Các công trình nhà ở thuộc sở hữu nhà nước: Cấp thiết sửa chữa, bảo trì
(HPĐT)- Qua thời gian dài đầu tư xây dựng, hiện nhiều khu nhà, căn hộ thuộc sở hữu nhà nước xuống cấp cần cải tạo, sửa chữa. Tuy nhiên, năm 2023, công tác này triển khai khá chậm do vướng mắc khi thành phố thay đổi cơ chế thực hiện. Tính đến thời điểm này, trên địa bàn thành phố chưa có công trình nào được thi công.

Nhiều hộ dân ở Khu tập thể 5 tầng An Dương (quận Lê Chân) đề nghị sửa chữa một số hạng mục công trình nhà xuống cấp.
Nhu cầu cải tạo, sửa chữa lớn
Khu tập thể 5 tầng trên đường Tôn Đức Thắng, phường An Dương (quận Lê Chân) là một trong chung cư cũ, xuống cấp nguy hiểm trên địa bàn thành phố. Thực trạng xuống cấp của công trình khiến đời sống của 81 hộ dân tại đây gặp nhiều khó khăn. Bà Lê Thị Cúc, ở căn hộ tầng 1 phản ánh: “Gia đình tôi ở đây từ những năm 1970. Qua mấy chục năm, đến nay toàn bộ khu nhà xuống cấp. Như căn hộ tôi đang ở, tường bở bục từng mảng lớn. Trần nhà ngấm dột, nhiều điểm trơ cốt thép. Hệ thống ống thoát nước nứt vỡ, thường xuyên tắc nghẽn…Tôi được biết, thành phố có kế hoạch và đang khẩn trương triển khai xây dựng các khu nhà ở xã hội để thay thế, phá dỡ các chung cư cũ. Người dân rất phấn khởi. Tuy nhiên, trong khi chờ đợi các dự án hoàn thành, người dân mong muốn thành phố, đơn vị chức năng quan tâm cải tạo, sửa chữa khắc phục tạm thời các hạng mục quá xuống cấp của khu nhà nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt hằng ngày và sự an toàn của người dân”. Nguyện vọng của bà Cúc cũng là mong mỏi bức thiết của các hộ dân đang sinh sống tại khu tập thể này.
Bên cạnh các công trình xuống cấp có thể “chờ” được cải tạo, có nhiều hạng mục, thiết bị bảo đảm vận hành ở các khu nhà hư hỏng đột xuất, yêu cầu cấp bách cần sửa chữa ngay nhưng cũng chưa được thực hiện kịp thời như: thiết bị báo cháy, phòng cháy, chữa cháy, hệ thống thang máy, máy bơm nước, hệ thống xả thải…Anh Lê Văn Hạnh, ở khu chung cư N2 ngõ 27, phố Lê Lợi, phường Máy Tơ (quận Ngô Quyền) phản ánh: “Hệ thống thang máy của khu nhà N1, N2 hỏng nhiều tháng nay nhưng chưa được sửa chữa. Trong khi, tòa nhà cao 6 tầng với 113 hộ dân sinh sống, hằng ngày bà con phải đi cầu thang bộ ít nhất 4 lần/ngày, rất bất tiện với người già, trẻ nhỏ…”. Cũng trong tình trạng tương tự là các khu chung cư: 7 tầng Vĩnh Niệm (quận Lê Chân), 9 tầng Đông Khê, nhà D2 Đồng Quốc Bình…
Theo tổng hợp Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà, từ đầu năm 2023 đến nay, công ty tiếp 118 đơn đề nghị của người dân về việc cải tạo, sửa chữa, bảo trì các hạng mục công trình xuống cấp, bị hỏng thuộc quỹ nhà sở hữu nhà nước. Tuy nhiên, gần hết tháng 11, chưa có hạng mục, công trình nào thuộc đề nghị trên được thực hiện. Trong khi đó, cùng thời điểm này năm 2022, số lượng công trình cải tạo, sửa chữa theo nội dung đơn đề nghị của người dân và kế hoạch công tác bảo trì, sửa chữa thường xuyên đạt khoảng 75%.
Vướng mắc khi thay đổi cơ chế tài chính
Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà Chu Ngọc Hà cho biết, sở dĩ có việc chậm thực hiện việc bảo trì, sửa chữa thường xuyên đối với các hạng mục, công trình nhà thuộc sở hữu nhà nước năm 2023 do sự thay đổi về cơ chế tài chính. Theo đề nghị của Sở Tài chính, từ năm 2023, thành phố thay đổi, giao nhiệm vụ và dự toán thu chi (trong đó có kinh phí bố trí cho công tác bảo trì, vận hành các chung cư, nhà tập thể) từ Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà sang Sở Xây dựng. Sở Xây dựng sẽ là cơ quan quản lý vốn (chủ đầu tư) thực hiện công tác bảo trì theo kế hoạch được phê duyệt. Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà sẽ chuyển sang ký hợp đồng Quản lý vận hành với Sở Xây dựng, không còn chủ động trong thực hiện công tác bảo trì, sửa chữa thường xuyên các khu nhà như những năm trước.
Theo Sở Xây dựng, hiện các hạng mục đề xuất cải tạo, sửa chữa trong năm 2023 đang trong giai đoạn triển khai thủ tục đầu tư theo quy định. Như vậy, tiến độ thực hiện rất chậm khi còn khoảng 1 tháng nữa là kết thúc năm 2023. Có thể thấy, với việc thay đổi cơ chế tài chính, bên cạnh bảo đảm nguyên tắc tài chính theo quy định lại phát sinh những vướng mắc, bất cập trong thực hiện. Trong thực hiện bảo trì, sửa chữa các hạng mục, công trình nhà ở xuống cấp thuộc sở hữu nhà nước, việc chuyển giao này sẽ phần nào kéo dài thời gian thực hiện. Đơn đề nghị sửa chữa của người dân sẽ gửi đến bên cho thuê nhà là Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh Nhà tiếp nhận, thẩm định hiện trạng, tổng hợp gửi Sở Xây dựng. Sau đó, Sở Xây dựng tiếp tục thẩm định lần 2, lập phương án sửa chữa trình UBND thành phố phê duyệt rồi triển khai chọn nhà thầu, tổ chức thi công… Như vậy, thời gian thực hiện bị kéo dài.
Do vậy, thành phố cần xem xét, tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện khi thay đổi cơ chế tài chính; Sở Xây dựng quan tâm thực hiện sớm, đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, bảo trì các hạng mục, công trình xuống cấp theo kiến nghị của người dân được thẩm định, phê duyệt năm 2023. Qua đó, một mặt bảo đảm quyền lợi, đáp ứng nhu cầu thiết yếu phục vụ đời sống sinh hoạt, an toàn của người dân. Mặt khác, bảo đảm nguồn vốn đầu tư công được giải ngân kịp thời, sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.