Tạo “cú hích” phát triển với khu thương mại tự do

Khi triển khai xây dựng đề án thực hiện thí điểm một số cơ chế chính sách mới, có tính đột phá, đặc thù đối với sự phát triển thành phố Hải Phòng theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, Hải Phòng mạnh dạn đề xuất Chính phủ, Quốc hội cho phép nghiên cứu và triển khai xây dựng khu thương mại tự do với quan điểm sẽ tạo nên sự phát triển đột phá của Hải Phòng, kéo theo sự phát triển của cả vùng và cả nước. Cơ sở dẫn tới đề xuất táo bạo như vậy là do Hải Phòng có vị trí rất thuận lợi, là cửa ngõ kết nối kinh tế phía Bắc với thị trường quốc tế. Hiện, Hải Phòng xây dựng được hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, vượt trội, đồng bộ, ít địa phương nào có được. Những năm gần đây, Hải Phòng trở thành điểm sáng của cả nước về phát triển kinh tế- xã hội cùng tư duy đổi mới, cởi mở, thông thoáng, hành động quyết liệt, tạo sự bứt phá mạnh mẽ. Từ thực tế này, các chuyên gia, nhà kinh tế hàng đầu Việt Nam đều cho rằng, Hải Phòng hội đủ điều kiện để thử nghiệm chính sách, thể chế mới thực sự vượt trội, đột phá.

Trên cả nước hiện chưa có mô hình khu thương mại tự do. Nếu Hải Phòng được thực hiện, sẽ tiếp tục là địa phương khai phá, mở đầu, là “tọa độ thử nghiệm quốc gia”, tạo hình mẫu cải cách phát triển đột phá của cả nước.

Trên thực tế, khu thương mại tự do gắn với mở cửa, tự do hóa, thuận lợi hóa thương mại và đầu tư, thủ tục hành chính đơn giản và tối thiểu hóa, cùng chế độ ưu đãi thuế, tăng mức độ và quyền tự do đầu tư kinh doanh, tăng thêm lợi ích cho nhà đầu tư, tạo nên sự phát triển sôi động và sức hấp dẫn đặc biệt cho địa phương. Nếu việc xây dựng khu thương mại tự do tại Hải Phòng trở thành hiện thực, đây sẽ là nơi tập trung thực hiện nhiệm vụ hiện đại hóa hệ thống cảng biển; xây dựng trung tâm logistics; phát triển hệ thống giao thông kết nối bao gồm cả đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển và đường thủy nội địa; phát triển trung tâm công nghiệp mà trọng tâm là công nghiệp chế tạo; xây dựng trung tâm du lịch quốc gia, trung tâm tài chính quốc tế; phát triển các trung tâm nghiên cứu… Đi kèm theo đó sẽ là các thể chế phù hợp như xây dựng khu giám sát hải quan đặc biệt; thực hiện chính sách miễn thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu; giảm các hạn chế đối với thương mại dịch vụ xuyên biên giới; hệ thống quản lý đầu tư đơn giản theo hướng “một cửa”; thí điểm chính sách tài trợ và thúc đẩy đầu tư chứng khoán xuyên biên giới…

Cùng với đó, bộ máy chính quyền cũng phải được tổ chức thông minh, hiệu quả, hoạt động theo cơ chế phù hợp với chức năng đặc thù và nhiệm vụ chiến lược quốc gia ưu tiên. Theo đó, chính quyền thành phố sẽ được trao nhiều quyền hơn, được tự chủ và chịu trách nhiệm đầy đủ hơn, được chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, sắp xếp biên chế, tuyển dụng nhân sự, trả lương; được phép thí điểm tổ chức hoạt động theo hình mẫu chính quyền đô thị…

Đây mới chỉ là những gợi mở, hoạch định bước đầu. Để đi tới mô hình khu thương mại tự do hoàn chỉnh nếu được Trung ương cho phép thực hiện, cần có quá trình nghiên cứu toàn diện, tổng thể, với sự tham gia của các bộ, ngành Trung ương; các chuyên gia, nhà khoa học; các cấp, ngành thành phố… Nhưng với những gợi mở ban đầu này, có thể thấy được “hình dáng” của khu thương mại tự do, đáp ứng sự mong mỏi của Đảng bộ, chính quyền và người dân Hải Phòng.

Lê Hiệp