Giảm áp lực thi cử
(HPĐT)- Tại cuộc họp của Hội đồng Quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) trình bày dự thảo phương án thi, xét công nhận tốt nghiệp THPT từ năm 2025. Theo đó, Bộ đề xuất học sinh thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, 2 môn tự chọn trong số 9 môn còn lại trong chương trình lớp 12 gồm: Ngoại ngữ, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ. Phần đông ý kiến đều ủng hộ và nhất trí cao với phương án Bộ GD-ĐT đề xuất.
Dự thảo nhận được sự hưởng ứng tích cực và đồng thuận cao của các bộ, ngành Trung ương, địa phương, cũng như đông đảo các bậc cha mẹ, học sinh cả nước. Dư luận đánh giá, phương án này góp phần giảm áp lực thi cử đối với học sinh, giảm chi phí cho xã hội và các gia đình, khi thí sinh chỉ phải thi 4 môn thay vì 6 môn như hiện nay. Việc tự chọn 2 môn trong số 9 môn học tạo điều kiện để học sinh lựa chọn môn thi phù hợp định hướng nghề nghiệp, năng lực, sở thích, điều kiện và hoàn cảnh bản thân để tiếp tục học lên, học nghề hoặc tham gia lao động, sản xuất. Quan trọng nữa, phương án này không gây mất cân bằng giữa khối Khoa học xã hội (KHXH) và Khoa học tự nhiên (KHTN) như hiện nay.
Tại Hải Phòng, những năm gần đây, số học sinh lựa chọn thi tổ hợp KHTN ngày càng giảm. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2023, trong hơn 22.000 thí sinh tham dự, chỉ có 7.066 em đăng ký thi tổ hợp KHTN, chiếm gần 32%; số đăng ký thi tổ hợp KHXH chiếm tỷ lệ hơn 68%. So với năm trước, tỷ lệ thí sinh đăng ký thi tổ hợp KHXH tăng khoảng 2%, tỷ lệ thí sinh đăng ký tổ hợp KHTN giảm tương ứng. Theo các chuyên gia giáo dục, sở dĩ có tình trạng này do các thí sinh tính đến “giải pháp an toàn”. Các môn thi thành phần của tổ hợp KHTN gồm: Vật lý, Hóa học, Sinh học đòi hỏi học sinh phải nắm chắc hệ thống kiến thức từ lớp 10 đến lớp 12 để vận dụng. Nếu không vững kiến thức, các môn thành phần này dễ bị điểm liệt hơn các môn thành phần trong tổ hợp KHXH (Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân) do các môn này thi theo hình thức trắc nghiệm, nhiều tình huống gần gũi đời sống nên dễ “thoát liệt” và điểm cao hơn. Cùng với đó, những năm gần đây, các trường đại học, cao đẳng bổ sung tổ hợp xét tuyển môn KHXH thay vì thường có nhiều môn tự nhiên như trước... Phương án thi mới có thể giúp hạn chế việc “học lệch”, “thi lệch” kéo theo “chọn nghề nghiệp lệch”, mất cân đối so với nhu cầu thực của đời sống, tránh sự lãng phí. Mặt khác, với số học sinh có nhu cầu chỉ thi tốt nghiệp THPT ngày càng tăng, riêng kỳ thi năm 2023 có 2.025 thí sinh (chiếm gần 1/10), nên việc quy định môn thi “nhẹ nhàng” hơn cũng giúp các em thuận lợi đạt mục tiêu tốt nghiệp…
Thực tế, phương án thi tốt nghiệp THPT có tác động xã hội rất lớn, nếu chậm trễ sẽ tạo tâm lý bất an đối với cha mẹ và học sinh. Như vậy, dù còn phải chờ đợi sự phê duyệt chính thức từ cấp có thẩm quyền, đường hướng tổ chức thi tốt nghiệp THPT đã rõ ràng theo tư duy đổi mới, phù hợp Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mong muốn của các nhà trường và gia đình học sinh ở Hải Phòng nói riêng, cả nước nói chung là Bộ GD-ĐT sớm trình Chính phủ phương án chính thức và được phê chuẩn, để có kế hoạch tổ chức dạy và học, ôn thi phù hợp, bảo đảm hiệu quả đề ra./.