Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương thứ 30: “Nóng” chuyện bên lề

Các quan chức cấp cao APEC nhóm họp tại thành phố San Francisco (Mỹ) hôm 11-11. Ảnh: AFP

Kinh tế là trọng tâm

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng và bất ổn địa chính trị, hội nghị APEC lần thứ 30 được tổ chức ở Mỹ càng thu hút sự chú ý của thế giới đối với sự phát triển kinh tế tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Đây cũng là dịp để Mỹ phát huy vai trò nước chủ nhà dẫn dắt các thành viên APEC thu hẹp các khác biệt, thúc đẩy hợp tác để vượt qua những thách thức mà thế giới đang đối mặt.

Với chủ đề "Kiến tạo một tương lai tự cường, bền vững cho tất cả mọi người", năm APEC 2023 tập trung vào 3 ưu tiên: kết nối, đổi mới sáng tạo, bao trùm. Các cuộc thảo luận tại tuần lễ cấp cao APEC 2023 xoay quanh 3 vấn đề gồm: mở rộng tiếp cận kết nối số; thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững và bao trùm; củng cố các mối quan hệ kinh tế và tăng tính tự cường của chuỗi cung ứng. Để chuẩn bị sự kiện, từ năm 2022, Mỹ củng cố cam kết của mình đối với khu vực thông qua Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Với vai trò chủ nhà APEC 2023 giúp Mỹ có cơ hội định hình các chính sách thương mại và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương năng động. APEC hiện chiếm gần 40% dân số thế giới, đóng góp trên 60% GDP và gần 50% thương mại toàn cầu.

Cuộc gặp thượng đỉnh nhiều ý nghĩa

Dư luận quốc tế đang dồn sự chú ý vào cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc giữa Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra bên lề hội nghị APEC lần thứ 30. Tất cả hy vọng về những cải thiện để ổn định quan hệ giữa 2 cường quốc hàng đầu thế giới. Cuộc gặp tại San Francisco là lần thứ hai Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình gặp nhau trực tiếp trong vòng 3 năm qua.

Cuộc gặp gần nhất bên lề thượng đỉnh G20 ở Bali (Indonesia) năm ngoái với ý định tạo cơ sở cải thiện quan hệ giữa hai nước trong bối cảnh căng thẳng kinh tế và quân sự gia tăng. Sau đó, hai bên có nhiều cuộc tiếp xúc thường xuyên hơn, nhưng vụ việc Mỹ bắn hạ khinh khí cầu của Trung Quốc trên không phận nước này khiến hy vọng bình thường hóa quan hệ đổ vỡ. Sau chuyến thăm Đài Loan (Trung Quốc) năm ngoái của Chủ tịch Hạ viện Mỹ lúc bấy giờ là Nancy Pelosy, Trung Quốc bất ngờ cắt đứt liên lạc với quân đội Mỹ, động thái khiến giới chức Mỹ lo ngại có thể dẫn tới các tính toán sai lầm ở một số khu vực đang có nhiều căng thẳng. Tuy nhiên, thời gian qua chứng kiến nhiều dấu hiệu tích cực trong quan hệ hai nước.

Các chuyên gia phân tích quốc tế đánh giá cuộc gặp lần này của hai nhà lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh căng thẳng song phương dịu bớt. Đây là kết quả của kỳ “ngoại giao mùa hè thành công”, gồm một loạt chuyến thăm cấp cao của quan chức hai nước kể từ tháng 6. Mới nhất, Phó chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính cho biết Bắc Kinh sẵn sàng cải thiện quan hệ với Washington. Theo quan chức này, Trung Quốc sẵn sàng tăng cường liên lạc và đối thoại với Mỹ ở mọi cấp độ nhằm thúc đẩy hợp tác cùng có lợi, giải quyết các bất đồng một cách hợp lý và cùng các vấn đề toàn cầu. Những động thái đầy tích cực giữa Mỹ và Trung Quốc với các cuộc đối thoại song phương đang cho thấy nỗ lực cải thiện quan hệ của cả hai bên.

Dù khó có khả năng mang lại bước đột phá lớn, nhưng cuộc gặp là cơ hội để hai nước Mỹ và Trung Quốc tiếp tục củng cố mối quan hệ song phương trong bối cảnh xung đột địa chính trị đang gia tăng hiện nay. Cuộc gặp có thể tạo ra khuôn khổ nhằm quản lý thành công quan hệ cạnh tranh giữa hai cường quốc với mục đích tránh hiểu nhầm và những yếu tố bất ngờ.

Với những điểm nêu trên, APEC tiếp tục khẳng định vị thế là diễn đàn hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương về hợp tác, liên kết kinh tế, đi đầu trong nỗ lực đa phương phục hồi kinh tế, hướng tới tăng trưởng bền vững, bao trùm và tự cường./.

Quang HUy (tổng hợp)