khâu trên, nhưng từ năm 2021 đến nay nhiều khâu như: phun thuốc bảo vệ thực vật, gieo cấy, bảo quản, chế biến cũng được ứng dụng.
Mặc dù việc ứng dụng thiết bị cơ giới trong sản xuất lúa cho hiệu quả cao, nhưng hiện giữa các khâu chưa đồng đều. Thực tế, mới có khâu làm đất và thu hoạch đạt cao, từ 90% diện tích trở lên. Các khâu khác như: gieo cấy, phun thuốc bảo vệ thực vật, tỷ lệ áp dụng cơ giới hóa mới đạt 7-10%. Chỉ một số hộ tích tụ ruộng đất quy mô lớn mua sắm được máy móc để chủ động sản xuất, còn phần lớn nông dân phụ thuộc vào các tổ, đội dịch vụ. Vào lúc cao điểm, việc thiếu máy cơ giới làm dịch vụ khiến bà con phải chờ đợi, ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất. Theo Phó chủ tịch UBND xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy) Nguyễn Thị Hằng, nguyên nhân khiến một số khâu sản xuất lúa tại địa phương ứng dụng cơ giới hóa chưa đồng đều là do một phần diện tích canh tác là vùng trũng, vừa cấy lúa và nuôi rươi, nên khó áp dụng cơ giới hóa trong các khâu gieo cấy. Mặt khác, một số loại máy móc phục vụ sản xuất, nhất là các thiết bị không người lái, có giá cao nên nông dân và các tổ dịch vụ chưa có điều kiện mua sắm. Việc tiếp cận cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố để mua các loại thiết bị này còn hạn chế.
Hỗ trợ nông dân mua sắm máy móc
Định hướng phát triển cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đến năm 2025 trên địa bàn thành phố xác định: Khâu làm đất, thu hoạch phấn đấu 100% diện tích được cơ giới hoá; khâu phun thuốc bảo vệ thực vật bằng máy bay không người lái, gieo cấy bằng máy đạt 20-30%. Để đạt mục tiêu trên, thời gian tới Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tập trung chỉ đạo các cơ quan chức năng thuộc Sở phối hợp chính quyền các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động; tháo gỡ vướng mắc, khó khăn để nông dân tiếp cận được cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố mua sắm thiết bị cơ giới phục vụ sản xuất. Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng Bùi Thanh Tùng cho biết, thành phố khuyến khích các HTX, tổ hợp tác, hộ dân tích tụ ruộng đất mua sắm máy móc để chủ động sản xuất, nông dân tích cực ứng dụng cơ giới trong các khâu canh tác.
Theo tính toán, mô hình sản xuất áp dụng cơ giới hóa đồng bộ giảm chi phí 20-25%; tăng năng suất 4,5-9,5 tạ/ha; lãi thuần tăng 7-15% so với bình thường. Hiệu quả này thúc đẩy các hộ sản xuất, nông dân chủ động hơn trong việc mua sắm máy móc nông nghiệp. Giám đốc HTX Thụy Hương Nguyễn Thị Hà cho biết, diện tích liên kết sản xuất, tích tụ ruộng đất của HTX ngày càng mở rộng, trong đó, diện tích liên kết sản xuất hiện lên đến hơn 1300 ha. Vì vậy, từ vụ xuân năm 2023, HTX tranh thủ các nguồn vốn vay để mua sắm thêm các loại thiết bị không người lái, máy cày, máy xay xát... phục vụ canh tác.
Xác định cơ giới hóa đồng bộ trong các khâu sản xuất là yêu cầu thiết yếu trong quá trình công nghiệp hóa-hiện đại hóa, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, nhiều địa phương thường xuyên phối hợp cơ quan chức năng tổ chức tập huấn ứng dụng cơ giới hóa, tranh thủ nguồn vốn tín chấp giúp các hộ dân có nhu cầu đầu tư mua sắm máy móc. Chủ tịch UBND xã Chiến Thắng (huyện An Lão) Trần Thị Khánh thông tin, địa phương tích cực hỗ trợ các hộ tích tụ ruộng đất, đưa máy cơ giới hóa vào sản xuất. Nhờ vậy, từ vụ xuân đến nay, có hơn 30 ha diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn được đưa vào canh tác lúa trở lại./.