Ích lợi hướng nghiệp với trẻ khuyết tật
(HPĐT)- Cứ 10 trẻ em khiếm thính tốt nghiệp ra trường, có tới 7-8 em xin được việc làm tại các cơ sở kinh doanh. Như vậy, việc dạy văn hóa, hướng dẫn nghề cho trẻ khuyết tật có thể góp phần giảm thiểu đáng kể tình trạng các em phải ăn xin, lang thang.
Học sinh Trường Khiếm thính Hải Phòng trong giờ học làm bánh ngọt.
Nhiều cơ hội việc làm
Trong thời gian theo học ở Trường Khiếm thính Hải Phòng, chị Lương Thị Mai Anh, ở xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) tham gia hướng nghiệp dạy nghề bộ môn Mỹ thuật. Bản thân có niềm đam mê và khả năng hội họa, lại được giáo viên trong trường định hướng, động viên, năm 2020, Mai Anh mạnh dạn xin học nghề miễn phí tại Công ty sứ nghệ thuật HDC, ở phường Anh Dũng (quận Dương Kinh). Sản phẩm của công ty là sứ vẽ vàng dân dụng như: Đồ thờ, ấm chén, bát đĩa, lọ hoa. Theo đánh giá của anh Bùi Đức Thắng, người phụ trách bộ phận họa và trực tiếp dạy nghề các học viên của công ty: Mai Anh là một trong số ít người vẽ nhanh và có khả năng “thổi hồn” vào tác phẩm sứ. Hiện, Mai Anh hưởng mức lương dao động từ 9 triệu đồng đến 10 triệu đồng/tháng.
Ngoài Mai Anh, trong công ty còn 3 cựu học sinh Trường Khiếm thính Hải Phòng đang làm việc với mức lương 7,5 triệu đồng/tháng. Cô giáo Hoàng Thị Lương, Hiệu trưởng Trường Khiếm thính Hải Phòng (quận Hải An) thông tin: Khả năng xin được việc làm và hòa nhập cộng đồng của trẻ khiếm thính tương đối cao. Cứ 10 em tốt nghiệp ra trường, có 7-8 em xin được việc làm tại các cơ sở kinh doanh. Trong đó, nghề may có tỷ lệ xin được việc làm nhiều nhất.
Không được thuận lợi như trẻ khiếm thính, trẻ khiếm thị do hạn chế khả năng nhìn, thậm chí có em mù hoàn toàn nên cơ hội việc làm bị thu hẹp. Nhưng nhiều người vẫn nỗ lực vươn lên. Như Đặng Văn Điều, học sinh Trường Nuôi dạy trẻ em khiếm thị Hải Phòng, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành thanh nhạc của Trường trung cấp văn hóa nghệ thuật Hải Phòng, anh tham gia biểu diễn hát xẩm, chầu văn, xoa bóp bấm huyệt. Không chỉ tự nuôi bản thân, anh còn hỗ trợ kinh tế gia đình, nuôi con khỏe, dạy con ngoan. Thầy giáo Phạm Văn Hưng, Hiệu trưởng Trường Nuôi dạy trẻ em khiếm thị Hải Phòng nhận xét: Số học sinh khiếm thị ra trường có việc làm đạt tỷ lệ khoảng 30%, chủ yếu các nghề: Xoa bóp bấm huyệt, biểu diễn hát xẩm, hát chầu văn, bán tăm, bán chổi. Nhà trường không ghi nhận trường hợp học sinh cũ của trường đi ăn xin, lang thang.
Để đạt được kết quả này, ngoài học văn hóa, dạy một số môn đặc thù cho trẻ khuyết tật như: phát triển giao tiếp, ngôn ngữ ký hiệu, giáo dục hòa nhập.., các trường chuyên biệt dạy trẻ khiếm thính, khiếm thị của thành phố tập trung cao cho hoạt động hướng nghiệp dạy nghề.
Hướng nghiệp dạy nghề theo năng lực
Trường Khiếm thính Hải Phòng hiện có 245 học sinh, gồm trẻ khiếm thính, trẻ khuyết tật trí tuệ, trẻ tự kỷ, trẻ đa tật học tập chuyên biệt và hướng nghiệp học nghề tại trường với các nghề: May, mộc, điện, tin học, mỹ thuật, nghề thủ công. Riêng hướng nghiệp dạy nghề được kết hợp giữa chương trình dạy nghề phổ thông và dạy nghề người khuyết tật theo phương châm “Cố gắng phát huy đến mức cao nhất năng khiếu của mỗi em”. Chẳng hạn, em nào khéo tay, có khả năng tính toán sẽ được hướng nghiệp theo nghề mộc. Em thì được hướng nghiệp phát triển khả năng hội họa, có em theo nghề nấu ăn… Ngoài ra, nhà trường còn chú trọng “học đi đối với hành”.
Đơn cử, đối với nghề làm bánh ngọt, nhiều năm nay, nhà trường được Công ty Bánh Tahu ở phường Văn Đẩu (quận Kiến An) hỗ trợ dạy nghề miễn phí cho học sinh. Các em đến xưởng làm bánh của công ty học trực tiếp các công đoạn làm bánh, từ tính toán chính xác tỷ lệ pha trộn bột mì, đường, bơ, trứng…, đến nướng bánh. Thầy giáo Trần Thanh Tùng, Phó hiệu trưởng Trường Khiếm thính Hải Phòng bày tỏ mong muốn trong thời gian tới, nhà trường sẽ nhận được sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp khác trong hoạt động hướng nghiệp dạy nghề. Đối với Trường Nuôi dạy trẻ em khiếm thị Hải Phòng, 160 học sinh đang theo học tại trường cũng được hướng nghiệp dạy nghề phù hợp năng lực của từng học sinh, gồm các nghề: Học đàn piano, organ; ca hát; làm tranh đính đá; xâu hạt; làm bưu thiếp; làm sáp nến; sấy hoa quả; nấu ăn…
Chỉ cần có hoài bão và ước mơ, các em dù khuyết tật thân thể, nhưng nỗ lực phấn đấu hoàn toàn có khả năng tự mưu sinh, trở thành người có ích và đóng góp với xã hội, cộng đồng. Từ đó, góp phần hạn chế thấp nhất tình trạng người khuyết tật ăn xin, lang thang.../.