Văn học đương đại với đề tài về biển đảo: Sức hút từ các cây bút trẻ

Bộ sách tranh “Trường Sa! Biển ấy là của mình” của tác giả 8X Bùi Tiểu Quyên.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Sơn (Viện Văn học Việt Nam) thông tin, trong kho tàng văn học Việt Nam hiện đại viết về biển đảo có nhiều tác giả, tác phẩm xuất sắc, được đông đảo bạn đọc yêu thích. Đó là, các bộ tiểu thuyết xuất sắc như “Chúng tôi ở Cồn Cỏ”, “Biển gọi của Hồ Phương”, “Ra đảo” (Nguyễn Khải), “Đứng trước biển” (Nguyễn Mạnh Tuấn), “Biển xanh” (Chu Văn Mười), “Biển và chim bói cá” (Bùi Ngọc Tấn), “Biển xanh màu lá” (Nguyễn Xuân Thủy)… Sau khi đất nước thống nhất, non sông nối liền một dải, chủ đề biển đảo gắn bó và góp phần làm nên tên tuổi nhiều nhà thơ nổi tiếng, với những tác phẩm đặc sắc, được nhiều thế hệ bạn đọc thuộc nằm lòng và mến mộ.

Thế hệ hôm nay đang thừa hưởng kho tàng văn học Việt Nam phong phú, trong đó nhiều tác phẩm về chủ đề biển, đảo có giá trị cao. Những tác phẩm được thể hiện chân thực, giàu hình ảnh biển đảo, chiến sĩ và người dân nơi đảo xa. Hay những tác phẩm thơ, trường ca của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng như: Đình Kính, Thanh Thảo, Hữu Thỉnh, Nguyễn Việt Chiến… về đề tài biển đảo trong thời gian qua góp thêm nguồn sách quý.

Nhà văn quân đội Sương Nguyệt Minh có nhiều tác phẩm đặc sắc, trong đó cuốn bút ký “Trường Sa kỳ vĩ và gian lao” của anh được nhiều bạn đọc nhắc nhớ tới. Tác phẩm là tập hợp 22 bút ký ấn tượng viết về quần đảo thiêng liêng của Tổ quốc: Trường Sa thân yêu với phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, cùng hình ảnh người lính đảo tuy bình dị, nhưng anh dũng, kiên cường, tiếp nối truyền thống yêu nước bất khuất từ thế hệ cha ông. Những khó khăn, thiếu thốn về vật chất càng làm nổi bật hình ảnh những chiến sĩ hải quân vững vàng, kiên trì và lòng dũng cảm phi thường, đối mặt thiên nhiên khắc nghiệt và thế lực thù địch để giữ gìn sự toàn vẹn của lãnh hải Việt Nam.

Các tập thơ: “Dấu chân biển cả” (Phùng Hiệu); “Sóng hát” (Phạm Phương Lan); “Tiếng chuông trong bão” (Phan Trung Thành); tập truyện ngắn “Cánh chim chắn bão” của Huỳnh Mẫn Chi và truyện dài “Về phía bình minh” của Võ Thu Hương đều của các cây bút trẻ thế hệ 7x, 8x. “Sóng hát” đưa chúng ta thấy tác giả hóa thành người hướng dẫn viên đầy lãng mạn giới thiệu du khách đến những miền biển tuyệt đẹp của quê hương Việt Nam thông qua 37 bài thơ chất chứa cảm xúc. “Dấu chân biển cả” lại là tập thơ có chất thơ mộc mạc, chân tình, tác giả dẫn người đọc về nơi có truyền thuyết 50 con cùng cha xuống biển để nghe tiếng của tiền nhân gửi gắm, chia sẻ về hành trình dựng nước và giữ nước.

Nhà văn 8x Bùi Tiểu Quyên ghi dấu ấn với cuốn sách thiếu nhi- truyện dài “Cà Nóng chu du Trường Sa”, với 3 giải thưởng: Giải sách Quốc gia năm 2022, Giải Mai Vàng (Báo Người Lao Động), Giải văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh. “Cà Nóng chu du Trường Sa” ôm chứa những kiến thức về biển đảo, thiên văn, về lịch sử…, nhưng không hề khô khan, mà hiện lên đầy tự nhiên, thậm chí có những đoạn như cổ tích, nhiều mê hoặc. Những chân trời kiến thức mở ra. Những cảm xúc ngân rung theo biển đảo thiêng liêng Tổ quốc, theo những câu chuyện lịch sử. Quần đảo Trường Sa trở nên lung linh và gần gũi hơn qua những minh họa màu công phu của họa sĩ Đinh Nguyên Hoàng.

Gần đây nhất, tác giả Bùi Tiểu Quyên tiếp tục ghi dấu ấn trên văn đàn với bộ sách “Trường Sa! Biển ấy là của mình”. Bộ sách gồm 2 tập: “Phong ba nơi đầu sóng” và “Biển ấy là của mình”, được thực hiện dưới hình thức sách tranh song ngữ Việt – Anh. Ý tưởng tác giả mong muốn đưa cuốn sách đi thật xa và các bạn nhỏ chưa thực sự sõi tiếng Việt cũng có thể hiểu nội dung, tinh thần của cuốn sách về tình yêu biển đảo, từ đó khơi dậy tình yêu quê hương đất nước.

Lữ Mai- nhà văn trẻ cũng thế hệ 8X cũng giành giải thưởng “Sáng tác về biên giới”, biển đảo giai đoạn từ 1975 đến nay của Hội Nhà văn Việt Nam. Đó là tập trường ca “Ngang qua bình minh” với cấu trúc 8 chương: Khởi tại Điêu Lương, Linh thoại, Ảo giác, Vẽ lại bình minh, Giấc mơ trổ vào thân sóng, Chuỗi ngày sao biển, Miền trong suốt, Trở về. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đánh giá: “Ngang qua bình minh” là tác phẩm thực sự mới mẻ trong cách thể hiện. Cách triển khai trường ca của tác giả bất ngờ, ngôn ngữ đẹp, ý tưởng sâu sắc và sức gợi mở rộng. Tác phẩm cho bạn đọc thấy khúc ca bi tráng về những người lính kiên trung, bất khuất, hào sảng: Tình yêu Tổ quốc, biển cả, tinh thần quyết tử bảo vệ chủ quyền đất nước lẫn những xúc cảm riêng tư, sâu lắng./.

KHÔI NGUYÊN