Giám sát hoạt động kinh doanh phế liệu
(HPĐT)- Hoạt động tập kết phế liệu của nhiều hộ kinh doanh phế liệu trên địa bàn thành phố gây nhiều hệ lụy về môi trường. Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của người dân chung quanh, các điểm kinh doanh trên còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy cũng như ô nhiễm nguồn nước...

Việc tập kết phế liệu trên một số tuyến phố thuộc địa bàn phường Tràng Minh (quận Kiến An) gây ô nhiễm môi trường. (Ảnh chụp ngày 10-11). Ảnh: Trung Kiên
Ám ảnh mùi phế liệu
Đầu tháng 10-2023, người dân thôn Kim Đới, xã Tiên Thanh (huyện Tiên Lãng) phản ánh tới chính quyền địa phương về việc 2 cơ sở kinh doanh phế liệu trên địa bàn xã gây ô nhiễm môi trường, cản trở giao thông. Ông Cao Văn Đại, ở thôn Kim Đới cho biết, cơ sở Ly Dương và Linh Thơ tập kết phế liệu thành bãi lớn trên trục đường xã, thuộc địa bàn thôn, khiến khu vực này luôn trong tình trạng nhếch nhác. Vào mùa mưa, phế liệu - trong đó có lông gia cầm bốc mùi hôi khó chịu. Ngày nắng, các hộ bày phế liệu ra vỉa hè, lòng đường để phơi, hong khiến mùi hôi càng tỏa nồng nặc. Ngoài ô nhiễm môi trường, hoạt động tập kết phế liệu còn gây cản trở giao thông trên trục đường chính, ngay gần trụ sở UBND xã Tiên Thanh, nơi mật độ phương tiện qua lại đông. Theo Chủ tịch UBND xã Tiên Thanh Đoàn Văn San: 2 hộ thu gom phế liệu này hoạt động từ nhiều năm nay, chính quyền địa phương nhiều lần nhắc nhở, yêu cầu bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn giao thông. Thời gian tới, xã kiểm tra, chấn chỉnh, nếu còn tiếp diễn tình trạng này, sẽ xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.
Dọc tuyến phố Quý Tức và Trần Tất Văn thuộc địa bàn phường Tràng Minh (quận Kiến An), đồ nhựa cũ hỏng, lốp ô tô qua sử dụng hay các loại bao bì, đồ sắt thép... được tập kết thành đống lớn. Hiện, trên địa bàn phường Tràng Minh có gần 100 hộ dân hoạt động thu gom phế liệu. Từ nhiều năm nay, hoạt động của các hộ dân kinh doanh phế liệu gây ô nhiễm môi trường, nhất là nguồn nước thải. Phòng Tài nguyên Môi trường quận Kiến An thông tin, để khắc phục tình trạng ô nhiễm nguồn nước ở phường Tràng Minh, ngày 27-6-2014, UBND thành phố ban hành Quyết định 1354 phê duyệt dự án đầu tư khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường phường Tràng Minh. Dự án gồm nhiều hạng mục, trong đó chủ yếu xây dựng hệ thống cống thu gom nước thải và trạm xử lý nước thải. Dự án hoàn thành được bàn giao Sở Xây dựng từ tháng 8-2020, và chính thức đi vào hoạt động từ đầu tháng 6-2023. Nhờ vậy, thời gian gần đây, người dân hai bên kênh Đò Vọ, phường Tràng Minh (quận Kiến An) cảm nhận sự cải thiện chất lượng nguồn nước, nhất là giảm mùi hôi từ kênh. Tuy nhiên, tại đây vẫn có tình trạng đốt trộm rác thải như vỏ bao bì, vỏ chai nhựa, ống nhựa, vụn vải, giầy da… trên các cánh đồng lúc đêm tối gây khói, mùi khét ảnh hưởng đến người dân chung quanh.
Ngăn ngừa các nguy cơ
Tại nhiều tuyến đường từ nội thành đến các vùng ngoại thành dễ bắt gặp các kho, bãi phế liệu nằm ngổn ngang, nhếch nhác ngay giữa khu dân cư, đường liên huyện hay quốc lộ. Trên đường tỉnh 354 qua địa bàn các huyện An Lão, Tiên Lãng, các phố Trường Chinh, Trần Tất Văn (quận Kiến An) hay Trần Nguyên Hãn (quận Lê Chân) có nhiều cơ sở kinh doanh phế liệu nằm xen kẽ khu dân cư. Không chỉ mất mỹ quan, gây ô nhiễm môi trường, mà các kho, bãi phế liệu còn tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ do thiếu các điều kiện theo quy định của pháp luật. Như mới đây, tối 2-9, xảy ra vụ cháy tại cơ sở thu gom phế liệu Trần Thị Thủy, ở nhà số 610 phố Trần Tất Văn, phường Tràng Minh. Do nhà xưởng rộng hơn 1000 m2, có kết cấu xây dựng khung thép, chứa phế liệu nhựa, rác thải sản phẩm nhựa nên đám cháy lan nhanh. Vụ việc này lần nữa cảnh báo nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại các cơ sở kinh doanh, tập kết phế liệu trên địa bàn thành phố.
Theo quy định tại Điều 5, Nghị định 136/2020/NĐCP của Chính phủ, các cơ sở thu mua phế liệu phải bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC, như có nội quy PCCC, biển cấm, biển chỉ dẫn về PCCC; có lực lượng phòng cháy tương ứng loại hình cơ sở được huấn luyện nghiệp vụ PCCC và đáp ứng yêu cầu chữa cháy tại chỗ; có phương án chữa cháy được cấp có thẩm quyền phê duyệt; có hệ thống giao thông, cấp nước, thông tin liên lạc phục vụ chữa cháy. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, rất ít cơ sở thu mua, kinh doanh phế liệu đáp ứng đầy đủ các điều kiện này.
Để bảo đảm an toàn tại khu dân cư, UBND cấp xã, phường cần tăng cường công tác kiểm tra giám sát, đưa các cơ sở kinh doanh phế liệu vào danh mục kiểm tra thường xuyên. Đồng thời, chính quyền địa phương phối hợp sở, ban, ngành liên quan xây dựng chế tài xử phạt các cơ sở thu mua phế liệu khi vi phạm. Bên cạnh đó, cơ quan chức năng, chính qyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới các chủ cơ sở nhằm nâng cao ý thức trong bảo đảm cảnh quan môi trường cũng như PCCC. Về lâu dài, thành phố hướng dẫn các địa phương quy hoạch điểm, cơ sở kinh doanh phế liệu tại nơi phù hợp, có sự kiểm tra, giám sát thường xuyên, từng bước đầy lùi nguy cơ mất an toàn, tránh những sự cố đáng tiếc./.